23 تامىز, 2011

تاۋەلسىزدىك جەتىستىكتەرىن اڭگىمەلەدى

425 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
قوستانايعا قازاقستان پارلامەنتى سەناتى توراعاسىنىڭ ورىن­با­سارى مۇحامبەت كوپەەۆ كەلدى. قالا اكتيۆىنىڭ الدىندا بايانداما جاساعان ول تاۋەلسىز قازاقستان­نىڭ 20 جىل ىشىندە جەتكەن جەتىستىكتەرىنە توقتالدى.  بۇرىن الىپ دەرجاۆانىڭ شيكىزات قويماسىنا اينالعان رەسپۋبليكا ءوز ەركىندىگى وزىنە تيگەن سوڭ دامۋدىڭ دۇرىس جولىنا ءتۇستى. ەلىمىزدىڭ ەكونو­مي­كاسى مەن  الەۋمەتتىك سالاسىنىڭ دامۋى جونىندە سەنات توراعا­سى­نىڭ ورىنباسارى كەلتىرگەن مى­سالدار تاۋەلسىزدىك ۇعىمىنىڭ حال­قىمىز ءۇشىن قانشالىقتى ما­ڭىزدى ەكەنىن  ايقىنداي تۇسەدى. 20 جىل ىشىندە ىشكى جالپى ءونىم 252 ەسە, ونەركاسىپ ءوندىرىسى 4354 ەسە, جالپى ءونىم 1600 ەسە ءوستى. قازاقستان ەكونوميكاسى الەمدى ۋى­سىنا تىققان قارجى داعدا­رى­سىنان ءبىرىنشى بولىپ شىقتى. سوڭعى ون جىلدىڭ ىشىندە قا­زاقستان  الەۋمەتتىك  سالادا دا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. ىشكى جالپى ءونىم 1994 جىلى جان باسىنا شاققاندا 700 اقش دول­لارىنان كەلگەن ەدى, ال ول 2011 جىلى 12 ەسە ءوسىپ, قازىر بۇل كور­سەت­كىش 9000 اقش دوللارىن قۇ­راپ وتىر. ەلىمىزدە جۇزەگە اسى­رىلىپ جاتقان  ۇدەمەلى وندىرىستىك باعدارلامالار,  يننوۆاتسيالىق جو­بالار ەكونوميكانىڭ قارىش­تاپ دا­مۋىنا جانە پرەزيدەنت نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ ماقسات ەتىپ قوي­عان  الەمدەگى مويىنى وزىق ەلۋ ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋىمىزدىڭ كەپىلى بولماق. مۇحامبەت جۇمانازار ۇلى قا­زاقستاننىڭ  بۇگىنگى حالىقارالىق بەدەلىنە دە  كەڭىنەن توقتالدى. جاس  تاۋەلسىز مەملەكەت  حالىق­ارا­لىق بەدەلدى ۇيىم – ەقىۇ-عا توراعالىق ەتتى, مىنە, بيىل يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا دا جەتەكشىلىك جاساپ وتىر. جاقىندا وتكەن يسلام مەملەكەتتەرىنىڭ ەكو­نوميكالىق  فورۋمى  حالىق­ارا­لىق كوپتەگەن ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىنا تالپىنىس جاسادى.  كەڭقولتىق قازاق ەلىندە ۇلتتار دۇردارازدىعى, ءدىني كونفەسسيالار قايشىلىعى جوق.  قازىر ءدۇ­نيە ءجۇزى قازاقستاندى ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ, بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ  ەتالونى دەپ تانىپ وتىر. سەناتور مۇحامبەت كوپەەۆ  سوزىنىڭ سوڭىندا تاۋەلسىز قا­زاق­ستاننىڭ وسىنداي تولاعاي جەتىستىكتەرگە ەلباسى, ۇلت كوشباس­شىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا جەتىپ وتىرعانىن قاداپ ايتتى. سوندىقتان ەلباسى ساياساتىن بۇكىل قازاقستاندىقتار قولدايدى. مارتەبەلى قوناق مۇنان كەيىن قوستانايلىقتاردىڭ بيىل بىتىك ەگىن وسىرگەنىنە قۋانىشتى ەكەنىن ايتا كەلىپ, ونى  توكپەي-شاشپاي جيناپ الۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.
سوڭعى جاڭالىقتار