راحمەت!

ۇلى ءدۇبىرلى استانا تويىنىڭ قارساڭىندا رەداكتسيا پوشتاسىنا ەلىمىزدىڭ ءار تۇك­پى­رىن­دەگى قازاقستاندىقتاردان العىسقا تولى حات­تار كەلىپ تۇسۋدە. ول حاتتار ءسانتۇرلى تا­قىرىپتى قوزعاعانىمەن, ورتاق ءتۇيىنى بىرەۋ. ەل تۇرعىندارى قازاقستاننىڭ قازىرگى دامۋ با­عى­تىنا, جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ريزاشى­لىق­تارىن بىلدىرەدى. كوپكە ورتاق سول شاپا­عات­تىڭ جەمىسىن جەكە  باستارىنىڭ دا كورىپ جاتقاندىعىن ايتادى. كوپتەگەن حات يەلەرى وسى جەتىستىكتەردىڭ بار­لىعىن ەلباسىنىڭ ەلىمىزدە جۇرگىزىپ جات­قان سارابدال  ساياساتىنىڭ جەمىسى رەتىندە با­عالاپ, مەملەكەت باسشىسىنا اقجارما كو­ڭىل­دەن تۋعان العىستارىن جەتكىزەدى. تومەندە سولاردىڭ بىرقاتارىن جاريالاپ وتىرمىز. شىنايى قامقورلىق كورىنىسى قازىرگى كەزدە الەمنىڭ كوپ­­تەگەن ەلدەرىندە قارجىلىق قي­ىن­دىقتار بولعان ۋاقىتتا, قازاقستان­دا ەلباسى, پار­تيا­مىزدىڭ ءتور­اعا­سى نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى نا­زارباەۆ­تىڭ باس­تاماسى بوي­ىن­شا بيۋدجەت سالاسى قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ جال­اقى­سى جىل سايىن كوتە­رى­لىپ كەلەدى. وعان قوسا, پرەزيدەنتتىك يندۋستريالىق-ين­نو­ۆا­­تسيالىق دامۋ ستراتەگيا­سى­نىڭ ىسكە اسى­رىلۋىنىڭ ارقا­سىندا, بۇكىل ەل بويىنشا جىل سايىن جۇزدەگەن جاڭا ءوندى­رىستەر, مىڭ­داعان جاڭا جۇمىس ورىندارى دا اشىلىپ, جاڭا مەكتەپتەر, بالا­باق­شالار سا­لى­نىپ جاتىر. وسىنىڭ بارلىعى – ەلبا­سىنىڭ ءار باستاماسىنىڭ ناق­تى ورىندالۋىنىڭ ايقىن ءدا­لەلى جانە ەلباسىنىڭ ءوز حال­قىنا دەگەن شىنايى قامقور­لىعى. نۇرلان نىعماتۋلين, «نۇر وتان» حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. مەن تاۋەلسىز ەلدىڭ قىزىمىن! مەن اتا-انامنان جاستاي ايى­رىلىپ, العا بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ جاتقان ەدىم. بىردە بىزگە اقتوبە وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى بەكتاس بەكنازاروۆ كەلىپ, بارلىعىمىزدىڭ جاعدايى­مىز­بەن تانىسىپ, وبلىستىق سوت العا بالالار ءۇيىن ءوز قامقور­لى­عىنا الاتىندىعىن مالىمدەدى. سودان بەرى كوپشىلىگىمىزدىڭ, ءاسى­رە­سە مەنىڭ ومىرىمە مەيىرىمدىلىك شۋاعى توگىلە باستادى. مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ وبلىستىق سوتقا جۇ­مىسقا ورنالاستىم. زاڭ كول­لەدجى­نىڭ 2-كۋرسىندا اقىسىز نەگىزدە سىرتتاي وقىپ جاتىرمىن. 2010 جىلدىڭ كۇزىندە اقتوبە وبلىسىنىڭ سوتتارىندا جۇمىس ىستەيتىن وزگە ۇلت ماماندارى ارا­سىندا وتكىزىلگەن قازاق ءتىلى سايى­سىندا بار ونەرىمدى كورسە­تىپ, وبلىس باسشىلىعىنىڭ قو­لى­نان تەمىر تۇلپاردى يەلەندىم. قازاق ءتىلىن جاي ءبىلىپ قانا قويماي, ەركىن سويلەيتىن دەڭگەيگە جەتسەم دەگەن ۇمتىلىسىم وسىلاي مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاپتى. جاقىندا جوعارعى سوت ءتور­اعا­سى  قاتىسقان ۇلكەن جيىندا وبلىس اكىمى ەلەۋسىن ساعىن­دىقوۆ ماعان سالتاناتتى تۇردە جاڭا پاتەردىڭ كىلتىن تاپسىردى. مەن قاراپايىم ۋكراين قى­زى­مىن. ماعان كورسەتىلىپ جاتقان كومەك ەلباسىنىڭ ساليقالى الەۋ­مەتتىك ساياساتىنىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن. ەلباسىنىڭ باس­قا­رۋىمەن قارقىندى دامىعان قا­زاقستاندى بىرلەسە قۇرۋ ءمۇم­كىندىگىنىڭ بول­عا­نىنا قۋانىش­تىمىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جول­داۋىندا ايتىلعانداي, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ادام باستى بايلىق ەكەندىگىنە مەنىڭ ءومىر جولىم, ماعان جاسالىنىپ وتىرعان مەملەكە­تى­مىزدىڭ قامقورلىعى ايعاق بولىپ تابىلادى. اللانىڭ مەيىرىمى مەن راقى­مى توگىلگەن ەلباسىنى حالىق­تىڭ العىسى مەن باتاسى قولداپ, الەم الدىنداعى مارتەبەسى ودان سايىن اسقاقتاي بەرسىن. نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلىنا جانە وتباسىنا زور دەنساۋلىق, تاۋسىلماس باقىت تىلەيمىن! مەنى «سوتتىڭ  قىزى» دەپ ارىپتەستەرىم  ازىلدەيدى. مەن سوتتىڭ عانا ەمەس, تاۋەلسىز ەلدىڭ قىزىمىن.  مۇنى مەن زور ماق­تا­نىش تۇتامىن. ليۋبوۆ چەمەريس, اقتوبە وبلىستىق سوتىنىڭ مامانى. ەڭبەگىمنىڭ جەمىسىن كوردىم مەن نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن تاۋەلسىزدىكتەن بۇرىنعى جىل­داردان بەرى تانىسپىن. قىز­مەت بارىسىندا كەزدەسىپ جۇردىك. ەلى­مىزدىڭ ساياسي ءومىرى دە, ەكو­نو­ميكاسى دا وزگەرىستەرگە تولى  بولعان 90-شى جىلداردىڭ با­سىندا  پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنى­سى­مەن مەن ەلىمىزدىڭ اۋىل شا­رۋاشىلىعى ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدىم. رەفورمالاردى باستاعان اۋىر جىلدار ەدى. ءبىراز جۇمىستار اتقاردىق.  كەيىن ءوزىم كوپ جىل ەڭبەك ەتكەن قوستاناي وبلىسىنا كەلىپ, «زارەچنىي» ۇلگى-تاجىريبە شارۋاشىلىعىن باسقاردىم. مەن مۇندا كەلگەندە, 1960-1970 جىلدارى ءوزىم  نەگىزىن باستاعان ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسىن اياعىنا دەيىن جەتكىزۋدى ويلادىم. قازىر وسى ىلعال جابۋ تەح­نو­لوگياسىن وبلىستا  جانە رەسپۋب­ليكادا بارىنشا ناسيحات­تاۋ­دى قولعا العانمىن. جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا جەردى كۇتىپ-باپتاۋدىڭ ناتيجەسىندە وبلىس­تا وتكەن قۋاڭ­شىلىق جىلدارى  ديقان قامباسى بوس قالمادى. جەر­دى وڭدەۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى ارقا­سىندا  ءونىم الۋ ءبىر جارىم ەسە ارتتى. ايتايىن دەگەنىم, نۇر­سۇل­تان ءابىش­ ۇلى جىل سايىن قوس­تاناي ءوڭىرىن ارالاعاندا ءبىزدىڭ شا­رۋا­شىلىققا سوعادى. استىق ال­قا­بىن ارالاپ كورەدى. قوس با­سىندا دي­قاندارمەن كەزدەسكەندە دە  مەن باستاعان ىلعال جابۋ تەحنولو­گيا­سىن ولاردىڭ كەڭىنەن پايدالانۋىن قولدايتىندىعىن بىلدىرەدى. ءبىر جيىندا نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى: «ءوز ەركىمەن وندىرىسكە قايتا ورالىپ, ونى گۇلدەندىرىپ جىبەرگەن جالعىز مينيستر دۆۋرەچەنسكي عانا. ال سەندەرگە تەك شەنەۋ­نىكتىك قىزمەت كەرەك», دەپتى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ اۋزىنان شىق­قان بۇل سوزگە, مەنىڭ اتىما ار­نال­عان جىلى لەبىزگە, شىنىمدى ايتسام, جەلپىنىپ قالدىم. ونىڭ جىل سايىن شارۋاشىلىققا سوعاتىنى, « ۇلىق بولساڭ, كىشىك بول» دەگەندەي, ادامگەرشىلىكپەن, قاراپا­يىمدىلىقپەن  حال-جاعدايىم­دى سۇراپ تۇراتىندىعى ماعان ەرەكشە كۇش-جىگەر بەرەتىنىن جا­سىر­عىم كەلمەيدى. بيىل وب­لىس­تا 500 مىڭ گەكتارعا جاقىن جەر وسى جاڭا تەحنولوگيامەن ءوڭ­دەل­دى. ونىڭ ۇستىنە كوكتىڭ نۇرى دا جاۋىپ تۇر. قوستاناي ديقان­دا­رى  ەگىننىڭ بىتىك شىعارىنا, مول استىق وندىرەرىنە سەنىمدى. ال­تىن كۇز كەزىندە پرەزيدەنت  نۇر­­سۇلتان نازارباەۆتىڭ قوس­تا­ناي وڭىرىنە جولى تۇسسە ەكەن دەپ ويلايمىز. ول كەلگەن سايىن بەلۋاردان كەلىپ وسكەن استىقتى پرەزيدەنتپەن بىرگە ارالايمىز. ونىمەن ەگىن شارۋاشىلىعى­نىڭ جەتىستىگى مەن  ءالى دە وزەكتى دەگەن  ماسەلەلەرىن تۋعان جەردىڭ توسىندە تۇرىپ  تالقىلايمىز. شىركىن, وسىنداي ساتتەر مەنى شۋاقتى سەزىمدەرگە بولەيدى. بار ىنتاممەن كىرىسكەن يگى ءىسىمدى قولداعان پرەزيدەنتتى دە, ەكىنشى وتانىم بولىپ كەتكەن قازاق جەرىن دە قالاي جاقسى كورمەيسىڭ! ۆالەنتين دۆۋرەچەنسكي, قوستاناي اۋىل شارۋاشى­لىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى. قوستاناي وبلىسى.