22 ماۋسىم, 2011

ەرلىك ەشقاشان ەستەن كەتپەيدى

817 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن
بۇگىن الەم تاريحىنىڭ ەڭ تراگەديالىق وقيعا­لارى­نىڭ ءبىرى بولعان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ باستالعانىنا 70 جىل تولادى. اۋقىمى جاعىنان العاندا بۇل سوعىسقا ادامزات تاريحىنداعى ءبىر دە ءبىر ۇلى شايقاس تەڭ كەلە المايدى. سوعىس جىلدارى ميلليونداعان ادامدار قۇربان بولدى, ءسويتىپ, ۇلى جەڭىسكە بۇكىل حالىقتىڭ قايتپاس تا قايسار جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ارقاسىندا قول جەتتى. كۇركىرەگەن كۇندەي بولىپ وتكەن سول سوعىس قاھارماندارى اراسىنان اتى اڭىزعا اينالعان باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ قاھارمان تۇلعاسى ارقاشان وقشاۋ كورىنەدى. ونىڭ جاۋىنگەرلىك جولى مەن شىعارماشىلىق قىزمەتى قازاق­ستان­عا عانا ەمەس, باسقا دا شەت ەلدەرگە جاقسى ءما­لىم. اسكەري ءىس-قيمىلداردى شەبەر ۇيىم­داس­تىرا بىلگەن باتىل دا تالانتتى كوماندير رەتىندە ول شەكسىز جانقيارلىق پەن قايتالانباس ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. ب.مومىش ۇلىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشى­لىعى كوپتەگەن كوركەم شىعارمالاردىڭ, كينوفيلمدەر مەن پەسالاردىڭ ارقاۋىنا اينال­دى. قازاق باتىرىنىڭ قايتالانباس تۇلعاسى ا.بەكتىڭ, ا.كريۆيتسكيدىڭ, د.سنە­گين­نىڭ, م.عاب­دۋلليننىڭ, ءا.نۇرشايىقوۆتىڭ كىتاپتارىن­دا كەڭىنەن كورسەتىلدى. 2010 جىلعى اقپان ايىندا قازاقستاننىڭ ماسكەۋدەگى ەلشىلىگىندە ب.مومىش ۇلىنىڭ تۋ­عا­نىنا 100 جىل تولۋىنا بايلانىستى شى­عا­رىلعان «لەگەندارنىي باتىر» كىتابىنىڭ تۇ­ساۋ­كەسەرى وتكىزىلدى. جيناققا ب.مومىش­ ۇلى­نىڭ بۇرىن جاريالانباعان كۇندەلىك جازبا­لارى, ماسكەۋ مۇراعاتتارىندا ساقتالعان سۇح­بات­تارى, سۋرەتتەرى, مايدانداس دوستارىنىڭ ەستەلىكتەرى ەنگىزىلدى. بۇل كىتاپتىڭ جازۋشىنىڭ رۋحاني مۇراسىنىڭ التىن قورىنا قوسىلعان باعالى دۇنيە بولعانى ءسوزسىز. 2010 جىلعى ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا ماسكەۋ ۇكىمەتى ماسكەۋدىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن № 229 ورتا مەكتەبىنە باۋىرجان مومىش­ ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىل­دا­دى. مەكتەپتىڭ زەلەنوگراد اكىمشىلىك اۋدا­نىن­دا ورنالاسۋىنىڭ وزىندىك سىرى بار. ءبىلىم ۇياسى سوعىس جىلدارىندا گەنەرال ي.­ۆ.پان­­فيلوۆ باسشىلىق جاساعان 316-دي­ۆي­­زيا جاۋىنگەرلەرى, سونىڭ ىشىندە باۋىر­جان مو­مىش ۇلىنىڭ ءوزى دە ماسكەۋدى قورعاۋ ءۇشىن قانتوگىس شايقاستاردى باسىنان وتكەر­گەن مايدان الاڭىنا جاقىن, كريۋكوۆو دە­رەۆ­­نياسىنا تاياۋ جەردە تۇر. مەكتەپتە بۇ­رىن­­نان باتىر پانفيلوۆشىلارعا ارنالعان اسكەري مۇراجاي جۇمىس ىستەيدى. جىل سايىن ەسكە الۋ ۆاحتاسى وتكىزىلىپ, وقۋشىلار جا­ۋىن­­گەرلىك داڭق ورىندارىنا جورىقتار جاساپ تۇرادى, سوعىس ارداگەرلەرىمەن, باسقا دا ۇرىس قيمىلدارىنا قاتىسۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلەدى. 2010 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە قاراي جام­­بىل وبلىسى كاسىپكەرلەرىنىڭ ءجار­دەمى­مەن ب.مو­مىش ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپ قا­­زىر­گى زامانعى وقۋ-تەحنيكالىق قۇرال­دارمەن – جيھازدارمەن, كومپيۋتەرلەرمەن, ينتەراكتيۆتى تاقتالارمەن, وقۋلىق جانە عىلىمي-كوپشىلىك ادەبيەتتەرمەن, قازاقس­تان­­دىق اۆ­تور­لاردىڭ كىتاپتارىمەن, سپورت­تىق جاتتىعۋ قۇرالدارىمەن جاڭادان جاب­دىقتالىپ, تۇبە­گەي­لى جاڭاردى. مەكتەپ اس­حا­ناسى دا قا­زىر­گى زامانعى تەحنيكامەن جاراق­تاندى. مەكتەپتە مۇراجاي اشىلىپ, مەكتەپ اۋلاسىنا ب.مو­مىش ۇلىنىڭ ءمۇسىنى ورناتىلدى. ماسكەۋدەگى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى, قازاقستان كوپ جىل­دار­دان بەرى قامقورلىققا الىپ كەلە جاتقان, № 891 مەكتەپ تە اقتوبە وبلىسى ىسكەر توپتارى­نىڭ جاردەمىمەن وسىنداي جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل مەكتەپتىڭ 1971 جىلى اشىلعانى, قازاقتىڭ باتىر قىزى اتىنداعى كوشە دە ماسكەۋدىڭ شىعىس وكرۋگىندەگى ۆەشنياكي اۋدانىندا ورنالاسقانى ءمالىم. 1942-1945 جىلدارى بۇل جەردە ايەلدەردىڭ ورتالىق مەرگەندەر مەكتەبى جۇمىس ىستەدى, ونى 2200 ادام ءبىتىرىپ شىقتى, سونىڭ ءبىرى ءاليا مولداعۇلوۆا بولاتىن. مەكتەپكە ءاليا ەسىمى 1999 جىلى بەرىلدى. سودان بەرى قازاقستاندىقتاردىڭ ءجار­دەمى­مەن مەكتەپ اۋلاسى كەڭەيتىلدى, ءاليا مۇراجايىنىڭ ەكسپوزيتسياسى تولىقتىرىلدى, جەڭىستىڭ 60 جىلدىعى قارساڭىندا مەكتەپ قابىرعاسىنا مەموريالدىق تاقتا ورناتىلدى. جىل سايىن جاڭا وقۋ جىلى مەكتەپ اۋلاسىنا ورناتىلعان باتىر قىزدىڭ ەسكەرتكىشى جانى­نان باستالادى. وتكەن جىلعى 25 قازاندا ءاليا مولداعۇ­لوۆانىڭ تۋعانىنا 85 جىل تولۋىنا وراي وتكىزىلگەن سالتاناتتى ءىس-شارادا مەكتەپكە قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى­­نىڭ پرەزيدەنتى نۇر­سۇل­­تان نازارباەۆتىڭ اتىنان جا­ڭا اۆتوبۋس تابىس ەتىلدى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا اقتوبە وبلىسى­نىڭ اكىمدىگى اتىنان ءاليا مەكتەبىنىڭ 15 تاڭ­داۋلى ۇستازىنا اقشا­لاي سىيلىقتار مەن گرانتتار, ال 10 وقۋشىعا قازىرگى زامان­عى نوۋت­بۋك تاپسىرىل­دى. اقتوبەلىكتەر بۇل مارا­پاتتى جىل سايىن وتكىزەتىن يگى داستۇرگە اينالدىرعالى وتىر. وسى ەكى مەكتەپتى جاڭ­عىر­تۋ جۇمىس­تارىنا جالپى سو­ما­سى 1,5 ميلليونعا جۋىق اقش دول­لارى جۇمسالسا, مۇنىڭ 1 ميل­ليونىن قا­زاقستان تا­را­بىنىڭ قاراجاتى قۇرادى. ىشكى-سىرتقى اسەمدەلۋى مەن جالپى جابدىقتالۋى جا­عىنان ءاليا مولداعۇلوۆا جانە باۋىرجان مومىش ۇلى اتىن­داعى مەكتەپتەر بۇگىندە ءماس­كەۋدەگى ەڭ تاڭداۋلى ءبىلىم ۇيالارى بولىپ وتىر. ۇلى وتان سوعىسى تاري­حىن­دا ءارتۇرلى سەبەپتەرگە باي­لانىستى وسى ۋاقىتقا دەيىن الەم جۇرتشى­لىعى نازارىنا ىلىنبەگەن ىرگەلى شايقاستار, ءالى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز بولىپ كەلە جاتقان قانتوگىستى ۇرىستاردىڭ قۇر­باندارى از ەمەس. جازۋشى يليا ەرەن­بۋر­گتان ءتورت جىل سوعىس­تىڭ قاي شايقاسى ەسىڭىزدە وشپەستەي بولىپ قالدى دەگەندە, ول «رجەۆ» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. بۇل اينىماس اقيقات ەدى. ويتكەنى, رجەۆ تۇبىندەگى «مارس» دەگەن كودتى اتاۋى بار اسكەري شايقاستار ۇزاق ۋاقىت قۇپيا ۇستالدى. سوعىس جىلدارىندا جاپپاي ەرلىك پەن قاھار­ماندىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن رجەۆ قالاسىنا رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ جار­لىعىمەن 2007 جىلى عانا «اسكەري داڭق قالاسى» قۇر­مەتتى اتاعى بەرىلدى. وسى باعىت­تاعى قۇجاتتاردى سارالاي كەلگەندە, ەگەر رجەۆ ماڭىندا شەشۋشى شايقاستار جۇرگىزىلمەگەندە, ستالينگراد تۇبىندەگى, كۋ­ر­س­ك يىنىندەگى جە­ڭىستەر دە, ماسكەۋدى قورعاۋ دا مۇلدە مۇمكىن بولماس ەدى دەپ سەنىمدى تۇردە ايتۋعا بولادى. كەڭەس اسكەر­لەرىنىڭ ءماس­كەۋدەن باتىسقا قاراي بەت العان ال­­عاش­­قى شابۋىلى ناق وسى رجەۆتەن باس­تال­عان بولاتىن. رجەۆ-ۆيازما پلاتسدارمى كسرو استا­نا­سى­نا 150 شاقى­رىمداي جەردە ەدى, سون­دىقتان رجەۆ قالاسى «ماسكەۋدى الاتىن كىلت» بولىپ سا­نالدى. كەڭەس وكىمەتى باس­شى­لى­عى ءۇشىن فاشيس­تەر­دىڭ 1942 جىلعى ناق وسى باعىتتاعى شابۋىلى ەلەۋلى قاۋىپ ءتون­دىر­دى. سوندىقتان رجەۆ-ۆيازما باعىتىن­دا­عى جان الىپ, جان بەرىسكەن سوعىس قيمىل­دارى تۇتاستاي ۇلى وتان سوعىسىنداعى ەڭ شە­شۋ­شى, ەڭ بەتبۇرىستى شايقاستار بولىپ ەسەپتەلدى. تاريحشىلاردىڭ پىكىرىنشە, سوعىسۋشى جاقتاردىڭ رجەۆ-ۆيازما شايقاسى بارى­سىن­داعى شىعىنى 1 ميلليون 350 مىڭ ادام­عا جەتكەن. كونستانتين سيمونوۆتىڭ بۇل ءوڭىردى «ءولىم اڭعارى» دەپ اتاعانى تەگىن ەمەس. وسى «قاندى قاساپتىڭ» كۋاگەرى بولعان الەكساندر تۆاردوۆسكي «يا ۋبيت پودو رجەۆوم» دەگەن اتاقتى ولەڭىن جازدى, ونىڭ: «فرونت گورەل, كاك نا تەلە رۋبەتس, يا ۋبيت ي نە زنايۋ, ناش لي رجەۆ, ناكونەتس» دەگەن وزەكتى ورتەيتىن جولدارى سول كەزەڭنىڭ اششى شىندىعىن ايتادى. ءدال وسى ادام توزگىسىز شايقاستاردىڭ قاي­ناعان ورتاسىندا الماتىدا جانە اقتوبەدە قۇرىلعان 100 جانە 101-ءشى قازاقستاندىق دەربەس اتقىشتار بريگادالارى جان اياماي سوعىس جۇرگىزىپ, ورتاق جەڭىسكە تەڭدەسسىز ۇلەس قوستى. بۇل بريگادالاردىڭ جەكە قۇرامىنىڭ 80 پايىز­دان استامى رجەۆ توسىندەگى ادام توزگى­سىز اۋىر شايقاستاردا قازا تاپتى. 2010 جىلعى 12 جەلتوقساندا وتە ماڭىزدى ۇلكەن وقيعانىڭ كۋاگەرى بولدىق: ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستا­ما­سى­مەن قولعا الىنعان, قازاقستاندىق 100 جانە 101-ءشى دەربەس اتقىشتار بريگادالارى جاۋىن­گەر­لەرىنە ارنالعان مەموريال قاھار­مان رجەۆ قالاسىندا سالتاناتپەن اشىلدى. ول ۇزىندىعى 27 مەتر بولاتىن گرانيت قابىر­عادان تۇرادى, وندا قازاقستاننىڭ الىپ كار­تا­سى بەينەلەنگەن. كارتادا وسى بريگادالار قۇرىلعان اقتوبە جانە الماتى قالالارى­نىڭ, سونداي-اق ەلى­مىز­دىڭ باس قالاسى – استا­نانىڭ اتى جازى­لىپ, جۇلدىزشالارمەن كورسەتىلگەن. مەمو­ريال­دىڭ ىرگەلەس اۋماعى تۇگەلدەي ابات­تاندىرىلعان. ەسكەرتكىشتىڭ ەسكيزىن قازاقستاندىق ساۋلەت­كەر­لەر جاساپ, ونىڭ قۇرىلىسى اقتوبە وبل­ى­سىنىڭ بيۋدجەتى ارقىلى قارجىلان­دىرىلدى. ەسكەرتكىشتەگى گرانيت تاق­تالارعا ون مىڭنان استام قازاقستاندىق جاۋىن­گەردىڭ اتى-ءجونى ويىپ جازىلدى. بۇل مالىمەتتەردى قازاق­س­تان­دىق ديپلوماتتار رەسەي قورعانىس مينيستر­لىگىنىڭ پودولسك قالاسىنداعى ور­تا­لىق مۇراعاتىنان ىزدەپ تاپتى. بۇگىنگى تاڭدا تۆەر وبلىسىنىڭ اۋماعىندا سو­عىس­قان باسقا دا 6 قازاقس­تاندىق اسكەري قۇراما جاۋىن­گەر­لەرىنىڭ ەسىمىن انىقتاۋ جونىندە وسىنداي جۇمىستار جۇرگى­زىلۋدە. رجەۆ جەرىندە قازا تاپقان جەرلەستەرى­مىزدىڭ ەرلىگىنە تاعزىم ەتۋ ءۇشىن, اتالعان ەس­كەرت­كىشتىڭ اشىلۋ قارساڭىندا ماسكەۋگە قازاق­ستاننان «جەڭىس پويىزى» كەلدى. ونىڭ قۇرامىندا ارداگەرلەر, ماسكەۋدى قورعاۋ شايقاستارىنا قاتى­سۋ­شىلار, قازا تاپقان قا­ھارمانداردىڭ تۋىسقان­دا­رى مەن ۇرپاقتارى, اردا­گەر­لەردىڭ, جاستاردىڭ قو­عام­دىق ۇيىم­دارىنىڭ وكىل­دەرى, جۋرناليستەر – بارلىعى 200-گە جۋىق ادام بولدى. «جەڭىس پويىزىنىڭ» كەلۋ قۇرمەتىنە ماسكەۋدىڭ قازان ۆوكزالىندا سالتا­نات­تى ميتينگ وتكىزىلدى. ءماس­كەۋلىكتەر قازاق باۋىر­لا­رىن ورىستىڭ ەجەلگى ءداستۇرى – نان-تۇزبەن قارسى الدى. «جەڭىس پويىزىنىڭ» جولاۋشى­لارى الەكساندروۆ باعىنداعى بەلگىسىز سول­دات­تىڭ قابىرىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, باۋىر­جان مو­مىش ۇلى جانە ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى مەكتەپتەردە بول­دى. بۇدان كەيىن پويىز رجەۆ قالاسىنا جول تار­تىپ, قازاق­ستان­دىقتار وسىن­داعى ەسكەرتكىشتىڭ سال­تاناتتى اشىلۋىنا قا­تىستى, قازاق جەرىنىڭ تو­پىراعى سالىن­عان قاسيەتتى قۇتىنى ەسكەرتكىش ىرگەسىنە قوندىر­دى. وسىناۋ يگىلىكتى ىستەرگە قازاق­ستاننىڭ ماسكەۋ­دەگى ەلشىلىگى ءوز ءمۇم­كىن­دى­گىنشە ايتارلىق­تاي ۇلەس قوستى. وسى رەتتە ءبىزدىڭ رجەۆ قالاسىندا قازاق­ستاندىق­تار قۇرمەتىنە مەموريال­دىق ەسكەرتكىش ورناتۋ, «جە­ڭىس پويىزىن» ۇيىم­داس­تى­رۋ ءجو­نىندەگى باستامامىزعا تۇسىنىستىك­پەن قاراپ, جان-جاقتى قولداپ, ۇيىمداستىرۋ­شىلىق تۇر­عى­سىندا ەلەۋلى جاردەم بەرگەن ماسكەۋ ۇكىمە­تىنە, «نۇر وتان» حالىقتىق-دەمو­كرا­تيا­لىق پارتياسىنا, «ەدينايا روسسيا» پار­تياسىنا, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كوم­پا­نياسىنا, «رەسەي تەمىر جولدارى» كومپا­نيا­سىنا شىنايى ريزاشى­لى­عىمىزدى بىلدىرەمىز. سونىمەن بىرگە, مەموريال قۇرىلىسىنىڭ قار­جىلاندىرىلۋىنا, سالىنۋىنا تىكەلەي كومەك بەرگەن اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ەلەۋسىن ساعىندىقوۆقا جانە جالپى مەموريال تۇرعىزۋ ىسىنە كورسەتكەن جاردەمى ءۇشىن رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كوميتە­تىنىڭ توراعاسى ۆلاديمير ۆاسيلەۆكە ەلشىلىك اتىنان دەربەس العىس ايتقىمىز كەلەدى. رجەۆتەگى مەموريالدىق ەسكەرتكىشتىڭ اشى­­لۋ سالتاناتىندا سويلەگەن كەزدە ءبىز وسى قان­توگىس شايقاسقا قاتىسقان حالىقتارعا ار­نالعان ارناۋلى زالدارى بولاتىن رجەۆ-ۆيازما شاي­قاسىنىڭ مۇراجايىن قۇرۋ ءجو­نىندە باستاما كوتەردىك. ءبىزدىڭ وسى باس­تا­مامىزدى «ەدينايا روسسيا» پارتياسىنىڭ باس­شىلىعى, ماسكەۋ مەرياسى, تۆەر وبلىسىنىڭ اكىمشىلىگى, تاتارستان جانە ياكۋتيا رەسپۋب­ليكالارىنىڭ باس­شى­لىعى قۇپتاي قولدادى. بۇل مۇراجاي كەشەنىن قۇرۋ ءىسىنىڭ ماسكەۋ تۇبىندەگى جەڭىستىڭ 70 جىل­دىعىنا وراي باستالعالى وتىرعانى ءسۇيىنىشتى ءجايت. ۇستىمىزدەگى جىلعى كوكتەمدە رجەۆ قالالىق دۋماسى ەلشىلىكتىڭ باستاماسىن قول­داپ, وسى قا­لاداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن №5 ورتا مەكتەپكە قازاقستاندىق 100 جانە 101-ءشى دەربەس اتقىش­تار بريگا­دالارىنىڭ اتىن بەردى. مەكتەپ وقۋ­شىلارى مەن ۇستازدار قاۋىمى ەندى قازاق­ستان­دىق 100 جانە 101-ءشى دەربەس اتقىشتار بريگا­دالارى جاۋىنگەرلەرىنە ارنال­عان مەموريالدى قامقورلىققا الادى. وسى ماڭىزدى وقيعاعا بايلانىستى بىزگە جولداعان قۇتتىقتاۋىندا رجەۆ قالاسىنىڭ باسشىسى الەكساندر ششەتينين جاۋىنگەرلەر ەسىمىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ جولىنداعى بىرلەسكەن جۇمىستار يگى داستۇرگە اينالىپ, قالىپ­تاسقان تاريحي بايلانىس­تا­رىمىزدى نىعاي­تۋعا, وسكەلەڭ ۇرپاقتى حالىق­تار اراسىنداعى دوستىق رۋحىندا تاربيەلەۋگە ەلەۋلى ىقپال ەتەتىن بولادى دەپ اتاپ كورسەتىپتى. ەلشىلىك قاھارمان قازاقستاندىقتار ەسىمىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ودان ءارى جالعاستىرۋ باعىتىن ۇستانىپ وتىر. ماسكەۋ سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى كەڭەسى­نىڭ توراعاسى, ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى ۆلاديمير دولگيح رەسەي استاناسىنىڭ ەكى كوشەسىنە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى مالىك عابدۋللين مەن باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ ىسىنە جاردەم كورسەتۋگە ءازىر ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىزدىڭ تاعىلىمدى كەزەڭى بولدى. بۇل مەرەكەنى بۇرىنعى كسرو-نىڭ بارلىق حالىق­تارى­مەن بىرگە اتاپ ءوتۋ ارقىلى ءبىز وزىمىزگە بەي­بىت ءومىر اكەلگەن اكەلەرىمىز بەن اتالارى­مىزدىڭ وشپەس رۋحىنا, ولاردىڭ جانقيارلىق كۇرەسى مەن جەڭىسىنە تاعزىم ەتتىك. ۇلى جە­ڭىس­تىڭ وسى اتاۋلى كۇنىنىڭ ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ نەگىزىن قالايتىن كەدەن وداعى قۇ­رىلعان, قازاقستان ەقىۇ-عا توراعالىق ەتكەن جىلعا سايكەس كەلۋىنىڭ دە سيمۆولدىق ءمانى بار. تاياۋدا ارداگەرلەردى جەڭىس مەيرامىمەن قۇتتىقتاعان كەزىندە ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اعا ۇرپاقتىڭ جەڭىسى مەن بۇگىنگى ءبىزدىڭ جەتىستىكتەرىمىز ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. «ەگەردە جەڭىمپاز اكەلەرىمىزدىڭ ەرلىگى بول­ماعاندا, ءبىز مۇنداي مەملەكەتتى قۇرا الماس ەدىك», دەدى ەلباسى. سوندىقتان وتان سوعىسىن­دا وت كەشكەن قاھارمان جاۋىنگەر­لەردىڭ بارشا ۇرپاعى, شىن مانىندە ۇلى جەڭىستىڭ مۇراگەر­لەرى بولىپ وتىرعان بۇگىنگى بۋىن الدىڭعى تولقىننىڭ وسىناۋ تەڭدەسسىز دە جانقيارلىق ەرلىگىن ارقاشان ارداقتاپ, وشپەس رۋحتارىنا تاعزىم ەتىپ, ولاردى ءماڭ­گىلىك ەستە ساقتاۋدىڭ مۇمكىن بولاتىن جول­دارىن جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس. قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىلىگىنىڭ ماق­سات­تى دا نىسانالى جۇمىستارىنىڭ ماڭىزدى ءبىر بولىگى, مىنە وسى باعىتتا ورىستەپ كەلەدى. زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى. ماسكەۋ.
سوڭعى جاڭالىقتار

تالىمباقتار تاپشىلىعى

ايماقتار • بۇگىن, 09:05

تۇركپا رەفەرەندۋمدى باقىلايدى

ساياسات • بۇگىن, 09:03

قىز مىنەزدى قىس

پىكىر • بۇگىن, 09:00

ەت ەكسپورتىنا تالاپ جوعارى

ەكسپورت • بۇگىن, 08:50

مال شارۋاشىلىعىندا ءوسىم بار

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:45

«ءۇنسىز ءبىلىم» ۇلگىسى

مۋزەي • بۇگىن, 08:25