ءتاريفتىڭ قاي ءتۇرى ءتيىمدى؟

ۇنەم قاي كەزدە دە قاجەت. اسىرەسە, كوممۋنالدىق قىزمەتتى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن. ەلباسىنىڭ بيىلعى «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن ءبىر­گە قالايمىز» اتتى جول­داۋىن­دا ناق وسى ماسەلەگە با­رىن­شا نازار اۋدارىلدى. ۇنەم­شىلدىككە تۇ­تىنۋشىلارعا كوممۋ­نالدىق قىز­مەت كورسەتەتىن مەكەمەلەر دايىن با؟ مۇنايلى ءوڭىر­دە تۇرعىن ءۇي- كومۋنالدىق شا­رۋاشىلىقتى جاڭ­عىرتۋ قالاي ىسكە اسىرىلۋدا؟ جال­پى ۇنەمشىل­دىككە جۇگىنۋ ءۇشىن جەكەلەگەن تۇرعىندار دا, وزگە  تۇتىنۋ­شى­لار دا نەندەي ادىسكە جۇگىنگەنى ءجون؟ ماسەلەگە وسى تۇرعىدان ۇڭىلگەندە, الدىمەن تاريف سايا­ساتىنىڭ تۇتىنۋشىلارعا نە­عۇر­لىم ءتيىمدى تۇستارى ۇسى­نىلۋى ءتيىس. تابيعي مونوپو­ليا­لاردى رەت­تەۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعا­سى نۇر­لان الدابەرگەنوۆتىڭ اي­تۋىن­شا, تاريفتەردى رەتتەۋ –ۇنەم­شىلدىكتىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى. ءار تۇتىنۋشى ءۇشىن كوممۋ­نال­دىق قىزمەتتەرگە تولەنەتىن شى­عىندى ازايتۋدىڭ بىردەن-ءبىر قو­لايلى ءادىسى – سارالانعان تاريفتەردى قولدانۋ. ن.الدابەرگەنوۆتىڭ اتىرا­ۋ­لىق كوممۋنالدىق قىزمەت كورسە­تەتىن كاسىپورىندار, وزگە دە ۇيىم­دار مەن بىرلەستىكتەر وكىل­دەرىنىڭ قا­تى­سۋىمەن وتكەن كە­ڭەستە ايتقان دەرەكتەرىنە قارا­عاندا, تۇتىنۋ­شىلار بىلتىر شا­م­امەن 248 ملن.كۆت/ساع. ەلەكتر ەنەرگياسىن ۇنەمدەي العان. بۇل تۇتىنۋ­شى­لار تۇتىنعان ەلەكتر ەنەرگيا­سى­نىڭ 2,3 پايىزىن نەمەسە 62 مىڭ توننا كومىردى (1000 ۆاگون) قۇراي­دى. تۇتىنعان ەلەكتر ەنەرگيا­سى­نا تولەنگەن قار­جى تۇرعىسىنان ايتساق, تۇ­تى­نۋ­شىلار 3 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قاراجات ۇنەم­دەگەن. تۇ­تىنۋشى ءۇشىن ءتيىمدى مە بۇل؟ ارينە, مۇنى ەشكىم جوققا شى­عار­مايدى. بۇل اتىراۋ وبلى­سى­نىڭ مىسالىنان دا بايقالادى. ماسەلەن, اتىراۋلىق تۇتىنۋشى­لار­دىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا ءتاۋ­لىك­تىك ايماقتار بويىنشا سار­ا­لان­­عان تاريفتەردى قولدانۋدان بول­عان ۇنەمى بىلتىر 74,1 ملن. تەڭ­گەنى قۇراعان. ال بيىلعى 6 ايدا 25 ميلليون 342 مىڭ تەڭگە تۇ­تىنۋ­شىلار قالتاسىندا قالىپ وتىر. جالپى, مۇنايلى ءوڭىر تۇتىنۋ­شىلارى ەلەكتر ەنەرگيا­سىن تۇتىنۋ كولەمىنە قاراي سا­را­لانعان تاريفتەردى قولدانۋ­دان وتكەن جىلى 38,3 ميلليون تەڭگە ۇنەمدەگەن. سارالانعان ءتاريفتى قولدانۋ­دىڭ قاناتقاقتى  جوباسى قۇر­مان­­عازى اۋدانىنداعى اقكول اۋى­­لىن­دا قولعا الىندى. بيىل­عى جىل باسىنان بەرى مۇندا سۋ­دى تۇ­تىنۋشى جەكە تۇلعالار ەكى توپقا بولىنگەن. ءبىرىنشى توپتاعى جەكە تۇتىنۋشىلار, ياعني, ايىنا ءبىر ادامعا 2,8 تەكشە مەتردەن اسپاي­تىن سۋ تۇتىنۋشىلار 1 تەكشە مەتر سۋعا 38,5 تەڭگە تولەيدى. ال ەكىنشى توپتاعى, ياعني ايىنا ءبىر ادامعا 2,8 تەكشە مەتردەن ارتىق سۋ تۇتىنۋشى جەكە تۇلعالار مەن بيۋدجەتتەن قار­جى­لاندىرىلاتىن مەكەمەلەر ءۇشىن 1 تەكشە مەتر سۋ باعاسى قوسالقى قۇن سالىعىنسىز 57,8 تەڭگەدەن بەلگىلەنگەن. سۋمەن قامتۋشى «ەسەنامانوۆا» جەكە كاسىپكەر­لىگىنىڭ جەتەكشىسى ە.ەسە­ن­امانوۆا­نىڭ مالىمەتىنشە, سارا­ل­انعان تاريف ەنگىزىلگەننەن سوڭ سۋدى تۇتىنۋ كولەمى ءبىر ادامعا ەسەپتەگەندە 3,68 تەكشە مەتردەن 3,2 تەكشە مەترگە ازايعان. ماسە­لەن, 2010 جىلدىڭ 6 ايىندا تۇتى­نۋشىلار 102 207 تەكشە مەتر سۋ تۇتىنىپ كەلسە, بيىلعى جارتى جىلدا تۇتىنۋ كولەمى 93446,4 تەكشە مەتردى قۇراعان. سوعان قاراماستان سۋمەن قامتۋ­شى مەكەمەنىڭ ەسەپشوتىنا تۇ­تىنۋشىلاردان بيىلعى 6 ايدا 440,9 مىڭ تەڭگە كىرىس تۇسكەن. وسى ورايدا «اتىراۋجارىق» مەكەمەسى ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭ­عىرتۋ, جالپى سالانىڭ قايتا جاراقتاندىرىلۋىنا ينۆەستيتسيا رەتىندە 3783,3 ملن. تەڭگە قارجى سالۋدى جوسپارلاپتى. بۇل 2010-2011 جىلدارى يگەرىلمەك. بۇرىن مەكەمە وڭىرگە قا­جەتتى ەنەرگيا­نىڭ ءبىر بولىگىن كورشىلەس ماڭ­عىس­تاۋ وبلى­سىنان, سونىمەن بىرگە رەسەيدەن دە الىپ كەلگەن. ەندى وڭىرگە قاجەتتى ەنەرگيا «اتىراۋ جىلۋ ورتالىعى» اق-تا شىعا­رىلاتىن بولدى. ويتكەنى, مۇندا جىلۋ ورتالىعىنىڭ ءتورتىنشى كەزەگى ىسكە قوسىلىپ, بۇرىنعىعا قوسا 75 مۆت ەنەرگيا ءوندىرۋ قولعا الىندى. وسى ماقساتقا 16 795 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا سا­لىنعان. جولداسبەك شوپەعۇل, اتىراۋ وبلىسى.