ادىلدىك سالتانات قۇرادى

قازىر بيلىك, زاڭ تۋرالى اڭگىمە قوزعالا قالسا كوپشىلىك ادىلدىكتىڭ اۋىلى الىستاپ كەتكەندىگىن نالي وتىرىپ ايتادى. حالىق ايتسا قالت ايتپايدى دەگەندەي, بۇعان دا نەگىز بار ەكەنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر. ويتكەنى, بيلىككە دەگەن سەنىمسىزدىكتى تۋدىرۋعا سەبەپكەرلەر­دىڭ بيلىك وكىلدەرىنىڭ اراسىنان تابىلاتىندىعى جانعا باتادى. ءجا­­نە ولاردىڭ ءبىر قارىن مايدى ءشى­رىتىپ جاتقانى اشكەرەلەنىپ جات­سا دا, كەيدە جابۋلى قازان جا­بۋلى كۇيىندە قالا بەرەدى. ءما­سەلەن, قولىندا بيلىگى بار مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ تەرىس ارە­كەتى سال­دارىنان قانشاما ادام جازىق­تى بولۋدا. ال سولاردىڭ اق-قارا­سىن اقىر اياعىندا سوت ورىن­دارى انىقتاماسا جازىقسىز جاندار تاعدىرى نە بولار ەدى؟ ولار­دىڭ جازىقتى ەمەس ەكەندىگىن بىلەتىن وتباسى, تۋىسقاندارى, دوس-جا­ران­دارى بيلىك تۋرالى نە ويلار ەدى؟ وسى ماسەلەلەرگە ساي جوعارعى سوتتا وتكەن بريفينگتە رەسمي وكىل و. پەتەرس ىزگىلەندىرۋگە بايلانىستى ناقتى مىسالدار كەلتىردى. ول زىريان اۋداندىق سوتىنىڭ ۇكىمىمەن 1949 جىلى تۋعان ازامات و.وماروۆتى 15 جىلعا باس بوستان­دىعىنان ايىرىپ, مۇلكىن تاركىلەپ, جازاسىن قاتاڭ تارتىپتەگى تۇزەۋ مەكەمەسىندە وتكەرۋ كەسىلگەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. وماروۆ ۇيىمداسقان توپ قۇرامىمەن ەسىرتكى زاتتارىن زاڭسىز ساتىپ الۋ, تاسىمالداۋ جانە پايدا­لانعانى ءۇشىن كىنالى بولعان. الايدا, سوتتالۋشى مەن ادۆوكات ءوز وتىنىشىندە ايىپتىڭ دالەلدەن­بە­گەن­دىگىن, ويتكەنى ەسىرتكى زاتىن قىلمىستىق تەرگەۋ قىزمەتكەر­لە­رى­نىڭ وزدەرى سالىپ جىبەرگەنىن, سون­دىقتان جوعارعى سوتتان ولار جازىق­سىز جاندى باس بوستاندى­عىنان ناقاق ايىرماۋ تۋرالى ءوتىن­گەن. ءبارى قايتا تەكسەرىلەدى. ايتقان­داي-اق, سوتتالۋشىنىڭ ارەكەتىندە قىلمىس قۇرامىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ءىس توقتاتۋعا جاتقىزى­لادى. جوعارعى سوتتىڭ ارالاسۋى ارقاسىندا ادىلدىك سالتانات قۇرىپ, ءوتىنىش قاناعاتتاندىرىلىپ, وما­روۆ­تى شۇعىل تۇردە قاماۋدان بوساتۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلادى. مىنە, وسىدان كەيىن عانا جاپا شەككەن ادامدار ءبىر تەرەڭ تىنىستايدى. ايتپەگەندە نە ءۇشىن ەكەنى بەلگىسىز قايران ازامات بىرنەشە جىلدى ار­قالاپ, قالعان ءومىرىن تار قاپاستا ءوت­كىزەر مە ەدى؟ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە شىرىگەن قۇمالاقتار قانشالىقتى كوپ بولسا دا, ءبارىبىر, وسىلايشا ءادىل زاڭ مەن تۋرا بيلەر باردا ادالدىق الدا تۇراتىنىنا كوپشىلىك كوز جەتكىزدى. ءدال وسى تاقىلەتتەس تاعى ءبىر مىسال بار, دەدى ودان ءارى رەسمي وكىل. سولتۇستىك قازاقستانداعى شال اقىن اۋداندىق سوتىنىڭ ۇكىمىمەن ا.كارتاۆسكايا 1 جىلعا سىناق مەرزىمىمەن شارتتى تۇردە سوتتالعان. نەگە دەسەڭىز, كارتاۆسكايا الداۋ جولى­مەن 635 039 تەڭگەنى ۇرلاعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلعان. (ونى كىم كىنا­لى قىلعانى, جالپى ادامداردى جازىق­سىز كىنالى ەتەتىن قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارىنىڭ ءىس-ارەكەتى تۋرا­لى كەلەسى ماقالادا تولىق بايان­داماقپىز). سودان جوعارعى سوتتىڭ قاداعا­لاۋ سوت القاسىنا بەرگەن وتىنىشىندە سوتتالعان سوت ۇكىمىمەن كەلىسپەي, قىزى قايتىس بولعاننان كەيىن ەكى نەمەرەسى جەتىم قالعانىن, ەكەۋىنە مەملەكەت جاردەماقى تاعايىندا­عانىن, ءبىر نەمەرەسىن لۋكوشكو­لار­دىڭ وتباسى اسىراپ الىپ, ءجار­دەماقىنىڭ بالاعا تيەسىلى بولىگىن ەرىكتى تۇردە وزىنە قالدىر­عانىن, جاردەماقىنى ەكىنشى نەمەرەسىنىڭ اسىراۋىنا جۇمساعا­نىن, اقشانى زاڭسىز يەمدەنۋ نيەتى بولماعانىن كورسەتە كەلىپ, ۇكىمدى وزگەرتۋدى, قىلمىستىق ءىستى قىسقارتۋدى سۇراعان. اقىر اياعىندا جوعارعى سوتتىڭ قاداعا­لاۋ سوت القاسى ءوتىنىش ۋاجدەرىن, ءىس ماتەريال­دارىن زەرتتەپ, كار­تاۆسكايانىڭ ارەكەتتەرىندە قىل­مىس قۇرامى بولماۋىنا بايلا­نىستى شال اقىن اۋداندىق سوت ۇكىمى كۇشىن جويىپ, قىلمىستىق ءىستى قىسقارتۋ تۋرالى قاۋلى قابى­لدادى. مىنە, وسىلايشا تاعى دا ادىلدىك سالتانات قۇردى. الەكساندر تاسبولاتوۆ.