دالاعا جاۋعان جۇلدىزدار

شىلدەنىڭ 3-ءى كۇنى مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاق­ستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا وتكەن «الەمنىڭ وپەرا جۇلدىزدارى» گالا-كونتسەرتىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەلىپ تاماشالادى. سوڭعى كەزدەگى ۇلكەن تويدىڭ ءبىرى – ەلوردانىڭ تۋعان كۇنى دەسەك, مۇنى اتاپ ءوتۋدىڭ ءوزىن­دىك داستۇرلەرى جىلدان-جىلعا دامىپ, كوركەيىپ, شۋاعى مولايىپ كەلەدى. باياعى­داي قازان-قازان ەت اسىپ, ءىشىپ-جەپ, ەرتەڭ­گى كۇنى نە بولدى دەگەندە كورسەتەرگە ەش­تەڭە تاپپاي وتىراتىن تومەندىكتەن بۇگىن­دە الدەقايدا بيىكتەپ, ءار ەلدىڭ دۇلدۇلدەرى مەن بۇلبۇلدارىن ەلوردا تورىنە جيىپ, رۋحاني ورتانى تولتىراتىن اسقارالى, ەڭسەلى شىڭعا ورنىقتى. VI حالىقارالىق «وپەراليا-2011» فەستيۆالى اياسىندا «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا وتكەن «الەمدىك بالەت جۇلدىز­دارى» مەن «الەمدىك وپەرا جۇلدىزدارى» گالا-كونتسەرتتەرى سولاي ەكەنىنە كوزىڭىزدى ايقىن جەت­كىزە تۇسەدى. ەۋروپانىڭ ساحنا­سىندا بۇ­رىن ءان سالعان ءانشى دەپ ءبىر امىرەنى ماقتان ەتىپ كەلگەن قازاق بۇگىندە سول امىرەنىڭ سوڭىنان سانداعان بالعىن ونەر­پازدار ءوسىپ شىققانىنا كۋا. بىلىمدەرىن يتاليا ءان مەكتەپتەرىندە ۇشتاپ جۇرگەن سالتانات احمەتوۆا مەن باۋىر­جان ءاندىر­جانوۆتىڭ ءۇنى وسى كەشتە ساڭلاقتار سارى­نىمەن قاتار اۋەلەپ, كەشەگى سول بابالار سالعان ءىزدىڭ جالعاسىنداي جاراسىمدى سىڭعىرلادى. كلاسسيكالىك ونەردىڭ وتانى يتاليانىڭ وزىنەن جىل سايىن نەبىر تانى­مال انشىلەردىڭ كەلىپ ونەر كورسەتۋىنىڭ ءوزى كەيىنگى جاس بۋىن ونەرپازدار ءۇشىن باعا جەتپەس مەكتەپ بولىپ تابىلۋدا. قالا كۇنى قارساڭىندا ەلوردالىق تەاتردا دج.ءپۋچچينيدىڭ «مانون لەسكو» وپە­را­سىنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, وتاندىق رەپەر­تۋاردىڭ تاعى ءبىر الەمدىك كلاسسيكامەن تولىعۋىن جۇرت تاريحي وقيعاعا بالاسا, الەم ساحنالارىندا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن سالۆاتورە ليچيترا مەن اماريللي نيتستسا ونەرى ايشىقتى اسەرگە بولەدى. دج.ۆەردي, دج.پۋچچيني, دج.روسسيني تۋىندىلارى تۇشىمدى ورىندالدى. فوريللا مەن دجەرونيو, دە گريە, لەونورا, كاۆارادوسسي, باتتەرفلياي, مانريكو, ت.ب. اريالارى ارا-جىگى اجىراماي, اشىق بەينەدە بەدەرلەندى. ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترى سيمفونيالىق وركەسترىنە ديريجەرلىك ەتكەن الان بورىباەۆ ونەرى وتە جوعارى دەڭگەيدە ورىلگەنى كورەرمەن كورسەتكەن قوشەمەتتەن كورىنىس تاپقان. كلاسسيكالىق شىعارمالاردىڭ ورىندالۋى بارىسىندا زال مەن ساحنانىڭ ءبىر ءبۇتىن دۇنيەگە اينالىپ كەتۋىنە ءدال وسىلاي ىقپال ەتەتىن تۇلعالار كەمدە-كەم. الەمدىك وپەرا كلاسسيكتەرىنىڭ قازاق انشىلەرىنىڭ ەشقايسىسىنا وكپەسى جوق قوي دەپ ويلايمىز. ويتكەنى, بۇل جاعىنان الەم ساحنالارىن باعىندىرىپ جۇرگەن تارلان­داردى مىسالعا كەلتىرسەك تە جەتىپ جاتىر. ال شەتەلدىك انشىلەردەن قازاقتىڭ اندەرىن ورىنداپ جۇرگەندەرى بار ما دەگەن سۇراققا كەلگەندە, كۇمىلجىپ قالاتىنىمىز راس. «وپەراليانى» وتكىزۋدەگى بىردەن-ءبىر ماقسات, وسىنداي ويلاردى كەلەشەكتە جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلاتىنىن اڭعاردىق. «الەمدىك وپەرا جۇلدىزدارى» گالا-كونتسەرتىندە قوس قوناق ابايدىڭ «ايتتىم سالەم, قالامقاس» ءانىن قازاقشا ورىندادى. تەنور سالۆاتورە مەن سوپرانو اماريللي ءۇنى دالا اۋەنى يىرىمدەرىنە ىلەسىپ, ساحارانىڭ سارقىراما­سىنداي جۇپار لەپ تاراتتى. اباي ءانىنىڭ الەمدىك وپەرامەن تەرەزەسى تەڭەستى. «الەمدىك بالەت جۇلدىزدارى» گالا-كونتسەرتىندە ا.ادان, س.پروكوفەۆ, ل.مينكۋس, پ.چايكوۆسكي مۋزىكالارى سالتانات قۇرىپ, يانا سالەنكو, يۋرگيتا درونينا, يوەل كاررەنو, دينا تاماجلاكارۋ, دەنيس پەن اناستاسيا ماتۆيەنكو سىندى بەرليننىڭ شتاتس­بالەت, شۆەد كورولدىگىنىڭ بالەتى, نورۆەگيا ۇلتتىق بالەتى, ماريا تەاترى جۇلدىز­دارىمەن قاتار ءمادينا باسباەۆا, تايىر گاۋىتوۆ, گۇلميرا قۇربانوۆا, فارحاد ءبو­ريەۆ, گۇلفايرۋز قۇرمانعوجاەۆا, جاندوس اۋباكىروۆ سياقتى ءتول بالەتتىڭ تورىندەگى ورەندەر ونەر كورسەتكەنى كوڭىل مارقايتادى. كەشە پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالى­عىندا حالىقارالىق «وپەراليا-2011» فەستيۆالى اياسىندا تانىمال سكريپكاشى ارمان مىرزاعاليەۆتىڭ مۋزىكالىق كەشى ءوتتى. زامانىمىزدىڭ ايگىلى سكريپكاشى­لارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن ونىڭ حا­لىق ءارتىسى, العاشقى كاسىبي قازاق تەاترى­نىڭ نەگىزىن قالاۋشى جۇمات ءشانيننىڭ شوبەرەسى ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. ارمان بۇگىندە شەتەلدە تۇرىپ جاتىر. قازاقستانعا ءجيى ات باسىن بۇرىپ تۇرادى. مۇندا ءبىراز كونتسەرتتەرى وتكەن. ايتسە دە ونىڭ ەسىمى مەن ونەرى ءوز ەلىمىزگە قاراعاندا, شىعىس ەۋروپا جانە امەريكاعا كەڭىنەن تانىمال ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. بيىلعى كونتسەرتتىك ماۋ­سىمدا ونى الەمنىڭ ايگىلى زالدارى كۇتۋ­دە, ولاردىڭ ىشىندە Le Salle, Cortot, Paris (فرانتسيا), Chicago (اقش), باكۋ (ازەر­بايجان), سونداي-اق ۇلان-باتىرداعى (موڭ­­عوليا) كونتسەرت زالدارى بار. اقتاۋدا وتەدى دەپ كۇتىلگەن جەكە كونتسەرتى تۋرالى اڭگىمە ءوز الدىنا ءبىر توبە. قانداس باۋىرىمىز ليون كيرشنەر, اندرەاس كيسس, دجوزەف سيلۆەرشتاين, رافاەل حيللەر, مەناحايم پرەسسلەر, يۆري گيتليس, لەۆون امبارتشۋميان سىن­دى تانىمال تۇلعالارمەن شىعارماشىلىق بايلانىستا ەكەن. استانا كۇنىنە ارنالعان سكريپكاشىنىڭ مۋزىكالىق كەشىندە شەرت­پەلى وركەستر جانە سكريپكاعا ارنالعان كونتسەرت, رە-مينور (ف.مەندەلسون), «Fratres» ارنالعان سكريپكا, شەرتپەلى جانە ۇرمالى (ارۆو پيارت), جانە شەرتپەلى وركەسترلەرگە ارنالعان تاقىرىپتار مەن ۆارياتسيالار (پ.حەيدريچ) ورىندالدى. قاراشاش توقسانباي.