ەكىنشى تىنىس

جاقىندا تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتىندا فەرروقورىت­پالار ءون­دىرىسىن  جاڭعىرتۋ ءجا­نە كەڭەي­تۋ جوباسى ءتامام­دالدى. ءسويتىپ, قۇلاشى كەڭىپ, ءورىسى ۇزارعان زاۋىت  جۇمىسىن ودان ارى جان­داندىرا ءتۇستى. ءوندىرىستى مودەرنيزاتسيالاۋ قو­سىمشا قۇنى جوعارى جاڭا ونىمدەردى شىعارۋ ماقساتىمەن شيكىزاتتى جان-جاقتى وڭدەپ, ەكسپورتقا باعىتتالعان ءوندى­رىستى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبۇ­گىنگى تاڭدا رەسەيلىك جانە ەۋرو­پالىق كاسىپورىن­داردىڭ تارا­پى­نان زاۋىتتىڭ ونىمدەرىن سا­تىپ الۋعا ناقتى تاپسىرىستار بار. سونداي-اق, كاسىپورىن جى­لى­نا 100 مىڭ توننا فەرروسيليكومارگانەتس وندىرە الادى. ءون­دىرىستىك باع­دارلاما بويىنشا جىلىنا 65 مىڭ توننا فەرروسيليكومارگانەتس شىعارۋ جوسپار­لانىپ وتىر. زاۋىتتى ارى قاراي دامىتۋ ءۇشىن ايىنا 21 مىڭ توننا مارگانەتس كونتسەنتراتىن جەتكىزىپ تۇرۋ قاجەت, ياعني, ءوندىرىس ورنىنىڭ جاڭارۋى بىرقاتار مارگانەتس كە­نىشتەرىنىڭ وركەن­دەۋىنە دە ءوز سەپ­تىگىن تيگىزبەك. سونىمەن قاتار, جاڭا ءوندى­رىستىڭ ىسكە قوسى­لۋى قاراعان­دى, پاۆلودار جانە تاراز قالالارىنىڭ بىرقاتار كاسىپ­ورىندارىن تاپسىرىس­تار­مەن قامتاماسىز ەتەدى. تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتى­نىڭ مودەرنيزاتسياسىنا 11,6 ميل­ليارد تەڭگە جۇمسالدى. بۇل جوباعا قولداۋ كورسەتكەن – «قازاقستان دامۋ بانكى» اق. سونىڭ ارقاسىندا زاۋىتقا رەسەي, ۋكراينا شىعارعان جانە وتاندىق جاڭا قۇرىلعىلار ور­نا­تىلىپ, فەرروقورىتپالار­دى ءون­دەۋ­دىڭ جاڭا تەحنولو­گيالارى ەنگىزىلدى. زاۋىتتىڭ قانات جايىپ, دامۋىنىڭ ارقا­سىندا, جۇمىس­شى­لا­رىنىڭ سا­نى 1320 ادامعا دەيىن ارتتى,  الداعى ۋاقىتتا زاۋىت ەڭبەك­كەرلەرىنىڭ سانى 1570-كە جەتەدى دەپ بولجانۋدا. سونداي-اق, بولاشاقتا تابىستىڭ ءبىر بولىگى بىلىكتى مامانداردى دايىن­داۋعا جۇمسالاماقشى ەكەن. قورشاعان ورتا مەن اۋانى زياندى قوسپالارمەن لاستاماۋ ءۇشىن زاۋىتتا قۇنى 200 ميلليون تەڭگە بولاتىن گاز تازالا­عىش قۇرىلعى سالۋ جوسپار­لانعان. بۇل جوبا زياندى قوس­پالارداعى قاتتى قالدىقتار­دىڭ, ياعني ور­گانيكالىق ەمەس شاڭ, مارگانەتس وكسيدتەرى, اليۋميني وكسيدتەرىن 97 پايىز تازارتادى. اتالعان قۇ­رىلعى اۋاعا كەتەتىن نەورگاني­كالىق شاڭ قالدىقتارىن جىلى­نا 257,52, مارگانەتس وكسيدىن جى­لىنا 15, 84, اليۋميني وكسيدىن جىلىنا 14, 48 تونناعا كەمىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تاراز قالاسى اۋماعىنداعى اۋىر ەكولو­گيالىق احۋالدى ەسكەرسەك, اتال­عان جوبا ەكولوگيانىڭ ناشار­لىعىنان پايدا بولاتىن اۋرۋلار سانىن ازايتا تۇسپەك. تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتى­نىڭ جۇمىسشىلارى كەزەكتى فەر­روقوسپالار پەشىنىڭ ىسكە قوسىل­عانىنا وتە قۋانىشتى. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ ۇدەمە­لى يندۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باع­دارلاماسىنا ەنگىزىلگەن بۇل جوبا وسى مەكەمەگە 11,5 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى 300 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جامبىل وبلىسى.