29 ماۋسىم, 2011

باس قالالار باۋىرلاستىعى

330 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
24-27 ماۋسىم كۇندەرى استانادا انكارانىڭ ءما­دە­نيەت كۇندەرى ءوتتى. ءتۇر­كيا پارلامەنتىنىڭ وكىل­دە­رى, ارتىستەر مەن  مۋ­زى­كانت­تار, شىعارماشىلىق ۇجىمداردان قۇرالعان ءتۇر­كيا دەلەگاتسياسىن ەل­ورداعا انكارا قالا­سى­نىڭ مەرى مەليح گوكچەك باس­تاپ كەلدى. انكارانىڭ مادەنيەت كۇن­دەرى بارىسىندا 25 ماۋ­سىم كۇنى ەلوردا اكىمدىگىندە استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ان­كا­را قا­لا­سىنىڭ مەرى مەليح گوكچەكتى قابىلدادى. كەزدەسۋ با­رى­سىن­دا ەكى مەملەكەت استانا­لا­رى اراسىنداعى ەكىج­اقتى ىن­تىماقتاستىق باعىتتارى تال­قىلاندى. بۇگىندە استانا مەن انكارا اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ نەگىزىن ساۋ­دا-ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاس­تىق, ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينا, ساۋلەت ونەرى, يندۋستريا سالاسىنداعى ءوزارا اراقاتىناس قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار تاراپتار ىنتىماقتاستىق باعىتتا­رىن ودان ءارى كەڭەيتۋگە, تىكەلەي بايلا­نىس­تاردىڭ كوبەيۋىنە جانە ەكونوميكانىڭ پەرسپەكتيۆتى سالالارىنا ينۆەستيتسيا تار­­تۋعا مۇددەلى. بىراق كەز كەلگەن ىسكەرلىك ارىپتەستىك رۋحاني جانە مادەني قۇندى­لىقتاردىڭ ورتاقتىعىنا سۇيەنگەن ادامگەرشىلىك بايلانىستارعا نەگىزدەلەتىنى اقي­قات. استاناعا تۇرىك دەلەگاتسياسىن باستاپ كەلگەن انكارا قالاسىنىڭ مەرى مەليح گوكچەك ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى اتاپ ءوتىپ, سوڭعى 10 جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرگە توقتالدى. «ءبىز قازاقستاندى ءوزىمىزدىڭ بايىرعى وتانىمىز, استانانى ءوزىمىزدىڭ بايىرعى قالامىز, ەلوردامىز دەپ بىلەمىز. قازاق حالقىن تەك دوسىمىز عانا ەمەس, باۋىرىمىز دەپ بىلەمىز. ءار كەلگەن سايىن كوپ وزگەرىستەردى بايقاپ ءجۇرمىن. بۇل وزگەرىستەرگە قىزىعا دا قىزعانا قارايمىن. ءزاۋلىم عيماراتتار مەن جاسىل جەلەك قالانىڭ شىرايىن كىرگىزىپ, ناعىز الەمدىك دەڭگەيدەگى قالاعا تەڭدەستىرىپ وتىر», دەدى ول. ءوز كەزەگىندە استانا قا­لاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ سوڭعى 10 جىل ىشىندە استانادا تۇرىك اعايىندارىمىزدىڭ ىسكەر كومپانيالارى 50-دەن استام ءىرى عيماراتتار سالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, باس قالانىڭ ىشكى ءونىمىن ەكى ۇلكەن سەكتور, قۇرىلىس جانە شاعىن بيزنەس قۇرايدى. ال قۇرى­لىس سالاسىنداعى جەتىستىكتەردە تۇركيا كومپانيالارىنىڭ ۇلەسى زور. «كوپتەگەن ۇلكەن جوبالاردى, اتاپ ايتقاندا, ەلەك­تر­قۋات,  جىلۋ جانە كولىك سالالارى باعى­تىن­داعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جولىن­دامىز. سوندىقتان الدىمىزدا ورتاق ىستەر كوپ, مەنىڭشە تۇرىك كومپانيالارى ءمىن­دەتتى تۇردە وسىنى ىسكە اسىرۋدا ءوز ۇلەس­تەرىن قوسادى. بيىلعى جىل ءبىزدىڭ جاس مەملەكەتىمىز ءۇشىن ەرەكشە جىل. ويتكەنى تاۋەلسىزدىگىمىزگە جيىرما جىل. وسى 20 جىلدىعىمىزدى قۇرمەتتەپ, تاۋەل­سىزدىگىمىزدى قۇرمەتتەپ ارنايى وسىن­داي شارا ۇيىمداستىرىپ وتىرعا­نى­ڭىز ءۇشىن سىزگە ءدان ريزاشىلىعىمدى بىلدىرگىم كەلەدى», دەدى يمانعالي نۇرعا­لي­ ۇلى. «ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناس تەك ەكونو­ميكا سالاسىندا بولماۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, مادەني قارىم-قاتىناسىمىز جوعا­رى بولۋ كەرەك. سەبەبى, ءبىز ءبىر ەلمىز, ءتىلىمىز, ءدىنىمىز, ءدىلىمىز ءبىر», دەپ اتاي كەلە, ي.تاسماعامبەتوۆ استاناداعى انكارانىڭ مادەنيەت كۇندەرى ەكى ەل حالقى ارا­سىنداعى گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاس­تىق­تى دامىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوساتىنىنا سەنىمدى ەكەنىن العا تارتتى. «تۇركيانىڭ قازاقستانعا, اسىرەسە, نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­قا دەگەن ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىكتەرى بار. تۇركيادا نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قا­لا­نىڭ ورتالىعىندا ەسكەرتكىش ورنات­تىق. بۇل وسى ەكى ەل اراسىنداعى جاقسى قارىم-قاتىناستى كورسەتەدى. سونىمەن قاتار, ن.نازارباەۆ مىرزانىڭ ەكى مەدالىن تاعۋ قۇرمەتىنە يە بولدىم. سوندىقتان وسىلاردىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ قارىم-قاتى­ناسىمىز قانداي دەڭگەيدە ەكەنىن كور­سەتىپ تۇر دەپ ويلايمىن», – دەدى انكارا مەرى استانا اكىمدىگىندە وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا. انكارانىڭ استاناداعى مادەني كۇن­دە­رىنىڭ رەسمي اشىلۋى «قازاقستان» ور­تا­لىق كونتسەرت زالىندا جالعاستى. وعان تۇركيانىڭ ونەر شەبەرلەرى, شىعار­ما­شى­لىق ۇجىمدارى مەن بەلگىلى تۇرىك ءان­شىسى, تەنور داۋىستى فەرحاد گۋچەر قا­تىستى. ءدىلى مەن ءدىنىن جوعالتپاعان تۇرىك باۋىرلارىمىزدىڭ ونەرى كوپشىلىكتى ءسۇي­سىنتتى. الدىمەن حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال «فونگەد» بي ءانسامبلى توبى  تۇرىك تاريحىن بي قويىلىمىمەن بەينەلەپ بەرسە, فەرحاد گۋچەر مىرزا قازاق اندەرىن شىرقادى. «جۇلدىزىم» مەن حا­لىق ءانى «قاماجاي», ەلباسىنىڭ «ءۇش قو­ڭىرى» تۇرىك باۋىرلارىمىزدىڭ وڭدەۋىن­دە وتە اسەرلى شىقتى. بۇل كۇنى «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا دا انكارا ارتىستەرى ونەرلەرىن پاش ەتتى. ال جەكسەنبى كۇنى استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن انكارا مەرى مەليح گوكچەك «اتاتۇرىك» ەسكەرتكىشىنە گۇل شوعىن قويدى. سونداي-اق دەلەگاتسيا وكىلدەرى «Yunus Emre Foundation» تۇرىك مادەني ورتالىعىندا اعاش وتىرعىزدى. كەز كەلگەن ەلدى ەل ەتەتىن ونىڭ ءدىنى مەن ءدىلى, مادەنيەتى, سالت-ءداستۇرى, ادەت-عۇرپى. قولدارىنان تاسپيعىن تاستاماي ەركىن كوسىلە بيلەگەن تۇرىك باۋىر­لارى­مىز ءدىلى مەن تىلىنەن اجىراماعاندىعىنا وسى مەرەكەلىك كونتسەرتىندە كۋا بولدىق. تۇرىك باۋىرلار ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە ارنالعان كەشكە قاتتى دايىندالىپ كەلگەنگە ۇقسايدى. وسىلايشا, استانادا وتكەن انكارا مادەنيەت كۇندەرى باۋىر­لاس­تىقتى, تاريحي تامىر بىرلىگىن, قالا­لار دوستىعىن تاعى ءبىر مارتە پاش ەتتى. ۆەنەرا تۇگەلباي.
سوڭعى جاڭالىقتار