«ۆيرتۋالدى كاسىپورىن» دەگەنىمىز نەنى بىلدىرەدى؟

بىردەن ايتالىق, بۇل سىمسىز تەحنولوگيا, كاسىبي باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ بازاسىندا كۇشتى مامانداندىرىلعان كومپيۋتەرلەردى (سەرۆەرلەردى), لوكالدى كومپيۋتەرلىك جەلىلەرگە كىرىستىرەتىن باعدار­لامالىق-تەحنيكالىق كەشەن. بۇل ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار ءۇشىن اقپارات جەتكىزۋ مەحانيزمى دەسە دە بولادى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ جاتقان بولاشاق ەكونوميستەر, قارجىگەرلەر, بۋحگالتەرلەر, وزدەرىنە قاجەتتى شىنايى مالىمەتتەردى وسى كەشەن ارقىلى وقىپ بىلەدى. مۇنى سونداي-اق كاسىپورىنداردىڭ, فيرمالاردىڭ كۇندە­لىكتى ەسەپتەۋ جۇمىستارىنا دا پايدا­لا­نۋىنا بولادى. بۇل يگىلىكتى ءىستى قازىرگىدەي اقپارات اعىنى ءورشىپ تۇرعان زاماندا سونىڭ ەكپىنىنەن قالماۋ ءۇشىن قولعا العان ەدىك. ىسكە قوسىلعاننان بەرگى كەزەڭ ىشىندە «ۆير-تۋالدى كاسىپورىن» اياسىندا وقۋ جانە عىلىمي زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ اياسى كەڭي ءتۇستى. ەڭ الدىمەن تالاپكەرلەر دەربەس جۇمىس جا­ساۋعا, ءىت تەحنولوگيا كومەگىمەن ءتيىمدى ەكونوميكالىق, قارجىلىق, ماركەتينگتىك شەشىمدەردى تالداۋ جانە نەگىزدەۋ جولىمەن وقۋ پروتسەسىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە دە مۇم­كىندىك تۋىپ وتىر. جوعارى وقۋ ورىن­دارىندا مۇنداي «ۆيرتۋالدى كاسىپورىن» قۇرۋ جانە ونى پايدالانۋ يننوۆاتسيالىق باعدارلامالار مەن پەداگوگيكالىق تاسىل­دەردى قولدانۋ ارقىلى ءبىلىمدى تەرەڭ بەرىپ, مازمۇنىن كەڭەيتۋگە باعىت سىلتەۋدە. بۇل كەشەن تەك وقۋ كەزىندە عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ءبىلىم ورداسىنىڭ حالىقارالىق دارە­جەدەگى بايلانىسىن اقپاراتتار اعىنىمەن كەڭەيتۋگە دە سەپتىگىن تيگىزۋدە. ءبىر عانا مىسال, ءبىز وسى ىزدەنىسىمىز ارقىلى وتكەن مامىر ايىندا, ەلوردادا بولعان الەمدىك ەكو­نوميكانىڭ جاعدايى جانە ونىڭ پو­تەنتسيالدى تاۋەكەلدەرىن تالقىلاعان ءىV استانا فورۋمىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدىق. نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى, مينيسترلەر, بيزنەسمەندەر, بانك باسشىلارى قا­تىس­قان پىكىرتالاس الاڭىندا  وقىتۋ­شى­لا­رى­مىز وي ءبولىسىپ, ءوز تۇجىرىمدارىمىزدى ورتاعا سالدى. اسىرەسە, فاكۋلتەت دوتسەنتتەرى ا.قازامباەۆا مەن گ.ايە­شەۆالاردىڭ «ۇزدىك جوبا» اتالىمى كونكۋرسىندا «بسۇ-عا كىرۋ جاع­دا­يىندا اگروونەركاسىپتىك ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن جانە باسەكەگە قابىلەت­تىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇيىمدىق-ەكونو­ميكالىق مەحانيزمى» تاقىرى­بىن­دا­عى باياندامالارى قاتىسۋشى­لاردىڭ ەرەشكە نازارىن اۋداردى. عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى مەن وقىتۋدىڭ وسى زامانعى اقپاراتتىق-كوممۋني­كاتسيالىق جانە پەداگوگي­كالىق تەح­نو­لوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ جۇرگىزگەن باتىل بايلامدا­رى ءوز ناتيجەسىن بەردى. «ۆيرتۋالدى كاسىپورىن» دەگەن اتاۋعا يە بولعان جۇيە ءبىزدىڭ ەكو­نوميكا جانە بيزنەس فاكۋلتەتى عا­لىمدارى ىزدەنىسىنىڭ جەمىسى بولاتىن. ەندىگى جەردە بۇل جۇمىستى وقىتۋ ادىستەمەلەرىمەن بايىتا وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ ىسىنە قولدا­ناتىن بولامىز. قازىر وسى جوبانى جەتىلدىرۋ ۇستىندەمىز. ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ بولاشاق كادرلاردى ءۇش تىلدە دايىنداۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنى وزىمىزگە بەلگىلى. مۇنى دا باسشىلىققا الا وتىرىپ, اعىل­شىن تىلىندە وقىتۋ جۇيەسىن تەرەڭدەتۋ ماق­ساتىندا مامانداردى شەتەلدە دە دايىن­داۋدى جۇيەلى جۇرگىزىپ كەلەمىز. ءبىزدىڭ بۇل ىزدەنىستەرىمىزدىڭ نەگىزگى ار­قاۋىندا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, بىلىكتى مامان دايىنداۋ ءىسىن ورنىقتىرۋ جاتىر. ەلۋ جىلعا تاياۋ ۋاقىتتان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان ەكونوميكا جانە بيزنەس فاكۋلتەتىندە قازىر مىڭنان اسا ستۋدەنت ءبىلىم الىپ ءجۇر. وسى ارادا ايتا كەتەر ءبىر نارسە, مامان دايىنداۋ بار دا, سول ماماندى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ بار. ءبىزدىڭ ءبىلىم ورداسىندا قازىر بۇل ءوز شەشىمىن تاپتى دەۋگە بولادى. ويتكەنى, ءوڭىردىڭ سۇرانىسىنا قاراي ستۋدەنت قابىلداۋ, بىتىرگەننەن كەيىن قاجەت جۇمىس ورنىنا جىبەرۋ ماسەلەسى تياناقتالعان. ءبىز ءبىلىمدى ىرگەلى ۋنيۆەرسيتەتتىك دەڭگەيدە بەرۋدى ءبىرىنشى كەزەككە شىعاردىق. ودان كەيىن ءابسوليۋتتى ناقتى كاسىبي ىسكە قولدانۋعا بولاتىن ارنايى بىلىمدەر مەن داعدىلارعا بەيىمدەيمىز. ءۇشىنشى, ءتورتىنشى كۋرستاردان باستاپ تەوريالىق ءبىلىمدى پراكتيكامەن ۇشتاستىرۋ قولعا الىنادى. ءار ستۋدەنت كىتاپتان وقىعانىن ءوزىنىڭ قالاعان ماماندىعى بويىنشا ەلدى مەكەندەردە ايلاپ ءجۇرىپ, تا­جىريبە جيناقتايدى. بۇل ونىڭ بولاشاق­تاعى جۇمىسىنا پايدالى بولاتىنى ءسوزسىز. الداعى ۋاقىتتا وسىنىڭ ءبارىن «ۆير­تۋالدى كاسىپورىن» باعدارلاماسى بويىنشا ات­قا­رۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل الەمدىك دەڭ­گەيدەگى كادر دايىنداۋ ءىسىن ءوز ەلىمىزدە دە ورنىقتىراتىن بولادى. بۇعان جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دايىندىعى جەتكىلىكتى دەپ بىلەمىز. راۋشان عابدۋاليەۆا, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.