شاراينا

قىلمىستىق ءىس قوزعالۋى ىقتيمال 25 مامىردا تبيليسيدەگى گرۋزين وپپوزيتسياسىنىڭ اكتسياسى كەزىندە ۇستالعانداردىڭ كوپشىلىگى ەكى اي مەرزىمگە جازالاندى. مالىمەتتەرگە قاراعاندا, قارسىلىق اكتسياسىنا قاتىسقان 90-نان استام ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ وتىر. ولاردىڭ بىرقاتارىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالۋى مۇمكىن. ەلدىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى شوتا ۋتياشيۆيلي ۇستالعانداردىڭ اراسىندا وپپوزيتسيالىق پارتيالاردىڭ جەتەكشىلەرى جوق ەكەندىگىن ايتادى. ميتينگىنى گرۋزين پارلا­مەنتىنىڭ بۇرىنعى سپيكەرى, «نارودنوە سوبرانيە» قوزعالى­سىنىڭ جەتەكشىسى نينو بۋردجانادزە ۇيىمداستىرعان بولاتىن. تالاپتارى – پرەزيدەنت ميحايل سااكاشۆيليدى وتستاۆكاعا كەتىرۋ. بۇرىنعى گەنەرال قاماۋعا الىندى بەيسەنبىدە سەربيا پرەزيدەنتى بوريس تاديچ سەربيا ارمياسىنىڭ بۇرىن­عى قولباسشىسى راتكو ءملاديچتىڭ تۇتقىندالعانىن مالىمدەدى. وعان ادام­زاتقا قارسى قىلمىستار جاسادى دەگەن ايىپتار تاعىلعان بولاتىن. قانقۇيلى قىلمىستاردى ول سەربيا ارمياسى باس شتابىنىڭ باستىعى بولىپ جۇرگەندە جاساعان. سەربيا پوليتسياسىنىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, راتكو ملاديچ 16 جىل بويى ميلوراد كوماديچ دەگەن اتپەن جاسىرىنىپ ءجۇرىپتى. گەنەرال سەربيانىڭ اۋماعىندا ۇستال­عان. ول 1996 جىلى حالىقارالىق تريبۋنالمەن ايىپتالعان. گااگا اسكەري تريبۋنالى بوسنياداعى حورۆاتتار مەن مۇسىل­مانداردىڭ قۋعىندالىپ, جازىقسىز ولتىرىلۋىنە ر.ملاديچ جاۋاپتى دەپ ەسەپتەيدى. تىكۇشاقتاردى زاڭسىز جونەلتپەك بولعان يسپانيا پوليتسياسى يرانعا زاڭسىز جولمەن جەتكىزىلۋى ءتيىس بولعان توعىز «Bell-112» اسكەري-كولىك تىكۇشا­عىنىڭ الدىن العان. پوليتسيانىڭ ارنايى وپەراتسياسى بارىسىندا مادريد پەن بارسەلونا قالالارىنداعى قويما­لاردا تەكسەرۋ شارالارى جۇرگىزىلگەن. وسىعان بايلانىس­تى سەگىز ادام ۇستالدى. ولاردىڭ بەسەۋى يسپاندىق كاسىپكەرلەر, ۇشەۋى يران ازاماتتارى ەكەن. دەرەك كوزدەرىنە قاراعاندا, تىكۇشاقتار بولشەكتەنگەن كۇيدە قويمالارعا جاسىرىلعان. تاركىلەنگەن اۋە كەمەلەرىنىڭ جالپى قۇنى 100 ميلليون ەۋرودان اساتىن كورىنەدى. يرانعا اتالعان اسكەري تەحنيكانى ەكسپورتتاۋعا بۇۇ قارارى بويىنشا تىيىم سالىنعان. مۇردەلەرى انىقتالۋدا كولۋمبيا ۇكىمەتى ەل اۋماعىندا بەلگىسىز سەبەپتەرمەن جەرلەنگەن 10 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ مۇردەسىن تاۋىپ, ولار­دىڭ كىم ەكەندىگىن انىقتادى. بولجام بويىنشا, مۇردەلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءتۇرلى ىشكى جانجالدار سالدارىنان قۇربان بولعاندار بولۋى ىقتيمال. قازىرگى كەزدە 9969 ادامنىڭ مۇردەسى انىقتالعان. ولاردىڭ 8810-ى ەر ادام, 1159-ى ايەل. انىقتاۋ ۇدەرىستەرى بەس ايعا سوزىلعان. انىقتاۋ جۇمىستارى قۇربان بولعان­داردىڭ تىركەۋ ورگاندارىنداعى ساۋساق تاڭبالارى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپتى. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جەردەن قازىپ الىنعان تاعى 10 مىڭداي مۇردە ءارتۇرلى سەبەپتەرگە بايلانىستى انىقتالماي وتىر. «ۇلكەن سەگىزدىكتىڭ» رەسەيگە ۇسىنىسى «ۇلكەن سەگىزدىك» ەلدەرى ماسكەۋگە ليۆياداعى جاع­دايدى رەتتەۋگە ارااعايىندىق تانىتۋ جونىندە ۇسىنىس ءبىلدىردى. مۇنىڭ الدىندا ليۆيا پرەمەر-ءمينيسترى رەسەيدەن وندا­عى جاعدايدى رەتتەۋگە كومەكتەسۋدى سۇراعان بولاتىن. «ۇلكەن سەگىزدىكتىڭ» بۇل ۇسىنىسى رەسمي تۇردە تىركەلمەگەن كورىنەدى. دەگەنمەن, اق ءۇي وسى ماسەلە تۋرالى باراك وباما مەن دميتري مەدۆەدەۆتىڭ اراسىندا اڭگىمە بول­عانىن جوققا شىعارمايدى. باتىس ەلدەرى باق-تارىنىڭ تاراتقان اقپاراتتارى بويىنشا, ليۆيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى باگدادي الي ءال-ماحمۋدي ءوز ەلىندە ازامات سوعىسى اياقتالۋ جاعدايىندا ەكەندىگى جونىندە بىرقاتار مەملەكەت­تەردىڭ باسشىلارىنا حات جولداعان سياقتى. جارىلىس جاساعان تەررورشى ەمەس, فەرمەر قىتايدىڭ شىعىسىنداعى فۋچجوۋ قالاسىندا قاتارىنان ءۇش جارىلىس بول­دى. جارىلىستاردى تەررورشىلار ەمەس, جەرگىلىكتى فەرمەر جاساعان. فەر­مەردىڭ وسىنداي وقىس وقيعاعا بارۋىنا, جەرگىلىكتى سوتتىڭ وعان قاتىستى قوزعالعان ءىس پروتسەستەرىن قاراۋ بارى­سىن­ا ونىڭ قاناعات­تان­باۋى سەبەپ بولعان. ول جارىلىستاردىڭ ءبىرىن پروكۋراتۋرا عيماراتى جا­نىندا تۇرعان اۆتوكولىكتى جارۋ ارقىلى, ەكىنشىسىن وكرۋگ اكىمشىلىگىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا, ال ءۇشىنشىسىن قالالىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن قاداعالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ الدىندا جۇزەگە اسىرىپتى. جارىلىستان ەكى ادام مەرت بولىپ, التى ادام جارالانعان. قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: اقش ۇكىمەتى دوكۋ ۋماروۆ تۋرالى اقپارات بەرگەنگە 5 ميلليون دوللار سىياقى تاعايىندالعانىن مالىمدەدى. بۇل مالىمدەمە رەسەي پرەزيدەنتى د.مەدۆەدەۆ پەن اقش پرەزيدەنتى ب.وبامانىڭ «ۇلكەن سەگىزدىك» اياسىنداعى كەزدەسۋىنەن سوڭ جاريا ەتىلدى. وتكەن سارسەنبىدە اقش-تا 13 جاسار قىزدى زورلاعانى جانە ولتىرگەنى ءۇشىن ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن دونالد ەدۆوردقا شىعا­رىلعان ۇكىم ورىندالدى. ءازىربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ ءتۇرلى سەبەپتەرمەن سوتتالعان 90 ادامعا راقىمشىلىق جاسادى. ولاردىڭ ىشىندە «قارا­­باق كۇندەلىگى» دەگەن ماقالاسى ءۇشىن 2,5 جىلعا باس بوستان­دىعىنان ايىرىلعان جۋرناليست ە.فاتۋللاەۆ تا بار. سولتۇستىك كورەيا بيلىگى 2010 جىلعى قاراشادان بەرى قاماۋدا جاتقان اقش ازاماتى ەددي چون يون سۋدى امەريكالىق تاراپتىڭ وتىنىشىنە بايلانىستى بوستاندىققا شىعاراتىن بولدى. مەكسيكانىڭ باتىسىنداعى اۆتوكولىك جولى بويىندا بولعان اتىس سالدارىنان 28 ادام قازا تاپقان. ولاردىڭ بارلىعى ءبىر-بىرىنە قارسى تۇرۋشى قىلمىستىق توپتاردىڭ مۇشەلەرى كورىنەدى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.