قاتار جۇرگەن كۇندەردى سىيلايىقشى...

مىناۋ جارىق دۇنيەدە جا­راتقاننىڭ ءوزىنىڭ ءاربىر پەن­دەسىنە بەرەتىن ەڭ ءۇل­­كەن سىيى – ونىڭ ارتىندا قالا­تىن جاقسى اتى, مەيىرىمى مەن قايى­رىمدى­لى­عى! شى­عىس­تىڭ اتاقتى ويشىلى ساع­دي ايتقان بۇل ۇلاعات ارا­دا قانشاما ۋا­قىت وتسە دە ءوز­ەك­­تى. شىن مانىسىندە دە, ءار­بىر پەندە ءۇشىن دۇنيەگە ادام بولىپ كەلىپ, ادام بولىپ كەتۋدەن ارتىق قانداي ماقسات, قان­داي ارمان بولۋى ءمۇم­­كىن؟! «ءولدى دەۋگە بولا ما اي­تىڭدارشى, ولمەيتۇعىن ار­تىندا ءسوز قالدىرعان» دەپ عۇلاما اباي ايتقانىنداي, سوڭىندا ونە­گەلى عۇمىرى, ونى ءاردايىم قيماستىقپەن ەسكە الاتىن دوس-جاراندارى مەن ارىپتەس­تەرى, اعايىن-تۋىسى قالعان ابىرويلى ازامات­تى ءولدى دەۋگە اۋزىڭ بارمايدى. الماتى قالاسىنداعى تۇرار رىس­قۇ­لوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكونومي­كا­لىق كوللەدجىنىڭ بۇرىنعى باس ديرەك­تورى كارىم ەسمۇقان ۇلى ارتىندا جاقسى اتى قالعان ابىرويلى ازامات ەكەندىگىن ونىڭ ارىپتەستەرى عانا ەمەس, شاكىرتتەرى دە ايتادى. ۇزاق ۋاقىت بويى تۇتى­نۋ­شىلار وداعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ور­ىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارعان كارىم ەسمۇقان ۇلى سوڭعى جىلدارى كوللەدج باس­شىلىعىن قولعا العان ەدى. ۇزاق جىلدار جيناقتالعان مول تاجىريبە, كاسىبي بىلىكتىلىك پەن ىسكەرلىك ءناتي­جە­سىن­دە الماتى ەكونوميكالىق كوللەدجى قا­لا­داعى جەتپىس كوللەدجدىڭ اراسىنان وقۋ-تاربيە باعىتىنداعى بارلىق كورسەتكىش­تەر بويىنشا وزىپ شىعىپ, العى شەپتەن كورىندى. ەڭ باستىسى, باسشى ۇستاز رەتىندە شاكىرتتەرىنىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىمەن بىرگە, ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا دا باستى نازار اۋداراتىندىعى قازىرگە دەيىن كوپشىلىكتىڭ ەسىندە ساقتالىپ قالۋى كوپ نارسەدەن حابار بەرسە كەرەك. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى, شال اقىن اۋدانىنىڭ مەكتەپ اۋىلىندا ءدۇ­نيەگە كەلگەن كارىم بەس جاسىندا انا­سى­نان, ون جاسىندا اكەسىنەن ايىرىلىپ, جەتىمدىك تاقسىرەتىن تارتسا دا, باسىنا ءتۇس­كەن قيىندىقتى جەڭىپ شىقتى. ءيا, قاتال تاعدىر ونى ەركەلەتكەن جوق, دەگەنمەن, ول ەرىك-جىگەرىنىڭ مىقتىلىعىنىڭ ارقا­سىن­دا جاستايىنان العا ۇمتىلىپ, كوزدە­گەن ماقساتىنا جەتتى. اتتەڭ, دۇنيە! ومىرلىك قوساعى, سۇيىكتى جارى روزامەن بىرگە اعايىنعا كول-كوسىر داستارقان جاي­ىپ, الپىسىن الدىڭعى جىلى عانا توي­لاعان اتپال ازامات ويدا جوقتا كوز جۇ­مادى دەپ كىم ويلاعان! الايدا, اللانىڭ ىسىنە نە ايتارسىڭ؟! ايتپاي كەلگەن اۋ­ىرت­­پالىق كارىمنىڭ سۇتتەي ۇيىپ وتىرعان وتباسىنا, اعايىن-تۋىسىنا, جاقىن دوس­تا­رىنا عانا ەمەس, ونىڭ كومەگىن, قام­قور­لىعىن, جاقسىلىعىن كور­گەن ءبىر قاۋىم جۇرتقا دا اۋىر ءتيدى. كارىم ەسمۇ­قان ۇلى­نىڭ ارىپتەستەرى دە, دوستارى دا, شاكىرتتەرى دە ونىڭ بويىن­داعى ادامگەرشىلىك اسىل قا­سيەتتەردى, ازامات­تىق پا­را­سات-پايىمدى اي­تىپ تا­ۋى­­سا الماي­تىن­دى­عى تاڭ­عال­دى­را­دى. كارىم ءوزىنىڭ ءومىر­لىك قوساعى روزا ەكەۋى دە الىستى جاقىن قىلاتىن, بوتەندى باۋ­ىر قىلاتىن جانى جار­قىن, كىشىپەيىل دە قارا­پاي­ىم, جان-دۇنيەسى ءمول­دىر بۇ­لاق­تاي تازا جاندار ەكەندىگى كوڭىلگە قۋا­نىش ۇيا­لاتادى. «مىڭ قۇ­بىلعان تىرشىلىكتىڭ قانداي دا ءبىر اۋىرتپالى­عى­نا, قيىندى­عىنا تاپ بولعانداردىڭ قاي-قايسىسىنا بولماسىن كومەكتەسىپ, قول­تى­عىنان دەمەۋ كارىم ەسمۇقانۇ­لى­نىڭ بوي­ىنداعى ەڭ باستى قاسيەت دەسە دە بولادى. ءسىرا, ونىڭ ءومىر­لىك ولشەمى دە جان-ءدۇ­نيەسىنىڭ تازالىعى ەكەندىگى داۋ تۋدىر­ماسا كەرەك. ءبىزدىڭ ەڭ جاقىن, جانى­مىز­داي جاق­سى كورىپ, سىي­لاپ, قادىر­لەي­تىن دوستارى­مىز كارىم مەن روزاعا وزگە­لەردىڭ دە قۇر­مەتى مەن ىقى­لاسى ەرەكشە» دەيدى ەرلى-زايىپتى ءما­ريا­ش پەن بولات تيۋلكيندەر ءوز ويلارىن ور­تاعا سالىپ. شىندىعىندا دا, بۇگىنگىدەي كۇرمەۋى كوپ زاماندا وزگەنى سىيلاپ, ءوزىن دە سىي­لاتا ءبىلۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەر­مەيدى. «قاتار جۇرگەن كۇندەردى سىي­لاي­ىقشى, بىرەۋ ەرتە, بىرەۋ كەش ءبىر قۇ­لاي­دى» دەپ اقىن جىرىندا ايتىلعا­نىن­داي, جانى جايساڭ, نار تۇلعالى ازامات كوز جۇمعالى دا ءبىر جىلدىڭ ءجۇزى بولىپ قالىپتى. ۋاقىت نە دەگەن جۇيرىك دەسە­ڭىز­شى, حالقىمىز بەس كۇندىك تىرلىك دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. ارينە, كارىم ەس­مۇقان ۇلىنىڭ كوزىن كور­گەن, سىيلاس, سىرلاس بولعان ارىپتەستەرى, دوستارى, ەرتەگىدەگىدەي عاجايىپ سۇلۋ ولكە – سول­تۇس­تىكتەگى اعايىندارىمەن بىرگە ءشا­كىرت­تەرى دە ونى ساعىنۋدا. جۇزىنە مەيىرىم تۇنعان ۇستازدارى, جىميا ك ۇلىپ, ءبىر ءسات اۋ­ديتورياعا كىرىپ كەلەتىندەي كورەدى. قاشان دا «تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر», ءوز باسىنا اۋىرتپالىق تۇسپەگەندەر كوپ نارسەنى جەتە ۇعىنا بەرمەيدى. قالاي ايت­قاندا دا, ءومىردىڭ ەشقاشان بۇزىلماي­تىن, ەشقاشان وزگەرمەيتىن ءوز زاڭدىلىعى بار. تىرشىلىك ءبىر ورىندا تۇرمايدى, اساۋ وزەن تولقىنىنداي العا قاراي جىلجي بەرمەك. سىڭارىنان ايىرىلىپ, ءومىرىنىڭ قىزىعى ورتايعان روزا ءۇشىن دە, كارىمنىڭ كوزىنىڭ اعى مەن قاراشىعىنداي قوس بالاپانى – ءاليا مەن ءاليما ءۇشىن دە اسقار تاۋداي اكە ورنى ەشقاشان تولماي­تىنى, وعان دەگەن ساعىنىشتىڭ ەشقاشان باسىلماي, كەرىسىنشە, ودان ءارى ۇدەي تۇسەتىندىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. دەگەنمەن, جۇرەكتەگى مۇڭدى سەيىلتەتىن, كوڭىلگە مەدەۋ بولاتىن ءبىر اقيقات بار. كارىم ەسمۇقان ۇلىنىڭ سو­ڭىن­دا ۇلكەن شاڭى­را­عى, ونەگەلى ۇرپاعى قالدى. «اكە ۇرپا­عى­مەن مىڭ جاسايدى» دەگەن عوي دانا حالقىمىز. باقىت بالعارينا, الماتى.