ءماندى ماسەلەلەر ءسوز بولدى

ەلوردادا ءوتىپ جاتقان دۇنيەجۇزى قازاقتارى IV قۇرىل­تايىنىڭ دەلەگاتتارىمەن دوڭگەلەك ۇستەل كەشە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىندە ءوتتى. العاشقى ءسوزدى مينيستر با­قىت­جان جۇماعۇلوۆ الىپ, قۇ­رىل­تايداعى ەلباسىنىڭ بەرگەن تاپسىرماسى اياسىندا اتقارى­لا­تىن جۇمىستاردى ناقتىلاپ جات­قا­نىن ايتتى. ول سونىمەن قاتار, تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى جىل­دار ىشىندە ءبىلىم مەن عىلىم سالا­سى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىس­تار مەن الدا تۇرعان مىندەتتەرگە دە توقتالىپ ءوتتى. اسىرەسە, 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان جاڭا ءبىلىم باعدارلاماسى بويىنشا جۇ­مىس جوسپارلارىنا ءمان بەردى. ەلورداداعى «نازارباەۆ ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ» كەمەل كەلەشەگى جايلى دا ءسوز قوزعاپ, «بولاشاق» باعدار­لاماسىمەن شەتەلدەردە مامان دايىنداۋ ىسىنە توقتالدى. دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىم­داس­تىعى تورالقا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تالعات ماماشەۆ شەتەلدەردەگى قازاق مەكتەپتەرى, قازاق ءتىلىنىڭ جايى, وقۋ­لىق ماسەلەسى, شەت ەلدەردە وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەر تۋرالى ءوز بايلامىن العا تارتتى. ءتۇر­كيا­دان كەلگەن عالىم ابدۋاقاپ قارا الىس جانە جاقىن شەت ەلدەردە تۇراتىن قانداستار تۋرالى ءوز ويىن تاراتا كەلىپ, وزگە مەملەكەتتەردەگى قازاق عالىمدارىمەن قازاق ەلى وقىمىستىلارىنىڭ قا­رىم-قاتىناسىن نىعايتۋ, باسقا مەملەكەتتەردە تۇرىپ جاتقان جاس­تاردىڭ تىلىنەن ايىرىلىپ بارا جاتقانىن, ولاردى وتانىنا تارتۋ ماسەلەسىن قوزعادى. قىتاي مەملەكەتىنەن كەلگەن باۋىرىمىز, قوعام قايراتكەرى سۇلتان جانبولاتوۆ ول جاقتاعى اعايىنداردىڭ جاع­دايى­نان جان-جاقتى حاباردار ەتىپ, جاستاردىڭ اتاجۇرتىنا كەل­گەندە ەكى ماقساتتى العا قويا­تى­نىن, ونىڭ ءبىرىنشىسى – ءبىلىم الۋ بولسا, ەكىنشىسى – وسىندا قالۋ ەكەنىن دە بۇگىپ قالمادى. ءبىر زاماندارداعى كسرو-نىڭ سايا­ساتى سياقتى قىتايدا قوستىلدىلىك قانات جايىپ بارا جاتقانىن, نەگىزىنەن قىتاي ءتىلى بەل الا باس­تاعانىن ايتىپ, بىرتە-بىرتە جاس­تار­دىڭ ءسىڭىپ كەتپەۋىن ويلاستىرۋ كەرەكتىگىن نازارعا سالدى. سول سەكىلدى وزبەكستاننان كەلگەن قاندا­سى­مىز, پروفەسسور باكىر سەرىكباەۆ تا ارىپتەستەرى ايتقان ماسە­لەنىڭ وزبەكستاندا دا بار ەكەنىن, وسىدان 5 جىل بۇرىن 750 قازاق مەك­تەبى بولسا, قازىر 541-گە ازاي­عانىن ايتىپ, جاس قىزداردىڭ وزبەك جىگىتتەرىنە تۇرمىسقا شى­عىپ جاتقانىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى. قازاق مەكتەبىن بىتىرگەنمەن, جوعارى نە ورتا وقۋ ورنىنا ءتۇسۋ ءۇشىن وزبەك تىلىندە ەمتيحان تاپسىراتىنىن جەتكىزدى. الەمنىڭ ءتورت بۇرىشىنان كەل­گەن قانداستارىمىز جارىسا ءسوز الىپ, ۇلكەن ماسەلەلەرگە ءمان بەردى. ايتالىق, رەسەيگە جىبەرىپ جاتقان وقۋلىقتارىمىز ول جاقتا ساراپتاۋدان وتكەننەن كەيىن عانا مەكتەپتەردە وقۋعا رۇقسات بەرىلەدى ەكەن. كەيبىر وقۋلىقتاردىڭ 2009 جىلدان بەرى ساراپتاۋدان قاي­تپاي جاتقانىن, وسىنداي ءما­سە­لەلەردى مەملەكەتتىك دارەجەدە شەشسە دەگەن تىلەكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى. ارينە, ونىڭ ءبارىن شاعىن ماقالادا قامتۋ مۇمكىن ەمەس. ال­داعى ۋاقىتتا تاراتىپ جازۋ ويى­مىزدا بار. دوڭگەلەك ۇستەلدى قورىتقان باقىتجان جۇماعۇلوۆ, شەتەلدە جۇرگەن باۋىرلارىنا ريزالىعىن جەتكىزىپ, العا تارتىلعان پىكىر­لەر­دىڭ نازارعا الىناتىنىن, قا­زاق عالىمدارىنىڭ اراسىنداعى بايلانىستى, پروفەسسورلاردى جوعا­رى وقۋ ورىندارىنا شاقىرۋ شەشىلەتىنىن, جاستارعا قاتىستى پروبلەمالار دا ورىندالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ال شەت ەلدەن مي­نيس­ترلىكتىڭ وكىلدىگىن اشۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە, قازىر 10 ەلدە عانا ونداي قۇرىلىمنىڭ بارىن, بولا­شاقتا ول دا ويلاستىرىلاتىنىن جەتكىزىپ, رەسەيدەن كەلگەن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇ­عا­لىمى نۇرعايشا بارينوۆاعا ى.ال­تىنسارين توسبەلگىسىن تاپسىردى. سۇلەيمەن مامەت.