دارىندى ۇرپاق – قارىمدى ۇرپاق

ۇيگە نۇر, ۇياعا كورىك, تۇر­مىس­قا اجار, كوڭىلگە بازار سىي­لايتىن ول ارينە – بالا. ال ەگەر بالا دارىندى بولسا ول ءتىپتى, نۇر ۇستىنە نۇر بولارى اقيقات. عۇ­لا­مالار: «ادام بالاسىنىڭ بوي­ىن­داعى دارىندىلىق تەك ءبىر عا­نا پايىزدى قۇرايدى. ال قالعا­نى ونىڭ تاربيەسى مەن ءوزىنىڭ ءوسىپ-جەتىلگەنىنە بايلانىستى» دەيدى. بۇعان قاراعاندا, ادام بويىنداعى دارىندىلىق قاسيەت بارلىق ادامدا بولسا كەرەك. كوپ جاعدايدا ول ادامنىڭ ءوز قو­لىن­دا سەكىلدى. جاستايىنان ومىرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى, تىلسىم دۇنيەلەردى بىلۋگە دەگەن قۇشتار­لىعى, قيىندىقتاردى جەڭۋگە دە­گەن تالپىنىسى ءتۇپتىڭ-ءتۇبىن­دە ادامدى دۇرىس جولعا سالماي قويمايدى. قازاق تەكتى حالىق دەيمىز. سول تەكتى حالىقتان ءوسىپ ونگەن جاس­تار بارشىلىق. سول دا­رىن­دى ۇرپاق­تىڭ جاقسى جۇمىس تاجىريبەلەرىن جيناقتاپ تاراتۋ, بىلىمدەرىن تە­رەڭدەتۋ قانداي ءدا­رەجەدە دەگەن ماسەلە قوزعالعان حالىقارالىق عىلىمي-پراكتي­كا­لىق كونفەرەنتسيا 15-16 تامىز كۇندەرى استانا قالاسىندا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ باستاماسىمەن رەس­پۋبليكالىق «دا­رىن» ورتا­لى­عى وتكىزگەن بو­لاتىن. «دارىندىلىق ماسەلەسىنە جا­ڭاشا كوزقاراس» دەپ اتالاتىن اتالمىش حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسياعا وتان­دىق جانە شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى مەن تاجىريبەلى پەداگوگتار, جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر بويىنشا حالىقارالىق وليمپيادالار مەن عىلىمي جوبا جۇمىستارىنىڭ جەڭىمپازدارى, جۇلدەگەرلەرى, ولار­دىڭ اتا-انالارى مەن مۇ­عالىمدەرى, دارىندى بالالارمەن جۇمىس جونىندەگى ورتالىقتار­دىڭ ۇستازدارى, پەداگوگيكالىق كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتى­را­تىن ينستيتۋت وكىلدەرى قاتىستى. دارىندى بالالار – ەلىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدىق ەليتاسىن قا­لىپ­تاستىراتىن ۇلتتىق قۇندى­لىق بولىپ سانالادى. شىعار­م­ا­شىل, ۇشقىر ويلى جانە ەڭ باس­تىسى ءوز ءبىلىمىن ىسكە اسىراتىن تۇلعا دا – دارىندى بالالار. تاۋەلسىزدىك العالى 20 جىل ىشىندە رەسپۋبليكامىزدىڭ دارىندى بالالارى قازاقستاننىڭ بەدەلىن الەمدىك دەڭگەيگە كوتەرىپ, بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان تابىستارعا قول جەتكىزدى. وسى ۋاقىت ارا­لى­عىندا ءبىزدىڭ وقۋشىلار ءتۇرلى دەڭ­گەيلى ينتەللەكتۋالدى سايىس­تاردا, اتاپ ايتقاندا, ماتەماتيكا, فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, ينفورماتيكا پاندەرىنەن وتكەن حالىقارالىق وليمپيادالاردا, دۇنيەجۇزىلىك عىلىمي جانە تەح­نيكالىق جوبالار جارىسىندا, كورمەلەردە 3430 مەدالعا يە بولدى. بۇل ۇلكەن جەتىستىك ەدى. كونفەرەنتسيادا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇ­ماعۇلوۆ ءسوز الىپ, دارىندى با­لا­لاردىڭ بۇگىنگى جەتكەن جەتىس­تىكتەرىنىڭ نەگىزىندە تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇراقتى دامۋى مەن باسەكەگە قابىلەتتى ەلدىڭ قاۋقارى جاتقاندىعىنا ارنايى توق­تال­دى. ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەت تارا­پى­نان ۇنەمى كورسەتكەن قولداۋى مەن قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپتەر جۇمىسى جاڭا قارق­ىن العاندىعىن دا تىلگە تيەك ەتتى. «قازاقستاندا دارىندى بالا­لار­دى وقىتاتىن 115 مەكتەپ بار. سوندا دايىندالىپ جاتقان ۇل-قىزدارىمىز الەمدىك دەڭگەيدەگى وليمپيادالار مەن سايىستاردا وتە جاقسى كورسەتكىشتەر كورسە­تىپ كەلەدى. بۇگىنگى مىنا كەزدەسۋگە سول جەڭىمپاز بالالاردىڭ اتا-انالارى دا ارنايى شاقىرىلىپ وتىر. سولاردىڭ تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالىپ, وزگەلەرمەن ءبولىسۋ ءۇشىن, كەلەشەكتە وسىنداي دا­رىن­دى بالالاردىڭ وليمپيا­دا­لار­عا قاتىسۋلارىن, ولاردىڭ داي­ىندىقتارىن, ادىستەمەلىك ءتا­سىلدەرىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن وسىن­داي كونفەرەنتسيا ۇيىمداستى­رۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز دەپ كونفەرەنتسيانىڭ ۇيىمداس­تىرى­لۋ ماقساتىنا قىسقاشا توقتا­لىپ ءوتتى مينيستر. ول سونىمەن قاتار, كەلەسى جىلى ەلىمىزدەگى 44 مەكتەپكە ەلەكتروندى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەنگىزىلەتىنىن, تالاپتانعان جاس­تار­عا ونلاين جۇيەسىمەن ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسايتىنىن دا جەتكىزدى. ارينە, ول جۇيەمەن شاكىرتتەردىڭ بارلىعى ەمەس, وقۋ­دا ۇزدىك, دارىندى بالالار عانا وقيدى. شاكىرتپەن قاتار, بىلىكتى ۇستاز دايىنداۋعا دا مينيسترلىك قاتاڭ تالاپ قويادى. ال­داعى جىلدان باستاپ مۇعالىمدەر دايىندايتىن پەداگوگيكالىق جو­­عارى وقۋ ورىندارى قوسىمشا سىناقتان وتەتىنىن ب.جۇماعۇلوۆ قاداپ تۇرىپ ايتتى. بۇل مامان­دى ساۋاتتى دايىنداۋ ءۇشىن اسا قاجەت ەكەنىن دە نازارعا سالدى. حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيانىڭ ەكىنشى كۇنىندە پلەنارلىق وتىرىس ۇيىمداستىرىلىپ, وندا ءار ەلدەن كەلگەن تاجىريبەلى پەداگوگ ماماندار دارىندى بالالاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيلەرىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ جونىندەگى ۇسىنىس-ءپى­كىر­لەرىن ءبىلدىردى. پىكىر ءتۇيىنى – پەداگوگ كادرلاردىڭ ءبىلىم دەڭ­گەي­لەرى مەن ادىستەمەلىك بىلىكتىلىكتەرىنە كەلىپ توعىستى. دەمەك, ين­تەللەكتۋالدى ەليتانىڭ ساپا­لىق جانە ساندىق كورسەتكىشىنە تىكەلەي ۇستازدار قاۋىمى زور ىقپال ەتەدى دەگەن ءسوز. مۇعالىم بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلە­رى­مەن قاتار ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋ ءجونىن­دە­گى ۇسىنىستار دا جان-جاقتى تالقىلاندى. القالى جيىنعا قاتىسقاندار دارىندى ۇرپاق – قارىمدى ۇرپاق دەگەن ورتاق وي­عا بەكىپ, ولاردى وقىتۋ مەن ءتار­بيەلەۋ ءىسى الدىڭعى تولقىننىڭ باستى مىندەتى دەپ تاراستى. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.