اكىم باسشى, كاسىپكەر قوسشى...

سپورت – سالاماتتى ەلدىڭ سالتانات­تى ۇرانى. وبلىسقا قانات بوزىمباەۆ اكىم بولىپ تاعايىندالعالى بەرى ءوڭىر­دەگى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت سالا­سى بۇرىن­عىدان دا ءوسىپ, وركەندەي ءتۇستى. سپورتپەن شۇ­عىلداناتىندار سانى دا كوبەيگەن. وب­لىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باس­قارماسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, بۇگىندە ولاردىڭ سانى 158 مىڭ­­عا جۋىقتاپ قالعان. بۇقارالىق سپورت­­قا كوڭىل ءبولۋ كورسەتكىشى دە جامان ەمەس. اۋىلداردا 59 سپورت  الا­ڭى ءجون­دەلىپ, قالپىنا كەلتىرىلىپتى. «جول كارتا­سى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 94,7 ملن. تەڭگەگە 5 سپورت نىسانىنا كۇردەلى ءجون­دەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. وبلىس اۋداندارى مەن تاراز قالا­سىن­دا زامان تالابىنا ساي ارنايى توسە­نىش­پەن قاپتالعان جانە جان-جاعى بيىك شار­باق­پەن قورشالعان شاعىن فۋتبول الاڭ­دارى كوپتەپ پايدالانۋعا بەرىلۋدە. بۇرىن وبلىستا ونىڭ بىردە-بىرەۋى جوق بولاتىن. تاراز بوكس مەكتەبى – ەل بوكسىنىڭ وركەندەۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ وتىرعان ەڭ باستى وڭىرلەردىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, وبلىستا جانە ونىڭ ورتالىعىندا بىل­عارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ شىڭدالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىنى ءسوزسىز. سوندىق­تان بولار, وبلىس اكىمى بىرەر جىلدىڭ ىشىندە جيىرماعا جۋىق بوكس زالىنىڭ اشىلۋىنا تىكەلەي ءوزى ۇيىتقى بولدى. جامبىلدىق سپورتشىلار مەن جان­كۇيەر­لەردىڭ بيىلعى باستى قۋانىش­تارىنىڭ ءبىرى  تاراز قالاسىنداعى «ءباي­تەرەك» شاعىن اۋدانىنان بوي كوتەرەتىن سپورت سارايى قۇرىلىسىنىڭ باستالۋى بولدى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. بۇگىندە ونداعى قۇرىلىس جۇمىسىن «قۇلاگەر» كومپانياسى قارقىندى جۇرگىزىپ جاتىر. اتالمىش سپورت سارايىندا جالپى دەنە شىنىقتىرۋ جانە اتلەتيكا دايىندىعى, سپورتتىق-بالدىق بي, سپورت ويىندارى: بوكس, ۆولەيبول, باسكەتبول, ميني-فۋتبول, تەننيس, سپورتتىق باسسەين سياقتى تاعى باسقا كوپتەگەن سپورت تۇرلەرى بولادى. ءار سپورت ءتۇرىنىڭ ءوز جاتتىعۋ زالى قاراستىرىلعان. قۇداي قالاسا, زامان تالابىنا ساي ساۋلەتپەن سالىنىپ جاتقان سپورت سارايىنىڭ قۇرىلىس جۇ­مىسى 2013 جىلى اياقتالىپ, ول ءوڭىر­دەگى سپورتتىق وقۋ-جاتتىعۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, وبلىس سپورتشى­لارىن الەمدىك دودالاردا جاڭا قىرى­نان تانىتا باستايدى دەپ كۇتىلۋدە. وبلىستاعى سپورتتىق ءىس-شارالارعا دەمەۋشى بولىپ, يگىلىكتى ءىستى ۇيىمداس­تىرۋدىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتار دا بارشىلىق. سونىڭ  ءبىرى – ءالىم­بەك جۇ­ماباەۆ. ول 2007 جىلدان بەرى ەركىن كۇرەستەن رەسپۋبليكالىق تۋرنير وتكىزىپ, ونىڭ بارلىق قارجىسىن ءوزى كوتەرىپ كەلەدى. كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكەرى د.ا.قوناەۆ جۇلدەسى­نە ارنالعان بۇل تۋرنير رەسپۋبليكالىق جىلدىق جا­رىس جوسپارىنا ەنگىزىلگەن. بۇل جارىسقا استانا, الماتى قالالارى مەن ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىنىڭ بالعىن بالۋان­دارى قاتىسادى. «جاس وسپەي مە, كوكەيىڭ­دى تەسپەي مە» دەگەن, تۋرنير رەيتينگى مەن بەدەلى بالۋاندار جەڭىسىنىڭ ارقاسىندا ءا دەگەننەن-اق وسە ءتۇستى. مىسالى, 2008 جىلى 1992-1994 جىلى تۋعان ءجاسوسپىرىم بالۋاندار ارا­سىندا وتكىزىلگەن تۋرنير - حالىقارالىق «ازيا بالالارى» ويىن­دا­رى­نا ىرىكتەۋ جارىسى رەتىندە تاڭدالدى. تاڭداۋ دۇرىس بولىپتى. ءتورت جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلەتىن حالىقارالىق «ازيا بالا­لارى» ويىندارىنا جامبىل وبلىسى­نان 4 وقۋشى-بالۋان ەل قۇراما كومان­دا­سى ساپىندا قاتىسىپ, مەيىرجان ءاشىروۆ – ءبىرىنشى, تۇگەلجان شىلەنوۆ – ەكىنشى ءجا­نە ەرنازار توقسانباەۆ  ءۇشىن­شى ورىندى ولجالاپ ورالدى. قۋانىشتىسى سول, كاسىپكەر-مەتسەنات الىمبەك اسەمبەك ۇلىنىڭ باستاماسى­مەن ۇيىمداستىرىلعان د.ا.قوناەۆتىڭ ءجۇل­دە­سى­نە ارنالعان رەسپۋبليكالىق جا­رىس­تىڭ جەڭىمپازدارى مەن جۇلدە­گەر­لەرى ۇلتتىق كوماندا ساپىندا تۇراقتى بەلدەسە باستادى. ولار ەل كومانداسى ساپىندا ازيا, الەم بىرىنشىلىكتەرىنە دە قاتىسىپ قايتتى. مىسالى, مۇحامەد­جان سەيسەنباەۆ 2008 جىلى تاشكەنت قا­لا­سىندا ءوت­كەن ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەسىن قان­جىعاسىنا بايلاسا, ال 2010 جىلى تايلاند استاناسى بانگكوگ قالاسىندا وتكەن ازيا چەم­پيو­نا­تىن­دا باقتيار سۇل­تان­بەكوۆ كۇمىس ءجۇل­دەگە يە بولدى. بيىل يندونەزيانىڭ دجاكارتا قالاسىندا وتكەن ازيا ءبىرىن­شىلىگىنىڭ تاعى ءبىر كۇمىس جۇلدەسىن جاس بالۋان مەيىرجان ءاشىروۆ الىپ كەلدى. سونداي-اق, بۋحارەستە وتكەن جاستار اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىسقان نۇرسۇلتان نايزابەكوۆ تە كۇمىس جۇلدەمەن ورالدى. ايتا بەرسەك, وبلىس اكىمى باسشى, كا­سىپكەرلەر قوسشى بولىپ ۇيىمداس­تارعان ءتۋرنيردىڭ بەرگەنىنەن ءالى بەرەرى كوپ. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتىمىزدىڭ, ونىڭ ىشىندە وبلىستىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورت سالاسىنا قوسىلعان قوماقتى ۇلەس بولىپ تابىلارى ءسوزسىز. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جامبىل وبلىسى.