26 تامىز, 2011

جاڭا ناقىشتاعى «القاپ كۇنى»

460 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
ەسىل اۋدانىنىڭ اكىمدىگى جىل سايىن استىق وراعى قارساڭىندا جاڭا ناقىشتاعى «القاپ كۇنىن» وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىرىپ كەلەدى. بۇل جولى قوستاناي, پاۆلودار جانە اقمولا وبلىستارى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار ءوندىرۋ­شى­لەرىنىڭ ءۇش ءجۇز وكىلى «زارەچ­نىي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە باسقوستى. جاڭا ناقىشتاعى دەۋىمىزدىڭ ءمانىسى, وعان قاتىسۋشى ءۇش ويىن­شىنىڭ عىلىمي نەگىزدەمە, كەشەندى جابدىقتاۋشى جانە تىكەلەي استىق ءوندىرۋشى مىندەتتەرىن ورتاق مۇددەدە ۇيلەستىرۋشى رەتىندە ارەكەت ەتۋىندە. ءوزارا ىنتى­ماقتى مامىلە مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋدا شورتاندىداعى ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشى­لىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالى­عى سولتۇستىك ءوڭىردىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستان ديقاندارىنىڭ قولىن ۇزارتىپ وتىر دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ۇجىم عالىم­دارى «زارەچنىيدا» دا ەگىنشىلىك سالاسىن ءارتاراپتاندىرۋ, داقىل­دار­دىڭ ساپالى ءارى باسەكەگە قا­بىلەتتى تۇقىمدارىن سىناقتان وتكىزۋ, ىلعالساقتاعىش اگروتەحنو­لو­گيانى ەندىرۋ, وقۋ-تانىم قىز­مەتىن ۇسىنۋ باعىتىندا ناتيجەلى ىستەر اتقاردى. ز.تيشەر مىرزا باسقاراتىن «ست اگرو» فيرماسى الەمگە ايگىلى «CLAAS», « HORSH» فير­مالارىنىڭ قازاقستاندىق يپورتەرى, سونداي-اق, «LEMKEN», «MORRIS», «YERSATILE», «ANNBURGER», «MAC DON», «SUMMERS», «CUMMINS CATERPILLAR», «MERCEDES» فيرمالارىنىڭ رەسمي ديللەرى سا­نالادى. قازىردىڭ وزىندە قازاق­ستان رىنوگىنىڭ باسىم بولىگىن قامتىپ وتىرعان فيرمانىڭ كوك­شەتاۋ قالاسىندا, اقكول جانە ەسىل اۋداندارىندا سەرۆيستىك ور­تا­لىقتارى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ تاجىريبەلى مەنەدجەرلەرى شارۋا­شىلىق ەرەكشەلىگىنە قاراي ءتيىمدى كەڭەستەر بەرىپ, كوشپەلى بريگادالار نەسيە نەمەسە ليزينگ جەلىسىمەن الىنعان تەحنيكالارعا كەپىلدى قىزمەت كورسەتىپ, قوسالقى بولشەكتەر جەتكىزەدى. جەرگىلىكتى ماماندار مەن مەحانيزاتورلاردى وقىتۋ, ۇيرەتۋ دە سولاردىڭ موي­نىندا. وسى جولعى «القاپ كۇ­نىندە» فيرما تاراپىنان شەتەلدىك تەحنيكالاردىڭ جاڭا بۋىنىن تانىستىرۋدىڭ راسىمدەرى ۇيىم­داستىرىلدى. دالالىق شاتىرداعى كەڭەستە «زارەچنىي» جشس ديرەكتورى ءۋا­ليحان اريپوۆ «ست اگرو» جۇيەسىمەن الىنعان زامانالىق اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى­نىڭ توعىز ءتۇرى سىناقتان وتكىزىل­گەنىن اتاپ ءوتتى. ەليتالىق تۇقىم شارۋاشىلىعى مارتەبەسى بار سەرىكتەستىك ءۇشىن ەگىنشىلىك مادە­نيە­تىن كوتەرۋ ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماسەلە سانالادى. بۇل تۇرعىداعى جۇمىس ۇشجاقتى ارىپتەستىك قا­دام­دار ناتيجەسىندە ەلەۋلى ءدا­رە­جەدە نىعايعان. شارۋاشىلىق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وبلىس­تى بىلاي قويىپ, «زارەچنىي» تۇ­قىمىن پايدالاناتىن وزگە ايماق­تارداعى ارىپتەستەردەن سوڭعى بەس جىلدا ەشقانداي وكپە-ناز ءتۇس­پەگەن. ءۋاليحان اريپوۆ بۇعان قو­سا, «ست اگرو» فيرماسىمەن قا­رىم-قاتىناس ورناتىلعان 10 جىل ىشىندە شارۋاشىلىقتىڭ تۇ­قىم سەبۋ كەشەنى, كومباين پاركى, ەگىستىكتى وڭدەۋ قۇرالدارى قۋاتتى تەحنيكالارمەن تولىق جاڭارتىل­عانىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل ءوز كەزەگىندە جشس-ءنىڭ بولاشاق جوسپار, جوبالارىنىڭ تابىستى ارناعا تۇسۋىنە جول اشقان. شاراعا قاتىسۋشىلار بيىل جۇزەگە اسىرىلعان ەكى قاناتقاقتى جوبانىڭ – تۇقىم تازارتقىش «پەتكۋس» جەلىسىنىڭ جانە «كيم-بريا» تۇقىم تازالاعىش-كەپ­تىرگىش كەشەنىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. وسى كەشەن ىسكە قوسى­لۋىنا بايلانىستى زارەچنىيلىق­تار ءوز قامباسىندا 25 مىڭ توننا استىق ساقتاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. قوناقتار مۇنى ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ باعىتىنداعى قادامداردىڭ ءبىر تارماعى رەتىندە باعالادى. بيىل سەرىكتەستىك 40 مىڭ گەكتار القاپقا ءداندى داقىلدار ەككەن ەكەن. وسى ورايدا, مال ازىعىنىڭ 1,5 جىلدىق قورىن جاساي بىلگەن شارۋا­شى­لىقتا مال شارۋاشىلىعىن دا­مىتۋ ءىسى دە ماقساتكەرلىكپەن ىلگەرى باسىپ كەلە جاتقانىن ايتقىمىز كەلەدى. اۋدان اكىمىنىڭ مىندەتىن ات­قارۋشى ادىلبەك سماعۇلوۆ, شا­رۋا­شىلىقتىڭ ەگىستىك القاپتا­رىن ارالاۋ بارىسىندا, بيىل ءوڭىر ديقاندارىنىڭ 457 مىڭ گەكتار القاپتىڭ ءتۇسىمىن ەسەلەپ ارتتىرۋعا ءۇمىتتى ەكەندىگىن ايت­تى. شەشۋشى ناۋقانعا 35 جشس, 170 شارۋا قوجالىعى تىڭعىلىق­تى دايىندالدى, دەدى ول. اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى­نىڭ بارلىعى ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلگەن كومەك, قولداۋدىڭ قايتارىمى دا مول بولاتىن­دى­عىنا سەنىمدى. ءبىزدىڭ ماقساتى­مىز, ەلباسى جولداۋىندا اتاپ كورسەتىل­گە­نىندەي, ەڭبەك ءونىمدى­لىگىن ارت­تى­رۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپ­سىزدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ, ەكس­پورتتىق الەۋ­ەتتى ارتتىرۋ. دي­قان­دار قاۋى­­­مى قازاقستان تاۋەلسىز­دىگىنىڭ 20 جىلدىعى قار­ساڭىن­داعى وراق سىنىنان سۇرىنبەي وتەدى دەگەن تولايىم تىلەك جەتەگىندە. «القاپ كۇنىندە» ارپا دا­قىلى ورنالاستىرىلعان تاناپتار جيەگىن اينالا ىرىكتەپ شالعى سالىندى. دالا قىرمانىنداعى الدىن-الا ەسەپ ءار گەكتاردىڭ تۇسىمدىلىگى 30 تسەنتنەر ەكەندىگىن كورسەتىپ تۇردى. باقبەرگەن امالبەك, اقمولا وبلىسى, ەسىل اۋدانى.
سوڭعى جاڭالىقتار