«تەرەڭ تامىرلار» تۇساۋكەسەرى

جۋىردا ك.بايسەيىتوۆا اتىن­داعى وپەرا جانە بالەت تەاترى ساحناسىندا اس­تانالىق قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىن­داعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دىعىنا ارناپ «تەرەڭ تامىرلار» اللە­گوريالىق درا­ما­سى­نىڭ پرەمە­را­سىن قويدى. درامانىڭ باس كەيىپكەرىنە ەل­باسى بەينەسى الىنعان. قويىلىم­نىڭ وقيعا جەلىسى پرەزيدەنتتىڭ اس­تانا­نىڭ جاسىل بەلدەۋىن ارا­لاۋى­نان باس­تالادى. جوسپارسىز, اياق استىنان ەلور­دا ماڭايىنداعى ورمانعا سوعا كەتۋدى ءجون كورگەن پرەزيدەنت وسى ور­مانعا باس-كوز بوپ جۇرگەن عالىم­مەن, كۇتىپ-باپ­تاپ ايالاپ ءوسىرىپ جۇرگەن جايناق ورمانشىمەن كەزدەسەدى. ەل­با­سى­نى ورمانشىنىڭ ءىس-ارەكەتى تاڭ قال­دىرادى. ورمان ديرەكتورى جاي­ناق شالدىڭ كەي اعاشتاردى بالاداي ماپەلەۋىنە السا, ەندى ءبىرىن جايقا­لىپ تۇرعانىنا قارا­ماس­تان بال­تامەن شاۋىپ تاستايتىنىن «جۇ­قالاپ» جەتكىزەدى. ال ورمان­شى بولسا, ونىڭ ءما­نىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن پرەزيدەنتكە ورمان­عا تۇندە جالعىز كەلۋىن سۇرايدى. جانىن­داعىلاردىڭ قار­سىلىعىنا قا­را­­ماس­تان تۇندە ازاماتپەن بىرگە جاي­قالعان ور­مان­عا كەلگەن ەل­با­سى اعاشتارعا جان ءبىتىپ, ولاردىڭ ادامشا ءسوي­لە­گەنىن كورەدى. ولار­دىڭ ءاربىرى بۇگىنگى قوعامدا بولىپ جاتقان وقيعاعا ءوز رەڭ-بوياۋىن بەرە وتىرىپ, ەلباسىمەن پىكىرلەسەدى. اعاشتار مەن ولاردى كۇتىپ-باق­قان ور­مانشى قارت ارقىلى تاۋەل­سىزدىكتى الۋ, ونى نىعايتۋ جولىندا ەلباسىنى قول­داۋشىلار دا, اياقتان شالۋ­شىلار دا بار ەكەندىگىن كورە­مىز. وتكەندى كوك­سە­گەن ەسكى قاراعاش, ەلەسىنىڭ ءوزى كومەسكىلەنگەن كە­ڭەس­تىك تۋىس­تىق­تى اڭساعان زارجاقتارمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ, ولارعا كەتكەن ۋا­قىت­تى زايا كەتتى دەپ ەسەپتەمەي, تۇششىمدى جاۋاپ قايتارادى. ءوز­دەرىن ەرەكشە كۇتىمگە الىپ, باپ­تاپ-ساق­تاۋىن مىندەتسىگەن قاراعاش ءوز زامانىنىڭ وتكەنىن بايقاماي دا قالعانعا ۇقسايدى. پرەزي­دەنت­تىڭ «ناعىز بولماي بارا جاتسا, كوش­كە بەرگەن تايىن قايتىپ ال­سىن» دەگەن جاۋابىنا ازەر توق­تايدى. الايدا, ساناسى ۋلانعان, ءوز­گە اعاشتاردىڭ ماپەلەنگەنىن كورە الماي كوكىرە­گىن­دە قىزعانىش وتى بىق­سىعان كەيبىر اعاشتاردىڭ اڭگىمەسى مۇنىمەن بىتپەيدى. ور­مان­عا نەعۇرلىم تە­رەڭىرەك ەنگەن سايىن ەلباسى ولاردىڭ پەيىلىمەن تانىسا باستايدى. جانىن­دا­عى­­لار­دىڭ تىنىسىن تارىلتىپ, بۇ­تاق­­تارى­مەن قىسقان, قىڭىر بىتكەن اعاشتاردى ەلباسى­نىڭ باستاما­سى­مەن, تاۋەلسىزدىك تاڭىندا وتىر­عى­زىل­عاندىعىن ايتقان جايناق شال ولاردىڭ وتىن رەتىندە دە پايداسى بار ەكەندىگىن ەسكەرتەدى. الايدا, ىزگىلىك پەن ولارعا جاسال­عان قايى­رىم­دىلىق ولاردى وزگەر­تەدى دەگەن ويعا بەكىنگەن پرەزيدەنت ولارعا كۇتىم جاساۋدى تاپسىرادى. ءتۇن قويناۋىندا, ورمان ىشىندە وتەتىن قويىلىم جەلىسى بۇگىنگى كۇن­نىڭ شىنايى كەل­­بەتىن اشىپ كور­سەتكەن. ساحناداعى كورى­نىستى باقى­لاي وتىرىپ, «ءار اعاشتىڭ ءوز تىل­سىم سىرى» بار ەكەندىگىن ۇعاسىڭ. العاش رەت تاۋەلسىزدىك تاقىرىبى, بۇگىنگى قوعام ماسەلە­لەرى, پرەزيدەنتتىڭ ساح­نا­لىق وب­را­زى قازاق تەاتر ساحنا­سىن­دا كوركەم بەينە رەتىندە جاسال­عان. جاڭا تۋىن­دىنىڭ اۆتورى ەركىن جۋاسبەك, ال قويۋشى رەجيسسەرى نۇرلان جۇما­نيازوۆ. باستى ءرول­دەردەگى ورمانشى شال جايناقتى قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­كەرى اقىش ومار, ال ەلباسىن قۋاندىق قىستىقباەۆ, ونىڭ كومەك­شى­سىن سىرىم قاشقاباەۆ ويناپ شىق­تى. سپەكتاكل پرەمە­را­سىنا ساحنا تارلانى ءاسانالى ءاشىموۆ كەلدى. ول قويىلىمنان ال­عان اسەرى­مەن «ەگەمەن قازاقستانمەن» ءبولىس­تى. – قۋانىشباەۆ اتىنداعى تەاتر­دىڭ دا­رىن­­دى ۇجىمىنىڭ ونەرىنە ءتانتى بولدىم. بۇل ۇجىم اكتەر­لارى­نىڭ ويى­نى ماعان ۇنايدى. تاۋەل­سىزدىك مەيرامىنا وراي, قالا كۇنى قار­سا­ڭىندا ۇسىنىلىپ وتىر­عان دراما­تۋر­گيا­لىق دۇنيە جاپ-جاقسى دەپ وي­لايمىن. پرەزيدەنت ءرولى دە جاقسى شىق­تى. حالىققا كەرەك تاقىرىپ. مەن دە جىلى قابىل­دادىم, – دەدى ول. جايناق شال­دىڭ بەينەسىن شىنايى الىپ شىققان اقىش ومار دا قويىلىمدى كورۋگە كەلگەن حالىقتىڭ ويىنان شىققان­دىعىنا سەنىمىن ءبىلدىردى. «ويتكەنى, مەنىڭ وبرازىم حالىقتىڭ جيىنتىق وبرازى. قاراپايىم حالىقتىڭ ەگەمەندىك الىپ, تاۋەلسىز بولعانىنا, ءوز اۋزىنا ءوزى قول جەتكەنىنە قۋا­نىشىن بەينەلەيدى. ءوز ءرولىمدى سوم­داۋعا بارىنشا دايىندالدىم». سپەكتاكل كۇزگى ماۋسىمنان باستاپ حا­لىق نازارىنا ۇسىنى­لاد­ى. ال رەپەر­تۋار­عا ەنگەن جاڭا سپەكتاكل پرەمەراسى استانا­لىق كورەرمەندەر كوڭىلىنەن شىقتى. ۆەنەرا تۇگەلباي. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.