جەتىستىكتەر از ەمەس

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا جۇمىس ساپارىمەن اقمولا وبلىسىندا بولدى. وندا ول وبلىستىڭ مەديتسينالىق قوعامداس­تى­عىمەن كەزدەسۋ وت­كىزىپ, «سالاماتتى قا­زاقستان» مەملەكەتتىك باعدار­لا­ما­سى, بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساق­تاۋ جۇيەسىنىڭ (بۇدسج) ەنگىزىلۋ بارىسى جونىندە اڭگى­مە­لەسىپ, قول جەتكىزىلگەن جەتىستىكتەر مەن قيىن­شى­لىقتار, ولاردى شەشۋ جولدارىن تالقىلادى. وسى ارادا ايتا كەتكەن ءجون, بۇدسج ەنگىزۋ قورىتىندىلارى جوبانىڭ پاتسيەنتكە باعدارلانعانىن ناقتى ايقىنداپ بەردى. ياعني مەديتسينالىق ۇيىمداردى ەركىن تاڭداۋ قاعيداسىنا بايلانىستى تۇرعىنداردىڭ بارلىق توپتارى ءۇشىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتتى. وبلىستا 22 مىڭنان استام ادام تاڭداۋ قۇقىعىن پايدالانىپ, جوسپارلى نەگىزدە اۋرۋحاناعا جاتقان. ولاردىڭ 47%-ىن اۋىل تۇرعىندارى قۇرايدى, ازا­مات­تاردىڭ 79%-ى ءوز وڭىرىندە ەمدەلسە (45%-ى اۋىل تۇرعىندارى), 6% وزگە وڭىرلەردى ءجون كورگەن. وسىلايشا, ەركىن تاڭداۋ قۇ­قى­عىن كوبىنەسە اۋىل تۇرعىندارى پايدالانىپ وتىر دەۋگە بولادى. وڭىردە جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك (جممك) دامي باستادى دەۋگە بولادى. ناتيجەسىندە مەديتسينا سالاسىنداعى جوعارى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەر پايدالانى­لىپ, كوكشەتاۋ قالاسىندا 2 اۋرۋحانادا ەنگىزىلگەنىن دە ايتا كەتسەك, اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 13 جاڭا تەحنولوگيالار بويىنشا 377 ناۋقاس ەم الىپتى. وبلىستا تۇڭعىش رەت ستاتسيونارلاردا ەرتە قالپىنا كەلتىرۋ جانە مەديتسينالىق وڭالتۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلسە, اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا مەديتسينالىق كومەكتىڭ 6 بەيىنى بويىنشا 1858 ناۋقاس ەمدەلىپ شىعىپتى. وڭىردە ستاتسيونارلى الماستىرۋشى كومەك سالاسى دا قار­قىندى دامۋدا. ەگەر 2009 جىلى كۇندىزگى ستاتسيونارلاردا 10229 ناۋقاس ەمدەلسە, بيىلعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ول كورسەتكىش 22647-گە جەتكەن. ءبىز بۇدان مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجە­تىمدىلىگى جانە بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى پايدالانۋ قامتاماسىز ەتىلىپ وتىرعانىن كورەمىز. 2011 جىلدان باستاپ امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق دەڭگەيدە بۇدسج ەكىنشى كەزەڭىن ەنگىزۋ باستالعانى وزىمىزگە بەلگىلى. ول سكرينينگتىك باعدارلامالاردى كەڭەيتۋ, قوسىمشا مەيىربيكە قىزمەتتەرىن ەندىرۋ, باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك­تىڭ الەۋمەتتىك باعدارلانعان ۇلگىسىن ەنگىزۋ, الىس ەلدى مەكەن­دەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن جۇمىلعىش مەديتسينانىڭ قولجە­تىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. سونداي-اق, مينيستر وسى جۇمىس ساپارى بارىسىندا ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن پاتسيەنتتەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى وڭىرلىك قوعامدىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسىن دا وتكىزدى. ول وندا قازاقستاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن, ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 2004 جىلدان بەرى ءتورت ەسەدەن استام ءوسىپ, 2011 جىلى 633 ملرد. تەڭگەدەن اسقانىن ايتتى. سونىمەن قاتار, مينيستر قوعاممەن كەرى بايلانىستىڭ ما­ڭىز­دىلىعىنا توقتالا كەلىپ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىل­دەرىن ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى بەلسەندى ەتۋگە شاقىردى. وتى­رىستا ايتىلعان بارلىق ۇسىنىستار مەن ەسكەرتپەلەر بويىنشا مىندەتتى تۇردە ءتيىستى شەشىمدەر قابىلداناتىنىنا سەندىردى. جانە ءوز دەنساۋلىقتارى ءۇشىن ازاماتتاردىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتپەي, ساپالى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى. «ەگەمەن-اقپارات».