ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ زامان تالابىنان تۋىنداپ وتىر

قازىرگى دۇنيەنىڭ كىلتى عىلىمدا ەكەنى انىق. عىلىمعا نەگىزدەلمەگەن جۇمىستىڭ جاساندىلىققا ۇرىنىپ, قوجىرايتىنىن ءومىر اعىسى كورسەتىپ وتىر. ەندەشە, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ زەرتحانادا زەردەلەنىپ, تامىرىن تەرەڭگە بايلاپ, ساباعىن گۇلدەنتۋ جولىنداعى ەلباسى العا قويعان مىندەتتەر ۇشان-تەڭىز. وسىنى قالاي ورىندايمىز, ماقسات-مىندەتتەر نەندەي دەگەن ماسەلە كەشە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىندە تالقىعا ءتۇستى. ەلباسى جولداۋىندا «...عىلىمي زەرت­تەۋلەردىڭ ناتيجەلىلىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت» دەپ اتاپ وتكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىت­جان جۇماعۇلوۆ ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىندە تۇرعانىن, ءاربىر زەرت­حاناداعى دايەكتەلگەن جۇمىس وندىرىستە ورىندالۋى ءتيىس ەكەنىن, قازىرگى كەزەڭدە ەل دامۋى ءۇشىن عىلىم مەن ءوندىرىستى ۇشتاس­تىرۋ ءىسى وڭ ناتيجە بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ول سونىمەن بىرگە, كەيبىر عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ وندىرىستە ورىندالماي جاتا­تىنىن دا ايتىپ, بۇل بولاشاقتىڭ ءىسى. قازىرشە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق نە­­گىز­دە داميتىن ءوندىرىس وشاقتارىن زەرتتەۋ ماسەلەسىن العا شىعارۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. قالاي دەسەك تە,  مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ الدىمىزعا اي­قىن ماقسات ەتىپ قويعان, ءبىلىمدى عىلىممەن جانە ين­نوۆاتسيالىق پروتسەسپەن بىرىكتىرۋ قا­جەت. بۇل ىستە ۇلتتىق جانە ينجەنەرلىك زەرت­حانالاردىڭ ورنى ەرەكشە. ەلىمىز بويىن­شا 20 وقۋ ورىندارىندا تالاپقا ساي زەرت­حانالار ۇيىمداستىراتىن بولامىز. وندا نەگىزىنەن العا قويىلعان ءىستىڭ ءناتي­جەسى ءبىرىنشى كەزەكتە تۇراتىن بولادى, دەدى. مينيستر بارلىق باسىمدىقتار زەرتتەۋ­دىڭ سوڭعى تۇيىنىنە تىرەلەتىنىن, ول – عىلىم­نىڭ الەمدىك دەڭگەيگە شىعۋىنا جول اشا­تىنىن جانە ناتيجەلەرىنىڭ يننوۆاتسيا­لىق پروتسەسس, ەكونوميكا جانە قوعام تارا­پىنان جوعارى سۇرانىسقا يە بولاتى­نىن جەتكىزدى. قازىر وتانىمىز بويىنشا ۇكىمەت جا­نىنداعى جوعارى عىلىمي-تەحنيكالىق كوميسسيانىڭ جوبا-جوسپارىمەن 2011-2013 جىلدارعا ارنالعان عىلىمنىڭ باسىم-باعىتتارى ناقتىلانعان. ونىڭ ناتيجەلى ورىندالۋىن قاداعالاۋ ءۇشىن قازاق ەلى مەن شەتەلدىك عالىمداردىڭ ۇلتتىق عىلىمي كەڭەسى قۇرىلعانى بەلگىلى. ءبىلىم مەن عى­لىم­دى ۇشتاستىراتىن جوعارى وقۋ ورىن­دارىنا قويىلاتىن تالاپتار از بولمايتى­نى انىق. ال ولاردىڭ الدىندا حالىقارا­لىق ستاندارتقا سايكەس عىلىمي جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەت ءۇشىن زامانعا ساي بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ مىندەتى تۇر. بيىل­دىڭ وزىندە ەكى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن جانە يننوۆاتسيالىق باعدار­لانعان 10 جوعارى وقۋ ورنىن ىرىكتەپ الىپ, وندا جۇمىستى جانداندىرۋ قولعا الىنادى ەكەن. بۇرىن عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى ارناۋلى ينستيتۋتتاردا وتسە, ەندى جوعارى وقۋ ورىن­دارىندا جالعاسىن تابادى. مىسالى, كەڭەس داۋىرىندەگى عى­لىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى­نىڭ زەرت­حا­ناسىندا زەرتتەۋلەر 68 پايىزعا دەيىن بولسا, قازىر ول كورسەتكىش 59 پايىزعا ءتو­مەندەپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى زەرتحاناداعى زەرتتەۋلەر 23 پايىزدان 32 پايىزعا كوبەيگەن. جيىندا مينيستر عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­­تيتۋتتارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردا جۇ­مىس ىستەيتىن عالىمدار ءبىلىم مەن عى­لىمدى ۇشتاستىرۋعا كۇش سالۋ قاجەتتىگىن اتاپ وتە كەلىپ, كەيبىر ۋنيۆەرسيتەتتەردە عىلىمي جۇمىستاردىڭ جۇيەلى ورىندال­ماي كەلە جاتقانىن اتادى. ولار­دىڭ قا­تارىندا تۇرعان ۋنيۆەرسيتەتتى مىسالعا كەلتىرىپ, كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن تومەن­دەگىدەي مىندەتتەردى جۇكتەدى. ءبىرىنشى, جو­عارى وقۋ ورىن­دارى مەن عىلىمي ۇيىم­داردىڭ باس­شىلارى: ماگيسترانتتار, دوك­تو­رانتتاردى دايارلاۋ جانە ولاردىڭ عى­لىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن زەرتحانا­نىڭ ءتيىمدى پايدا­لانۋىن قامتاماسىز ەتۋدى, ەكىنشى, عىلىمي قىز­مەتتى, زەرت­حانا­لاردىڭ تولىققاندى ىرگەلى جانە قولدان­بالى زەرتتەۋلەردى دايىن­داۋىن, رەيتينگتىك باسىلىمدارداعى جا­ريا­­لانىمداردى جانداندىرۋ, كونكۋرس­تار­عا بەلسەندى قا­تىسۋىن, ول كونكۋرستاردا ەل ومىرىنە ءدال قازىر قاجەت زەرتتەۋلەر بولۋ كەرەكتىگىن, ءۇشىنشى, 2011 جىلى حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن زەرتحانا­لار­دى وتكىزۋدى اياقتاۋ, ءتورتىنشى, يننو­ۆا­تسيالىق پروتسەسكە قوسۋ جونىندەگى جۇمىس­تاردى جۇيەلى جۇرگىزۋ, ياعني عىلىم ءناتي­جەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋدى جۇيەلى جۇرگىزۋ. سۇلەيمەن مامەت.