26 تامىز, 2011

مۇعالىمدەر فورۋمى

930 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

تاراۋ-تاراۋ تابىس تالداندى, كادر قادىرى قوزعالدى

ەڭ الدىمەن سىزدەرگە, سىزدەر ارقىلى قازاقستاننىڭ بارلىق ۇستازدار قاۋىمىنا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ­تىڭ شىن ىقىلاستى سالەمى مەن قۇت­تىقتاۋىن جەتكىزۋدى وزىمە پا­رىز سانايمىن, دەدى مەملەكەتتىك حاتشى. زاڭعار قالامگەرىمىز مۇح­تار اۋەزوۆتىڭ «ۇستازدىق – ۇلى نارسە» دەگەن ءسوزى ارقاشان ءسىز­دەردىڭ ەڭبەكتەرىڭىزگە بەرىلەر ءادىل دە ۇزدىك باعا بولىپ قالا بەرەدى. ويتكەنى, ۇستازدار, مۇعا­لىم­دەر قاي كەزەڭدە دە جاس ۇر­پاقتى جاق­سىلىق پەن ىزگىلىككە تاربيە­لەي­تىن تۇلعالار. وتا­نى­مىزدىڭ ادال دا ابزال ازامات­تارىن, شى­نايى پاتريوتتارىن تاربيەلەيتىن قاۋىم. سوندىقتان دا ۇستاز ەڭ­بەگى يگىلىكتى ەڭبەك, يماندى ەڭبەك. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە قىزمەت جاسايتىن, ءبۇ­گىن­گى اعا ۇرپاق باستاعان ەرەن ىستەر مەن ەلەۋلى باستامالاردى جالعاس­تى­راتىن, ەلىمىزدىڭ دامۋى مەن وركەندەۋىنە وزىندىك قولتاڭ­با­لا­رىن سالاتىن جاس ۇرپاقتى ءتار­بيەلەۋدىڭ ماڭىزى مەن ءمانى وتە جوعارى, وتە جاۋاپتى. سىزدەردىڭ جاس ۇرپاقتى تاربيەلەۋ سالاسىن­داعى قولدارىڭىز قۋاتتى, جۇرەك­تە­رىڭىز شۋاقتى بولسىن, دەدى. ول بۇدان كەيىن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نەگىزىن قالاپ, الداعى ماقساتى مەن مۇراتىن بەلگىلەپ بەرگەن ومىرشەڭ تاۋەلسىز مەم­لە­كەتىمىزدىڭ ستراتەگيالىق جوسپار­لا­رىن جۇزەگە اسىرۋدا, ەل ەكو­نو­ميكاسىن, رۋحانياتىن وركەن­دە­تۋ­دە ۇستازداردىڭ قوسىپ وتىر­عان ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.  ءبىرىنشى پەداگوگيكالىق فو­رۋم­نىڭ تاۋەل­سىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا جاڭا ەلوردامىزدا ءوتۋىنىڭ وزىندىك نىشاندىق ءمانى بار ەكەنىن, بۇل تۇرعىدان كەلگەندە كۇللى ۇستازدار قاۋىمى اس­تا­ناعا كەلىپ وتىر دەۋگە بولا­تى­نىن العا تارتتى. سول سەكىلدى قا­نات ساۋداباەۆ 20 جىل ىشىندەگى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ كە­مەڭ­گەر باسشىلىعىنىڭ ناتيجە­سىن­دە جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزگە, الداعى اسۋلارىمىزعا, الەمدىك دارەجەدەگى ابىروي, بەدەلىمىزگە توقتالىپ, نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى­نىڭ ءبىلىم سالاسىنا, سونىڭ ىشىندە مەكتەپكە جاساپ كەلە جاتقان ۇدايى قامقورلىعىن ءارتۇرلى اتاۋ­لارداعى ارنايى باعدارلا­ما­لار­دان سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. تاۋەلسىزدىكتىڭ الدىڭعى اۋىر جىلدارىندا دا مەكتەپ مەملەكەت قامقورلىعىنان تىس قالعان جوق. بۇل سالاعا جىل سايىن قار­جىنىڭ كولەمى وسكەن ۇستىنە ءوسىپ كەلەدى. مۇعالىمدەردىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇرمىسىن جاقسارتۋدا جا­سا­لىپ جاتقان قامقورلىقتار ەشقا­شان تولاستامايدى. ال سىزدەر بۇعان جاس ۇرپاقتى جاقسىلىققا, ىزگىلىككە, وتانشىلدىققا, ەلشىلدىككە تاربيەلەۋدە ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەرمەن جاۋاپ بەرەدى دەگەن سەنىم زور. ويتكەنى, ۇستاز – مەكتەپ جۇرەگى, مەكتەپ ءبىلىم – جۇرەگى, ءبىلىم – ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ كەپىلى. ءبىز سىزدەرگە ەڭ قىمبات­تى­مىزدى – بولاشاقتىڭ باياندى نەگىزىن قالايتىن ۇرپاعىمىزدى سەنىپ تاپسىرىپ وتىرمىز. سول سەنىم بيىگىنەن سىزدەردى كورە بەرەمىز دەپ سەنەمىز, دەدى قانات بەك­مىرزا ۇلى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ قىز­مەت­كەرلەرى, پارلامەنت ءماجىلى­سى­نىڭ دەپۋتاتتارى, استانا, ال­ما­تى قالالارى مەن وبلىس وكىل­دەرى, وزگە دە ازاماتتار قاتىسقان القالى جيىندا ءبىلىم جانە عى­لىم ءمينيسترى باقىتجان جۇما­عۇلوۆ وقۋ سالاسىن جان-جاقتى قامتىعان مازمۇندى بايانداما­ جاسادى. ول بۇل فورۋمنىڭ پەداگوگتار, اتا-انالار, كاسىپ­كەر­لەر جانە ازاماتتىق قوعام وكىل­دەرىنىڭ بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋ, وتانىمىزدا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدار­لا­ما­سىن ىسكە اسىرۋ, ازاماتتىق قو­عامدىق ينستيتۋتتاردىڭ قاتى­سۋىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا وتكى­زىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ءتاۋ­ەل­سىزدىكتىڭ العاشقى جىل­دا­رى­نان بەرى اتالمىش سالادا ايتۋلى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىپ جات­قا­نىن, سونىڭ ءبىر ادەمى كورىنىسى «بولاشاق» باعدارلاماسى, ءبىلىم نارىعىنىڭ قالىپتاسۋى ەكەنىنە ناقتى دالەل-دايەكتەر كەلتىردى. يۋنەسكو-نىڭ دەرەكتەرىنە ءساي­كەس ءبىز ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا, الەمدەگى 129 ەلدىڭ ىشىندە 4-ءشى ورىندامىز. ال ساۋاتتىلىق دەڭگەيى بويىنشا 177 مەملەكەتتىڭ اراسىندا 14-ءشى ورىندى يەلەنىپ وتىرمىز. TIMSS وقۋ جەتىستىكتەرىنىڭ حا­لىق­ارالىق سالىستىرمالى زەرتتەۋلەرىندە 36 ەلدىڭ اراسىندا ءبىزدىڭ وقۋ­شى­لار ماتەماتيكا بوي­ىنشا – 5-ءشى, ال جاراتىلىستانۋدان 11-ءشى ورىندامىز. سوڭعى 10 جىلدا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ 7,5 ەسەگە ارتتى, دەدى مينيستر. ول بۇدان كەيىن «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ» قۇرىل­عا­نىن, بۇل پرەزيدەنت ايتقانداي, «قازاقستاننىڭ زياتكەرلىك ەلي­تا­سىن تاربيەلەۋدىڭ ىرگەتاسى» بولاتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن ءبىر­گە, ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن جانە قولداۋىمەن «نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ» اشىلىپ, جۇ­مىس ىستەپ جاتقانىن, ءۇش تۇعىر­لى ءتىلدى وقىتۋ جوباسى ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. 2011 جىلى ءبىلىم بەرۋدى دا­مىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالدى. مەملەكەت باسشىسى قازاقستان­دى الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم ور­تالىعىنا اينالدىرۋ تۋرالى بيىك ماقسات قويدى. ءبىلىم بەرۋدى دا­مىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باع­دار­لاماسى قابىلداندى. بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ جانە الداعى ون­جىل­دىقتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – وقىتۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا ساپا­سى­نا قول جەتكىزۋگە بارىنشا كو­ڭىل ءبولۋ, دەگەن مينيستر بۇل جۇ­مىس ەڭ الدىمەن مۇعالىمدەرگە قاتىستى ەكەنىن, ولار وقىتۋ بوي­ىنشا باستى تۇلعا بولىپ ەسەپتەلەتىنىن العا تارتىپ, سوندىقتان دا مۇعالىم كاسىبى قوعامدا ەڭ بەدەلدى, قۇرمەتتى ماماندىققا اي­نا­­لۋى ءتيىس, دەدى. ول مۇعالىم­دەر­دىڭ ايلىعى 1 شىلدەدەن باستاپ 30 پاي­ىزعا كوتەرىلگەنىن, 1 قىر­كۇيەك­تەن جوعارى كاتەگوريالارى بار ۇستازدار بىلىكتىلىگى ءۇشىن لاۋا­زىمدىق جالاقىسىنا 100 پايىز كولەمدە اقى الاتىنىن دا اتاپ ءوتتى. القالى باسقوسۋدا ايتىلعان تاعى ءبىر ماسەلە, جوعارى وقۋ ور­ىندارىندا مۇعالىمدەردى دايىن­داۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ, جۇمىس ىستەپ جاتقان ازاماتتاردى تالاپقا ساي قايتا دايارلاۋ, بىلىكتىلىگىن ارت­تىرۋ بولدى. بۇل جونىندە باقىت­جان جۇماعۇلوۆ, پەداگوگي­كالىق ماماندىق بويىنشا مەملەكەتتىك گرانتقا ءوتۋ بالى – ەلىمىزدەگى ەڭ تومەنگى بالل بولىپ تۇر. زاڭگەر جانە ەكونوميست ما­ماندىعىن ايت­پاعاننىڭ وزىندە, ۆەتەريناريا­دان دا تومەن, ياعني, قابىلداۋ ەڭ تومەنگى بالل بوي­ىنشا جۇرگىز­ىلۋ­دە. شەتەلدىك ءتا­جىريبەگە جۇگىن­سەك, ولاردا مۇلدە باسقا. مى­سا­لى, وڭتۇستىك كورەيادا ۇزدىك مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ 5 پايىزى, فين­ليانديادا – 10, سين­گاپۋر مەن گونكونگتا 30 پايى­زى مۇ­عا­لىمدىك ماماندىقتى تاڭدايدى ەكەن, دەي كەلىپ, الدا تۇرعان وزگە دە ماقسات-ءمىن­دەت­تەرگە توقتالدى. سونىڭ ءبىرى «داڭ­قتى مۇعالىمدەر كىتابى» اتتى ينتەرنەت باسى­لىمدى ۇي­ىم­داستىرۋ, 12 جىل­دىق وقىتۋعا كوشۋگە بايلا­نىس­تى مەكتەپتەر قۇرىلىسىنىڭ جاڭا باعدارلا­ما­سىن ىسكە اسىرۋ قاجەتتىگىن بايانداپ, تاياۋ جىل­دارى 522 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر­عانىن, بىزگە قا­راعاندا تۇرعىن حالقى 10 ەسە كوپ رەسەيدە وسى كەزەڭدە 670 مەك­تەپتىڭ قۇرى­لىسى باستالاتىنىن جەتكىزدى. تەحنيكالىق جانە كا­سىپتىك ءبىلىم بەرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارى تۋ­رالى دا كەلەلى ءما­سە­لەلەردى قوز­عاپ, قازىر ەلىمىزدە 148 جوعارى وقۋ ورنى بولسا, ونىڭ 95-ءى ۋنيۆەرسيتەت ەكەنىن, الداعى 20 جىل­دا «ستۋدەنتتىك باس­پانا» جۇزەگە اساتىنىن, ەل­با­سى تاپسىرما­سىنا وراي, «جاس ۇلان» بىرىڭعاي بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيى­مى» قۇرى­لا­تى­نىن, بۇل بالا­لاردى قازاق­ستان­دىق پاتريوتيزم رۋحىندا تاربيەلەۋگە ەرەكشە ۇلەس قوسا­تى­نىن تىلگە تيەك ەتتى. ەڭ باس­تى­سى, ەلباسى ن.نا­زار­باەۆتىڭ «رەس­پۋبليكانىڭ بار­لىق وقۋ ورىن­دا­رىندا ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ كەرەك» دەگەن تاپسىرماسىنا ءار­قاي­سىمىز ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋى­مىز كەرەك, دەپ ءسوز اياعىن ءتۇيدى مينيستر. بۇدان كەيىن مۇعالىمدەر فو­رۋ­مىنا قاتىسۋشىلار ءوز وي-بايلامدارىن ورتاعا سالدى. جامبىل وبلىسى مەركە اۋدا­نى №17 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ ديرەكتورى گ.تىلەۋبەرديەۆا ءوز سوزىندە مۇعالىم, مەكتەپ, اتا-انا, كوللەدج, قوعام مۇشەلەرى بىرىگىپ ەڭبەك ەتكەن جاعدايدا عانا مەجەلەگەن ناتيجەگە يە بولا الاتىن­دىعىن ايتتى. سويلەۋشىلەر پە­داگوگيكالىق ماماندىقتىڭ ءيميدجىن كوتەرىپ, ونىڭ قوعامداعى ورنىن بەلگىلەۋدى, قابىلەتكە قا­راي ساپالى ءبىلىم بەرەتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. قابىلداۋ ەمتي­حان­دارىنا پەداگوگيكا, پسيحولوگيا مۇعالىمدەرىن قاتىستىرۋدى دا ماسەلە ەتىپ كوتەردى. ال «شى­عارماشىلىق باستاماشىل ايەل­دەر ليگاسى» قب باسقارماسىنىڭ ءتورايىمى ا.حايرۋللينا وتبا­سى, مەكتەپ جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇي­ىمدار ىنتىماقتاستىعىنىڭ ءتيىمدى مودەلدەرى جونىندە ءسوز ەتتى. فورۋمعا قاتىسۋشىلار ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى بىرقاتار ماسە­لە­لەردى شەشۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ سالا­سى مەن ازاماتتىق قوعام اراسىن­دا­عى تۇراقتى ارىپتەستىكتى قالىپ­تاس­تىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋعا شاقىردى. سەكتسيا جۇ­مىس­تارىندا قوعامداعى پەدا­گوگ­تىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماسە­لە­لەرىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ, ءتۇرلى ۇسىنىستار ايتىپ, ءتا­جىريبە الماستى. پلەنارلىق وتىرىستى قورى­تىندىلاۋ ساتىندە مينيستر ب.جۇ­ماعۇلوۆ كوپ جىلعى ەڭبەگى مەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامى­تۋ­داعى, ۇرپاق تاربيەلەۋگە قوسقان ۇلەستەرى ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ قۇرمەتتى قىزمەتكەرى توسبەلگىسى­مەن بىرقاتار وقۋ ورىندارى پە­داگوگتارىن ماراپاتتادى. ەلدىڭ ەرتەڭى, ۇلتتىڭ بولات قانات بولاشاعى سانالاتىن ۇل-قىزدىڭ, وتباسىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتەتىن, بالاپانداي باۋلىپ, قىرانداي تۇلە­تە­تىن, ءوز ۋاقىتىن ايامايتىن, ءوز­گە­نىڭ باقىتىن ايالايتىن ۇستاز­دار قاۋىمىنىڭ جۇرت اراسىندا دا, قوعام ىشىندە دە ءجونى بولەك. سول ۇستازدار جاڭا وقۋ جىلى­نىڭ قارساڭىندا وسىلايشا باس قوسىپ, تامىز ءماسليحاتىن فو­رۋم­عا ۇلاستىردى. فورۋمدا ۇلت كوشباسشىسى – قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نا­زار­باەۆتىڭ اتىنا ۇندەۋ قا­بىل­داندى. سول سەكىلدى بەرەكە-ءبىر­لىگى جاراسقان قازاقستاندىق­تارعا دا قايىرىلىپ, «يگىلىكتى بولاشاق ءۇشىن بىرگە» قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇراتىندارى تۋرالى مالىمدەدى. بۇل قوزعالىس جالپى حالىقتىق قوزعالىسقا اينالىپ, مەكتەپتى, وتباسىن جانە قوعامدى بىرىكتىرەتىن بولادى دەدى. ال فورۋم قارارىندا الدا تۇرعان اۋقىمدى ىستەردى جۇدىرىقتاي جۇ­مىلىپ, بىرگە اتقارا­تىن­دىق­تا­رىن ءبىراۋىزدان جەتكىزدى. سۇلەيمەن مامەت, جۇلدىز ءبايدىلدا, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.

ءى رەسپۋبليكالىق پەداگوگيكالىق فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ ۇلت كوشباسشىسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆقا ۇندەۋى

قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى! ءبىز, 2011 جىلعى 25 تامىزدا وتكەن «وتباسى, مەكتەپ, قوعام – بولاشاق ءۇشىن بىرگە!» اتتى ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق پەداگوگيكالىق فورۋم­نىڭ قاتى­سۋ­شىلارى, سىزگە جاڭا قازاقستاندى قا­لىپتاستىرۋ جولىنداعى جۇيەلى دە سالماقتى ساياساتىڭىز ءۇشىن شەكسىز قۇرمەت پەن زور العىس بىلدىرەمىز. ءسىزدىڭ كورەگەن باسشىلىعىڭىز بەن قاجىرلى ەڭبەگىڭىزدىڭ ارقاسىندا وزىندىك دامۋ ۇلگىسى بار, جاھاندىق قارجى داعدارىسى جاعدايىندا دا ومىرگە يكەمدىلىگىن دالەلدەگەن مۇلدەم جاڭا مەملەكەت قۇ­رىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلىندا ءبىزدىڭ قوعامدىق قۇرىلىسىمىز, ەكونوميكامىز, ءومىر ءسۇرۋ سال­تى­مىز تۇبەگەيلى وزگەردى. ەڭ باستىسى, ءبىز ەل رەتىندە دە, قازاقستاندىق ۇلت رەتىندە دە جەتىلدىك. ەقىۇ مەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيى­مى­نا توراعالىق ەتۋ, استاناداعى سامميت, جەتىنشى قىس­­قى ازيا ويىندارى قازاقستاننىڭ مەرەيىن اسىرىپ, ەلىمىزدى دۇنيەجۇزى جۇرتشىلىعى مويىن­دا­دى. ءبىز از عانا ۋاقىت ىشىندە الەم استانالارى­نىڭ اراسىندا لاي­ىق­تى ورىن الىپ ۇلگەرگەن استانامىزبەن ماق­تا­نامىز. ازاماتتار قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق ماڭىزدى سا­لالارىنا بەلسەندى قاتىسقان جاعدايدا عانا قوعام ىلگەرىلەيدى, دەموكراتيا دامىپ, ەكونو­ميكا ورلەيدى. قوعامدىق ومىردە مەملەكەت پەن ازاماتتار ءمۇد­دەلەرىن توعىستىراتىن دا ناق وسى ءبىلىم سالاسى. ءبىز ءبىلىم سالاسىنا كورسەتىپ وتىرعان قول­داۋى­ڭىز ءۇشىن سىزگە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز. ءسىزدىڭ وسى سالاداعى باستامالارىڭىز ۇلت­تىق ءبىلىم جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ مەن دامى­تۋداعى اۋقىمدى مىندەتتەردى شەشەدى. مۇعا­لىم­نىڭ مارتەبەسىن ارت­تىرۋعا بايلانىستى شارا­لاردىڭ ماڭىزى وتە زور. ويتكەنى ۇلت كەلەشەگى – ۇستاز قولىندا. جاڭا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىل­دار­عا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قازاق­ستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جاڭا عاسىردىڭ ءتيىستى تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتىن مازمۇندى جانە سا­پا­لى دەڭگەيگە شىعۋىنىڭ ناقتى تەتىگى بولىپ تابىلادى. ءبىز ءسىزدىڭ قازاقستاندىق ءبىلىمدى جانە مەملەكەتىمىزدى دامىتۋ ءۇشىن العا قويعان ستراتە­گيا­لىق مىندەتتەرىڭىزدى ىسكە اسىرۋعا جان-جاقتى قول­داۋ كورسەتىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ بارلىق ينس­تي­تۋتتارىن وسى ءىستى بىرلەسىپ اتقارۋعا شاقىرامىز. ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق پەداگوگيكالىق فو­رۋم­­نىڭ قاتىسۋشىلارى ءسىزدى, قۇرمەتتى نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلى, ءبىلىم سالاسىن ىلگەرى جانە سەرپىندى دامىتۋ جولىندا بارلىق كۇش-جىگەرىن, ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن جۇمسايتىنىنا سەندىرەدى. بۇگىن بىزگە جاڭارعان ءبىلىم ارقىلى قازاق­ستان­دى قۋاتتى جانە گۇلدەنگەن مەملەكەتكە اينال­دى­رۋ­دىڭ تاريحي مۇمكىندىگى تۋىنداپ وتىر. العا, قازاقستان!

فورۋمعا قاتىسۋشىلار لەبىزى

بەرىك مايباساروۆ, قىزىلوردا وبلىسى, جالاعاش اۋدانى №123 ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى دارىندى بالالار مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى: – ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان فورۋم – وتە قۇپتارلىق جوبا. ەگەمەندىگىمىزدى العان 20 جىل ىشىندە بۇل ءبىزدىڭ ەل بولىپ, بيىك بەلەستى باعىندىرىپ, جاڭاشا قىرىمىزدان تانىلۋى­مىز­دىڭ دايەگى ىسپەتتەس. فورۋمنىڭ ماقساتى – ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنا جاڭادان كەلىپ جاتقان تەوريالار مەن جاڭالىقتاردى, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا­لار­دى تاجىريبەگە ەنگىزىپ, ونى ودان ءارى دامىتۋ. فورۋم­نىڭ تاربيەلىك ءمانى وتە زور. بۇل جيىنعا پەداگوگتارمەن قاتار, اتا-انالار كومي­تەتىنىڭ مۇشەلەرى, ازا­مات­تىق قوعام ينستيتۋتتارى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى, ءىرى كاسىپ­كەرلەردىڭ قاتىسۋىندا ءۇل­كەن ءمان جاتىر. پەداگوگ رەتىندە استاناعا العاش كەلگەندىكتەن ماعان ءبارى ادەمى, اسەرلى كورىنەدى. ەلور­دامىز بولاشاقتا عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ ورداسىنا اي­نا­لاتىنىنا كوزىم جەتتى. تاريحشى بولعاندىقتان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-گە قويىلعان كۇلتەگىن ەسكەرتكىشىنىڭ كوشىرمەسى ۋنيۆەرسيتەت تۇلەكتەرىنىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن وياتاتىنىنا, تالابىن شىڭداي تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن. جۇماعازى ستامبەكوۆ, سەمەي قالاسىنداعى №37 گيمنازياسى مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى: – مەن 40 جىلدىق ەڭبەك ءوتىلىم بار پەداگوگپىن. سوڭعى ۋاقىتتا بالا تاربيەسىنە ءمان بەرۋشىلىك سال­قىن تارتىپ بارا جاتقانداي كورى­نەدى. اقپاراتتىق زامان ۇستەمدىك قۇرعان تۇستا ادامزات بالاسىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى قيىنداپ بارا جاتقا­نى جاسىرىن ەمەس. وسى دا بالا تاربيەسىنە سالقىن­دىق­تى تۋعىزىپ وتىرعان سياقتى. مىنە, وسى ول­قى­لىقتاردى كەڭ وتىرىپ كەڭەسۋ ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان بۇل جيىننىڭ ماڭىزى وتە زور دەپ ەسەپتەيمىن. وسى القالى باسقوسۋدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر بويىنشا ءبىلىم سالاسىندا جۇرگەن ماماندار مەن اتا-انالار, قاۋىمداستىقتار, بيزنەس سالاسىنداعى ىسكەرلەر ورتاق ماقساتتا جۇمىس جاسايدى دەگەن سەنىمدەمىن. فورۋم – بولاشاققا ىلگەرىلەۋدى قولداپ قانا قويماي, ءبىلىم ساپاسىن قاداعالايتىن تاعى ءبىر مەملەكەتتىك قۇرىلىم بولىپ جاتسا قۇبا-قۇپ. تاعى ءبىر ايتايىن دەگەنىم, «ءبىلىم تۋرالى» زاڭ قابىلدانعالى دا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. زامان وزگەرىسىنە قاراي ونى تاعى ەلەكتەن وتكىزەتىن مەزگىل جەتكەن ءتارىزدى. شالقىما قۇرمانالينا, ج.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى ورال پەداگوگيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور: – ەلوردادا وتكەن مۇعالىمدەردىڭ تۇڭ­عىش فورۋمى مەنى ەرەكشە قانا­ت­تاندىردى. ارىپتەستەرىممەن پىكىر الى­سىپ, وي ءبولىستىم. پلەنارلىق ءما­جى­لىستە پەداگوگيكالىق كوللەدجدەردە مۇعالىم داي­ىن­داۋ ماسەلەسىن كوتەردىم. كوللەدجدى بىتىرگەن باس­تاۋ­ىش سىنىپ مۇعالىمدەرى كوپ جاعدايدا جۇمىسقا ورنالاسا الماي جاتاتىنىن, مەكتەپ باسشىلارىنىڭ ءبىلىم ۇياسىنىڭ ابىرويى دەپ, جوعارى بىلىمدىلەرگە ءجۇ­گى­رەتىنىن, ولاردىڭ ءبارى بىردەي مىقتى مامان ەمەستىگىن ەسكەرە بەرمەيتىنىن ايتتىم. سول سەكىلدى كوللەدجدەردە باكالاۆرلاردى دايىنداۋ ماسەلەسىن قوزعاپ, «ۇزدىك كوللەدج وقىتۋشىسى» گرانتىن بەلگىلەۋدى ۇسىندىم.
سوڭعى جاڭالىقتار