جۇمىس ساپارى قوجاكەنت اۋىلدىق وكرۋگىندەگى 54 جقش-نى بىرىكتىرگەن ەت باعىتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنىڭ ءبىرى – «ميالى» وتباسىلىق مال بورداقىلاۋ الاڭىن ارالاۋدان باستالدى. اتالعان كووپەراتيۆ اوك-ءتى دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسى اياسىندا قۇرىلعان جانە «اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولداۋ كورسەتۋ قورى» اق تاراپىنان قارجىلاندىرىلعان.
بۇدان ءارى ۆيتسە-پرەمەر اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيالارىنا ارنالعان وڭىرلىك سەمينار-جينالىسقا بارىپ, وعان توراعالىق ەتتى. جيىنعا ەلىمىزدىڭ التى وبلىسىنىڭ (قاراعاندى, باتىس قازاقستان, اقتوبە, وڭتۇستىك قازاقستان, قىزىلوردا جانە جامبىل وبلىستارى) وكىلدەرى قاتىستى. وتىرىس بارىسىندا ا. مىرزاحمەتوۆ اوك-ءتى دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىنىڭ باستى باسىمدىعى – اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيالارىن دامىتۋ ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
بيىلدان باستاپ جاڭا باعدارلاما اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە كووپەراتسيالارعا بىرىككەن جاعدايدا كەپىلسىز نەسيەلەر بەرىلۋدە. بۇعان دەيىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جىلجىمايتىن مۇلكىن كەپىلگە قابىلداماسا, ەندىگى بۇل ماسەلە ءوز شەشىمىن تاپتى.
ەكىنشى اسا ماڭىزدى فاكتور – بۇل قۇرال-جابدىقتار قۇنىنىڭ 50%-عا ارزانداۋى. مىسالى, كووپەراتيۆ 5 ملن تەڭگە تۇراتىن قۇرال السا, وندا مەملەكەت شۇعىل تۇردە ونىڭ 2,5 ملن تەڭگەسىن قايتارىپ بەرەدى. ال قالعان 50%-دى سۋبسيديا ارقىلى قايتارۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگى قاراستىرىلعان. بىلايشا ايتقاندا, قايتا وڭدەۋگە تاپسىرىلعان 1 ليتر ءسۇت ءۇشىن كووپەراتيۆ 10 تەڭگەدەن الادى, ال ءىرى قارا مالدىڭ ءار باسى ءۇشىن 20 مىڭ تەڭگە, ۇساق مال ءۇشىن 1500 تەڭگە, جەم-ءشوپتىڭ تونناسىنا 20 مىڭ تەڭگە بەرىلەدى.
تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق, تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى اياسىندا ءىسىن جاڭادان باستاپ جاتقان كاسىپكەرلەر «كازاگروكەپىل» اق كەپىلدەمەسىمەن شاعىن نەسيەنىڭ 85%-ىنا دەيىن الا الادى.
ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اۋىلدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىراتىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەنىن ەل ەكونوميكاسىنىڭ درايۆەرىنە اينالدىراتىن باعدارلاما جاسالدى.
«اۋىل تۇرعىندارى بىرىگۋگە ءازىر. ول ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالدى, جانە دە 50 ملرد تەڭگە كولەمىندە سۋبسيديالاۋ, قاراجات ءبولۋ مەحانيزمدەرى ازىرلەندى. تىپتەن, ناقتى ينديكاتورلار دا بەكىتىلدى. جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنا ۇيلەستىرۋ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ, العا قويىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ عانا قالدى», – دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-پرەمەر.
اتاپ وتىلگەن شارالار 500 مىڭنان استام جقش مەن شاعىن شارۋاشىلىقتاردى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنە بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى تاڭعا دەيىن 223 كووپەراتيۆ قۇرىلىپ ۇلگەردى. جىل سوڭىنا دەيىن 467 كووپەراتيۆ قۇرىلادى دەپ كۇتىلۋدە.
ءوز كەزەگىندە, بۇل ۇدەرىستەر كاسىپورىنداردىڭ جۇكتەلىمىن 30%-عا ارتتىرىپ, ءوندىرۋشى مەن تۇتىنۋشى اراسىنداعى ساۋدا قۇنىن تومەندەتۋگە جول اشادى. سونداي-اق, جۇمىسپەن قامتۋ, كوشى-قون جانە ت.ب. وزەكتى ماسەلەلەردى شەشەدى.
سونىمەن قاتار, ۆەدومستۆو باسشىسى فەرمەرلەرمەن بىرگە ءوڭىردىڭ سۋمەن قامتىلۋى ماسەلەسىن تالقىلادى جانە وتكەن جىلدىڭ كۇزىندە شيەلى اۋدانىندا قولدانىسقا بەرىلگەن توعاندى قاراپ شىقتى. بۇل ورايدا, باعدارلاما اياسىندا تۇراقتى سۋعارىلاتىن 610 مىڭ گا اۋماقتى الىپ جاتقان جەردىڭ يرريگاتسيالىق جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارلانىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. وسى قاتاردا 368 مىڭ گا اۋماقتىق كولدەتىپ سۋعارىلاتىن جەر دە بار. بۇدان بولەك, ا.مىرزاحمەتوۆ «ۇسەن باۋى» اتتى ءىىى وبلىستىق مالشىلار سلەتىنە قاتىستى.
