02 شىلدە, 2011

سارابدال ساياساتتىڭ سالتاناتىن سالماقتاعان «سالتانات»

350 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشە «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» قاراشاڭىراعىندا ءبىر ايتۋلى وقيعا بولدى. ول جۋىردا ومىرگە كەلگەن «سالتانات» اتتى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ەدى. ەلىمىزدىڭ ەۋروپاداعى قاۋ­ىپ­سىز­دىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىنا توراعا بولۋى جانە ونى جو­عارى دەڭگەيدەگى ساتتىلىكپەن اتقا­رىپ, ۇيىمنىڭ 11 جىل بويى ءوت­پەگەن ءسامميتىن ۇيىمداستىرۋى – ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازار­با­ەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ جە­ڭىستى سالتاناتى (تريۋمف) ەكەنى داۋسىز. الەمنىڭ بارلىق ىزگى نيەتتى جاندارى جاس قازاقستاننىڭ وسىنداي تابىسىنا تاڭىرقاي قا­راپ, تامسانا ءسۇيسىندى. «ەگەمەن قازاقستان» ەلىمىزدىڭ توراعالىققا وتكەن ساتىنەن باستاپ, ءوزىنىڭ بەتىندە ونىڭ بارلىق قادامدارىن ايشىقتى جولدارمەن, اقجولتاي تىلەكتەرمەن, جى­لى نيەتپەن حالىققا جەتكىزىپ وتىر­دى. گازەت بەتىنە تۇسكەن سول جولدار ارحيۆتەردە سارعايعان قاعاز كۇي­ىن­دە قالىپ قويماس ءۇشىن جينا­ق­تالىپ, «سالتانات» اتتى ۇلكەن كىتاپقا اينالدىرىلدى. ءسويتىپ, قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعا­لى­عىنىڭ قالاي بولعاندىعىن, قا­لاي وتكەندىگىن, وعان وتاندىق, شەتەلدىك ساياسي قايراتكەرلەر مەن سا­راپشىلاردىڭ قانداي باعا بەرگەندىگىن ىزدەگەن جان – جاس زەرت­تەۋ­شى, ساياساتتانۋشى, تاريحشى, ديپلومات, جۋرناليست, ستۋدەنت ءبىر جەردەن تاباتىن بولادى. بىلتىر پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۋرالى جازىلعان ما­قالا, سۇحبات, پىكىرلەردىڭ ءبارىن جي­ناقتاپ, «ەلباسى» اتتى جيناق شىعارىلسا, بيىل ءدال سونداي ءۇل­گىمەن «سالتانات» ومىرگە كەلدى. «بۇگىن سونىڭ قۋانىشىنا جينا­لىپ وتىرسىزدار, قوش كەلدى­ڭىز­دەر, قۇرمەتتى قاۋىم, – دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە باسىلىم باسشىسى ساۋ­ىت­بەك ابدراحمانوۆ». ودان ءارى ساۋ­ىتبەك ابدراحمان ۇلى ەگەمەن­قا­زاقستاندىقتاردىڭ قازاقستان­دىق توراعالىقتىڭ قادامدارىن حا­لىق­قا ساپالى, بىلىكتى ءارى سىن­دارلى ەتىپ جەتكىزۋگە كومەك بەرگەن, سۇح­باتتاردى ۇيىمداستىرۋعا جاردەم­شى بولعان ازاماتتارعا ري­زا­شى­لىعىن ءبىلدىردى. «مىسالى, مەن ءوزىم ەقىۇ باس حاتشىسى مارك پەررەن دە بريشامبومەن, ۇلت­تىق ازشىلىق ىستەرى ءجونىن­دەگى جوعار­عى كوميسسار كنۋت ۆول­لەبەكپەن, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەيا­سىنىڭ پرەزيدەنتى پەتروس ەفت­ي­ميۋمەن, ەقىۇ/دياقب باسشىسى يانەز لەنارچيچپەن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كو­مەگىنسىز سۇح­بات الا الماس ەدىم», – دەدى گازەت باسشىسى. تۇساۋكەسەر راسىمىنە سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇ­حام­­بەت كوپەەۆ, ءماجىلىس ءتور­اعا­سى­نىڭ ورىنباسارى جانىبەك كا­رى­بجانوۆ, سىرتقى ىستەر مينيس­ترى­نىڭ ورىنباسارى قايرات سارى­باي, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاۋ­اپتى قىزمەتكەرلەرى الىبەك اس­قاروۆ پەن قۋات بوراش, ءماجى­لىس دەپۋتاتتارى زەينوللا ال­شىم­باەۆ, توقتارباي قادامباەۆ, بەرىك بەكجانوۆ, جازۋشى اكىم تارازي, «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ باسشىسى الەكساندر تاراكوۆ, باق وكىلدەرى جانە باس­قالار قاتىستى. قوناقتار اراسىنداعى ەرەكشە اتاپ ءوتۋدى قاجەت ەتەتىن ازامات – كىتاپتىڭ جارىققا شىعۋىنا دەمەۋ­شىلىك كورسەتكەن «جەتى جارعى جانە قوجابەرگەن جىراۋ» قورى­نىڭ توراعاسى, سولتۇستىك­قازاق­ستان­­دىق بەكەت تۇرعاراەۆ. ول وب­لىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ ەكەۋى «سال­تا­ناتتىڭ» ومىرگە كەلۋىن قار­جىلىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتتى. تۇساۋكەسەردە ءورىستى ويلار, اي­شىقتى پىكىرلەر, جاراستى تىلەكتەر ايتىلدى. سونىڭ ىشىندە ءجا­نىبەك كارىبجانوۆ كىتاپ توراعا­لىق­قا وتەر الدىنداعى «جۇرەك كۇپتى, ءۇمىت العا تارتادى» دەگەن بارلىعىمىزدىڭ تولقۋىمىزدى بىلدىرگەن ماقالادان باستالىپ, ەڭ سوڭعىسى «جاۋاپتى ميسسيانىڭ ابىرويلى مارەسى» دەگەن كوڭىلدى ماقالامەن اياقتالعانى جۇيەلى جاراسىم تاپقان ەكەن, دەدى. سو­نىمەن بىرگە, ول ەلباسى ن.نا­زار­باەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى كورە­گەندىگى تۋرالى بىرقاتار فاكتىلەردى اۋىزعا الدى. سونىڭ ىشىندە قىرعىزستاننىڭ بيلىكتەن تايدى­رىلعان پرەزيدەنتى ق.باكيەۆتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ باستا­ما­سىمەن ەل اۋماعىنان الىپ شى­عۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى بول­عانىن سولتۇستىك افريكاداعى ەلدەردە تولاسسىز بولىپ جاتقان قانتوگىستەرگە قاراپ, ەندى ءبىلىپ جا­تىرمىز, دەدى ول. ەگەر باكيەۆ ءالى كۇنگە ەلدە وتىراتىن بولسا, باۋ­ىرلاس قىرعىز ەلى ءالى كۇنگە ءوزارا قانتوگىستە بولۋى مۇمكىن ەدى. مۇحامبەت كوپەەۆ استانا سام­ميتىنىڭ ەشقاشان اتى وشپەي­تى­نىن, ونى تالاي عاسىرلار بويى ۇرپاقتار اۋىزدان تاستاماسىن ايت­تى. سوندا بۇل كىتاپ باعا جەتپەس قۇندى دۇنيەگە اينالىپ, قولدان قولعا وتەتىن بولادى, دەدى ول. قايرات سارىباي 2007 جىل­دىڭ 30 قاراشاسىندا مادريدتە بولعان قازاقستاننىڭ توراعا­لىق­قا ءوتۋ ءساتىن ەسكە الدى. سول ساتتە بىزبەن – قازاقستاندىق ديپلوماتتارمەن بىرگە تولقىپ, بىرگە قو­بالجىپ «ەگە­مەن قازاقستاننىڭ» ءجۋرناليسى دە جۇرگەن ەدى. ول ءوز ماقا­لا­سىن­دا سول ءساتتىڭ سۋرەتىن بەرە الدى. ماقالالار سونداي جاندى­لى­عىمەن قۇندى, ال وندايلار كىتاپتا كوپ ەكەنى كورىنىپ تۇر, دەدى ول. ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ەگە­مەن­نىڭ» مۋزەيىنە ءسىم تاپسى­رى­سىمەن قا­زاقستاننىڭ يسلام كون­فەرەن­تسيا­سى ۇيىمىنا ارنالىپ ۇلتتىق بانك شىعارعان ساناۋلى بانك­نوت­تاردىڭ ءبىرىن سىيعا تارتتى. جازۋشى ءا.تارازي, ب.تۇرعا­را­ەۆ, ا.تاراكوۆ, ءا.اسقاروۆ, ز.ال­شىم­باەۆ جانە ت.ب. سوزدەرىندە پرە­زيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلگەن ەقىۇ توراعا­لى­عى جانە ونىڭ ءسامميتىن وتكىزۋ سياق­تى ۇلى جەڭىستىڭ ەشقاشان دا ءمانى ورتايمايتىندىعىن جانە جىل­دار وتكەن سايىن ونىڭ ما­ڭى­زى ارتا بەرەتىندىگىن اتاپ كور­سەت­تى. ءبارىنىڭ دە ويى: سول كەزدەردە بۇل كىتاپ ىزدەسەڭ تاپتىرمايتىن اسىل قا­زى­نا بولارى داۋسىز دەگەنگە سايدى. «سالتاناتتىڭ» كولەمى 786 بەت, تارالىمى 1 مىڭ دانا. جاقسىباي سامرات.
سوڭعى جاڭالىقتار