ساحنا ونەرىنىڭ عاجايىپ مەرەكەسى

كوك ەسىلگە اققۋدايىن قونىپ, قوس قاناتىن قۇلاشتاي جايعان ارۋ استانا ەلباسىنىڭ ۇلى ارمانىنىڭ, جاسامپاز ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. ول كۇن­نەن كۇنگە قۇلپىرىپ, ءححى عاسىردىڭ اسەم قالالارىنىڭ بىرىنە اينالۋدا دەسەك, پرەزي­دەنتتىڭ ارنايى جارلىعىمەن 2000 جىلى وسى قالادا دۇنيەگە كەلگەن كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىن­داعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترى بۇگىندە قاناتى قاتايعان ىرگەلى ونەر ورداسىنا اينالدى. ءيا, رەسپۋبليكامىزداعى ەڭ جاس مۋزىكالىق تەاتر نەبارى 10 جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ماڭداي­الدى ونەر ۇجىمىنىڭ بىرەگەيىنە اينالعانىن ۇلكەن ماقتانىش سەزىممەن ايتۋىمىزعا بولادى. ۇلتتىق تەاتر ءوز جۇمىسىنىڭ كوركەمدىك-كاسى­بيلىك دەڭ­گەيىن بۇل سالاداعى الەمنىڭ وركەنيەتتى دەگەن ەلدەرى تەاترلارىنىڭ تەرەزەسىمەن تەڭ ەتتى, حالىق­ارالىق باسەكەلەستىك ورتادا قاشاندا الدىڭعى قاتاردان كورىنىپ كەلەدى. بۇل – فەنومەندى قۇبى­لىس مەملەكەت باسشىسىنىڭ ونەرگە دەگەن شىنايى قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسۋدا. مىنە, دەنى جاستاردان تۇراتىن وسى تەاتر ۇجىمى الماتىدا بولىپ, ونداعى جۇرتشىلىق نازارىنا بەس ساحنالىق قويىلىمدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, الماس سەركەباەۆتىڭ «استانا» ميۋزيكلى, ءادىل بەستىباەۆتىڭ «بايتەرەك», لەۆەنسحولدتىڭ «سيلفيدا», ل.مينكۋستىڭ «بايادەركا» بالەتتەرى, دج.ءپۋچچينيدىڭ «بوگەما» جانە «مانون لەسكو» وپەرالارى. بۇل ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى وپەرا تەاترى تاريحىندا الماتى قالاسىنا بارعان ءۇشىنشى گاسترولدىك ساپارى. ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, بارلىق قويىلىمدار تولىق انشلاگپەن ءوتىپ, تەاتر انشىلەرىنىڭ, ءبيشى­لەرىنىڭ, وركەستر جانە حور ارتىستەرىنىڭ ونەرى الما­تى كورەرمەندەرىنىڭ بيىك تالعامىنان شىققانىنا كۋا بولدىق. ۇلتتىق وپەرا تەاترىنىڭ بارلىق شىعارماشىلىق-تەحنيكالىق توپتارى مەن قىزمەت­كەر­لەرى دومبىرانىڭ قوس شەگىندەي ۇندەستىكتە قىزمەت جاساپ, كورەرمەننىڭ زور ىقىلاسىنا يە بولدى. بۇدان تەاتر ۇجىمىندا شىعارماشىلىق-كاسىبيلىك تالاپتاردىڭ بيىك دەڭگەيدە ەكەنى تانىلدى. قۇرامىندا 400-دەن اسا ادامى بار وپەرا تەاترىنىڭ الماتىعا بارۋىنا جاعداي جاساپ, ون­داعى جۇرتشىلىققا وتاندىق جانە وزىق كلاس­سيكالىق تۋىندىلاردى كورسەتۋ – مول كولەمدەگى قارجىنى تالاپ ەتەتىن شارۋا. بۇل تۇرعىدا بيىك ونەردى دامىتۋعا بار كومەگىن بەرىپ كەلە جاتقان مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ ناتيجەلى جۇمىسىن ەرەكشە اتاعانىمىز ءجون. اسىرەسە, وسى مينيسترلىكتىڭ سوڭعى جىلدارى ارنايى قارجى ءبولىپ, مۋزىكا جانە دراماتۋرگيا سالالارى بويىنشا «تاۋەلسىزدىك تول­عاۋى» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىن وتكىزىپ كەلە جا­تۋى ونەرگە دەگەن شىنايى قامقورلىقتىڭ بەلگىسى. مينيسترلىكتىڭ وسىنداي كەلەلى ىستەرىنىڭ ارقا­سىندا كوپتەگەن تالانتتى تۋىندىلار دۇنيەگە كەلدى. قۋانىشتىسى سول, جەڭىمپاز اتانعان تۋىندىلار رەسپۋبليكانىڭ جەتەكشى تەاترلارى مەن كونتسەرتتىك ۇيىمدارىنىڭ ساحناسىندا قويىلدى. بۇعان وتان­دىق كومپوزيتورلار الماس سەركەباەۆتىڭ «استانا» ميۋزيكلى, ءادىل بەستىباەۆتىڭ «بايتەرەك» بالەتى ايعاق. اتالعان تۋىندىلار تالعامى بيىك الماتى كورەرمەندەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىققانى وسىنىڭ ءدا­لەلى دەپ بىلەمىز. بۇل تۋىندىلاردى الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى ساحنالارىنان ۇيالماي كورسەتۋگە بولادى. كىلەڭ تالانتتى جاس ونەرپازداردى بيىك شى­عارماشىلىق ماقساتقا جۇمىلدىرىپ, ءبىر جەڭنەن – قول, ءبىر جاعادان – باس شىعارعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تەاتر ديرەكتورى تولەۋبەك الپيەۆ باستاعان ۇيىمداستىرۋشىلىق-شىعارماشىلىق توپتىڭ جەمىستى ەڭبەگىن دە ايتا كەتكەنىمىز ءجون. اقوردالى استانانىڭ بەلدى دە بەلگىلى مۋزى­كالىق مادەني وشاقتارىنىڭ ءبىرى ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ار­نال­عان گاسترولدىك ساپارى ەلباسىنىڭ «ءما­دەنيەتى وسكەن ەل-وركەنيەتكە كوشكەن ەل» دەگەن قاناتتى ءسوزىنىڭ ايقىن كورىنىسى. جولامان تۇرسىنباەۆ, كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى.