كەدەندىك وداق مۇشەلەرى كەلەلى كەڭەس وتكىزدى

الماتىدا كەدەندىك وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كەدەندىك قىزمەت جەتەكشىلەرى قاتىسقان جيىن بولىپ ءوتتى. وندا قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس مەملەكەتتەرى كەدەندىك قىزمەتى باسشىلارى بۇگىنگى كۇن تارتىبىندە تۇرعان باستى ماسەلە – ءبىرتۇتاس كەدەندىك ەرەجەلەردى قولدانۋ توڭىرەگىندە وي ءبولىستى. جيىندا, سونىمەن قاتار, كەدەندىك وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كەدەندىك قىزمەتى زاڭناماسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەر دە كەڭىنەن تالقىلاندى. كوپشىلىككە بەلگىلى, كەدەندىك وداق ەلدەرى – رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان  وتكەن 2010 جىل­دىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ ءبىر­تۇتاس كەدەندىك ايماق قۇرىپ, ينتەگراتسيانىڭ, ياعني ىقپال­دا­سۋ­دىڭ العاشقى كەزەڭىنە ەنگەن بولاتىن. ال تۋرا ءبىر جىل بۇ­رىن كەدەندىك كودەكس ءوز كۇشىنە ەنىپ, كەدەندىك وداق قالىپ­تا­سۋى­نىڭ العاشقى كەزەڭىنەن دە ءوتتى. ءسوز رەتى كەلگەندە اتاپ ايتار­لى­عى, كەلەر جىلدىڭ, انىعىراق ايت­قاندا, 2012 جىلدىڭ 1 قاڭ­تارىندا ءبىرتۇتاس ەكونو­مي­كا­لىق كەڭىستىك قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىر قۇپتارلىعى, ينتەگرا­تسيا­لىق پروتسەستەرگە ەۋروپادا ءبىر­نەشە ونجىلدىقتار جۇمسال­سا, تمد ەلدەرى بۇل ءىس-شارا­لاردى مۇمكىندىگىنشە قىسقا مەرزىمدە جۇزەگە اسىرۋدا. تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن ءجايت, مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا ىشكى شە­كارانىڭ بولماۋى بيزنەستىڭ, كاسىپكەر­لە­ر­د­ىڭ جۇمىسىن جەڭىل­دەتۋگە ەداۋىر ىقپال ەتپەك. سونىمەن قاتار, مۇنىڭ تاۋارلار مەن كاپيتالدىڭ قوزعالىسىنا دا كومەگى مول, ياعني مۇشە مەملەكەتتەر الدىندا قو­سىمشا اۋقىمدى مۇمكىندىك­تەر­گە جول اشادى. كەدەندىك وداقتىڭ 1 ءشىل­دەدەن باستاپ ءوز دامۋىنىڭ جاڭا ساتى­سىنا كوتەرىلىپ, رەسەي-قازاقستان شەكاراسىندا كەدەندىك بەكەتتەر­دىڭ جويىلۋىنىڭ ءوزى كوپ ءنار­سەدەن حابار بەرسە كەرەك. قارجى مينيسترلىگى كەدەندىك باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرىك باي­ماعانبەتوۆتىڭ ايتۋىن­شا, «كە­دەندىك وداققا مۇشە  مەملەكەت­تەردىڭ بارلىعىنا ار­نال­­عان كەدەندىك باج سالىعى, قو­سىمشا قۇن سالىعى جانە اك­تسيز­دەر جالپىعا ورتاق بولماق. ول سونداي-اق «قازىرگى كەزەڭدە كە­دەندىك وداقتىڭ جۇمىس ىستەۋىنە ارنالعان بارلىق قاجەتتى جاع­داي دايىندالىپ, قۇقىقتىق قۇ­جات­تار دا قابىلدانعانىن» حا­بار­لادى. مۇنىڭ بارلىعى كەدەندىك اكىمشىلىك ءىس-شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتە­تىندىگى ءسوزسىز. كەدەندىك قىزمەت باسشىلارى جۇمىس ساپارى اياسىن­دا الماتى جانە الماتى وبلىسى دەپارتامەنتىنىڭ «قور­عاس» كەدەن بەكەتىندە بولىپ, ونىڭ جۇمى­سىمەن تانىستى. سونى­مەن قاتار, كونتراباندامەن, قىلمىسپەن كۇ­رەستى كۇشەيتۋ باعىتىنداعى ءما­سەلەلەر دە نازاردان تىس قالعان جوق. رەسەي فەدەرالدىق كەدەن قىز­مەتىنىڭ جەتەكشىسى اندرەي بە­ليانينوۆتىڭ پىكىرىنشە, «قورعاس» كەدەن بەكەتىنىڭ قىزمەتى تالاپ دەڭگەيىندە. «شەكارا ۋچاسكەسىندە العاش رەت بولۋىما قاراماستان, بۇل بەكەتتىڭ جۇمىسىن ويدا­عىداي دەپ باعالاۋىمنىڭ وزىندىك سەبەبى دە جوق ەمەس. ويتكەنى, مۇن­داعى جۇمىس جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. بىزدەر بۇل كەزدەسۋدە اقپاراتتىق الماسۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىمەن قاتار, ءبىرىڭ­عاي ادىستەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جولدارى تۋرالى دا پىكىرلەستىك», دەدى اندرەي بەليانينوۆ ءوز ويىن ورتاعا سالىپ. سونىمەن, كەدەندىك وداققا مۇشە مەم­لەكەتتەردىڭ كەدەندىك قىزمەتى كەدەندىك وداق زاڭناماسىن ساقتاي وتىرىپ, جۇمىس ساپاسى مەن ءتيىم­دىلىگىن ارتتىرماق. باقىت بالعارينا. الماتى.