27 مامىر, 2011

قامقورلىق جاسالىنادى

338 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
بايلانىس جانە اق­پا­رات مينيسترلىگىندە دۇنيەجۇزى قازاق­تا­رىنىڭ IV قۇرىل­تاي­ى­نا قا­تى­سۋشىلاردىڭ ءبىر تو­بى­مەن ءوت­كەن دوڭگەلەك ۇستەلدە شەتتە جۇرگەن اعاي­ىننىڭ كو­كەيىندەگى ءبىراز تول­عاقتى  ويلار ور­تاعا سالىندى. الىستان كەلگەن اعايىنعا ال­دىمەن بايلانىس ءجا­نە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپ­تى حات­شى­سى قايرات ءابساتتاروۆ سالانىڭ باستى باعىتتارى مەن ماقسات-ءمۇد­دەلەرى تۋرالى قىس­قا­شا بايانداپ, ءسوز كەزەگىن قوناق­تارعا ۇسىنعان. موڭعوليادا قازاق تىلىندە شى­عاتىن جۋرنالدىڭ وكىلى اڭگىمەسىن شەتتە جۇرگەن قالامگەرلەردى مازالاپ جۇرگەن وزەكتى جايتتەن باس­تا­دى. ءتۇرلى ەلدەردە باق قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە بايلانىستى ءوزارا تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا حالىقارالىق دەڭ­گەي­دەگى ءىرى شارالار ءوتىپ جاتادى, بىراق وكىنىشكە وراي, ولار شەتتەگى قازاق باسىلىمدارىنىڭ مۇددەسىن قورعامايدى, سوندىقتان كەلەشەكتە شەت ەلدەردەگى قازاق تىلىندە حابار تاراتاتىن باق-تارعا ارنال­عان جۋرناليستەردىڭ حالىقارالىق فورۋمىن قولعا العان ءجون. ول جانە قازاقستاندا ءوتۋى ءتيىس. نەگە دەسەڭىز, قانشا دەگەنمەن دە تۋعان جەردەن شالعايداعى باق وكىلىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگى مۇنداعى ءارىپ­تەس­تەرىمەن سالىستىرعاندا كەمشىن سەزىلىپ تۇراتىندىقتان, ءبىز سول كەمشىلىكتى سىزدەرمەن بىرلەسىپ شەشسەك پە دەپ كەلدىك دەگەن قو­ناقتىڭ ءسوزىن قىتايدىڭ التاي ايماعىنان كەلگەن «التاي اياسى» جۋرنالىنىڭ وكىلى ارمەن قاراي جالعاستىرىپ اكەتتى. قازىر الەم قازاقتارى اۋىزەكى ءبىر تىلدە ءسوي­لەسكەنىمەن, جازۋ مادەنيەتى ءۇش ءتۇرلى. ءبىرىنىڭ جازعانىن ەكىنشى ءبى­رەۋلەرى تۇسىنبەيتىن قيىنشى­لىق­تار كەزدەسەدى. مەن مۇندا ءوزىم شىعاراتىن جۋرنالدى الىپ كەلە المادىم. سەبەبى, مۇندا توتە جازۋدى قولدانبايدى. سول سە­بەپتى, بارلىق قازاقتاردىڭ جا­زۋ­ىن ءبىر ىزگە تۇسىرسەك دەگەن ۇسى­نىس ايتقىم كەلەدى. لاتىن قارپىن ەنگىزۋ تۋرالى جاقسى باستاما كوتە­رىلدى دە, كەيىن وسى ۇسىنىس سايابىرسىپ قالدى. قازاقستان لاتىن قارپىنە قاشان كوشكەلى جاتىر دەگەن قىتايلىق ءارىپ­تەستىڭ ساۋالىنا ءتىل كوميتەتى تاراپى­نان: «ءتۇبى لاتىن قارپىنە كوشە­مىز» دەگەن جاۋاپ بەرىلدى. تۇركيالىق ديكتوردى دا تىلگە قاتىستى ماسەلەلەر تولعانتىپ كەلىپتى. «شەت ەلدەگى قازاقتار وزدەرىنىڭ ءتىلى مەن سالت-ءداستۇرىن كوز قاراشىعىنداي ساقتاپ, اتا-بابا مۇراسىنا ادال بولىپ قالا بەرەدى. وعان ەش كۇمان بولماسىن. دەي تۇرعانمەن دە, تۇركيادا تۇ­را­تىن قازاق پەن مۇنداعى باۋىر­لاردىڭ سويلەۋىندەگى ايىرماشى­لىق­تار اسپان مەن جەردەي ەكەنى سەزىلىپ قالادى. ول ءۇشىن مەن ءبىز سياقتى ديكتورلاردى وسىنداعى تەلەارنالار مەن راديودان كەلەشەكتە تاجىريبەدەن  وتكىزىپ وتى­رۋ­دىڭ جولدارى قاراستىرىلسا ەكەن دەگەن تىلەگىمدى جەتكىزگىم كەلەدى» دەگەن قوناق ۇسىنىسىنا باي­لانىستى مينيسترلىك تاراپى­نان الداعى ۋاقىتتا ءتيىستى شارا قاراستىرىلاتىنى ايتىلدى. الىس­تاعى اعايىنمەن تەرمينولوگيا ءجو­نىندە دە بىرلەسە ويلاساتىن ىستەر بارشىلىق ەكەنىن ارىپتەستەر نازاردان تىس قالدىرعان جوق. ءبىر اتاۋدى ءار قيلى جازۋ فاكتىسى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسىپ كەلەدى.  ماسكەۋدەن جاقىندا جارىق كورگەن «قازاق ءتىلى» گازەتىنىڭ وكى­لى باسىلىم تۋرالى ايتا كەلىپ, كەيىنگى جاس بۋىننىڭ باسىنا ءوزى­نىڭ انا ءتىلىن بىلمەي قالۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعانىن كۇيزەلە جەتكىزدى. بۇل ءۇشىن اتاجۇرتپەن اراداعى باي­لانىستى بارىنشا نىعايتۋ جول­دارىن قاراستىرۋ كەرەك دەدى. قازاقستان تاراپىنان شەتتەگى قازاقتارعا ۇدايى قامقورلىق قو­لى سوزىلىپ تۇرۋىن قالايدى قان­داسىمىز. دوڭگەلەك ۇستەل با­سىن­دا ارىپتەستەر ءوزارا پىكىر ال­ما­سىپ, كەلەشەكتە بىرلەسىپ اتقا­راتىن ءىس-ارەكەتتەرگە توقتالدى. قاراشاش توقسانباي.
سوڭعى جاڭالىقتار