مۇندا كاسىپورىن اشۋ قيىن

استانا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ ءىV قۇ­رىلتايى اياسىندا 35 ەلدەن كەلگەن باۋىرلارىمىزدىڭ قاتى­سۋى­مەن بىرقاتار مينيسترلىكتەردە دوڭگەلەك ۇستەلدەر بولىپ ءوتتى. سونىڭ ءبىرى «قازاق دياسپورا­سى­مەن بيزنەس ىنتىماقتاستىعى» تاقىرىبىندا ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا  مينيسترلىگىندە ءوتتى. وعان ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ۆيتسە-ءمينيسترى مارات قۇسايىنوۆ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى بەكجان قاليبەكوۆ جانە شەت ەلدەن كەلگەن كاسىپكەرلەر قاتىستى. الدىمەن ۆيتسە-مينيستر قىس­قا­شا قازاقستاننىڭ ەكونوميكا­لىق دامۋىنا توقتالىپ ءوتىپ, ونى دامىتۋ بارىسىندا قابىلدانىپ جاتقان زاڭدار مەن مەملەكەت تا­را­پىنان كورسەتىلەتىن كومەك تۋ­رالى ايتىپ بەردى. الايدا الىستان كەلگەن باۋ­ىر­لارىمىزدى شوب-قا مەملەكەت ىشىندە جاسالىپ جاتقان قامقور­لىق­تان وزگە, شەت ەلدەن كەلەتىن كا­سىپكەر قازاقتارعا قانداي جە­ڭىل­دىكتەر جاسالاتىندىعى قىزىق­تىردى. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترىمەن كەزدەسە الما­عان­دارىنا رەنىشتەرىن جەتكىزگەن ولار ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. ويتكەنى بۇل قۇرىلتايعا ەلىمىزدەگى بارلىق ءىسىمىزدى تاستاپ كەلگەندەگى ماقسات ءىشىپ-جەپ قايتۋ ەمەس, ەلباسى ايتقانداي, ناقتى ءىس­تەرگە قول جەتكىزىپ قايتۋ. سونى­مەن قاتار ىڭعايى تۇسسە, قازاق­ستان­مەن ىسكەرلىك ارىپتەستىكتى جول­عا قويۋ ويدا بار. ارينە, قۇ­رىل­تايدا وتكەن قىسقا ۋاقىت ىشىندە ءبىرتالاي ءىس تىندىرىپ الۋ قۇرعاق سوزبەن بىتە قويماس, بىزگە ناقتى ماسەلە شەشە الاتىن كىسى كەرەك, دەيدى ولار. مىسالى فرانتسيادان كەلگەن مەحمەت زەنگين ەسىمدى كاسىپكەر قانداسىمىز مىناداي ءۋاج كەلتىردى. مەنىڭ فرانتسيادا, يتاليادا, تۇركيانىڭ 4 قالاسىن­دا ۇلكەن-ۇلكەن توقىما ءوندىرىسىم, دۇكەندەرىم بار. بۇل سالادا 30 جىلدىق تاجىريبەم بار. ەۋرو­پا­نىڭ كەز كەلگەن ەلىنە بيزنەس اشۋ­عا بارساڭىز, قۋانا-قۋانا قارسى الادى. ويتكەنى يگىلىكتەرىنە جا­راي­تىنىن بىلەدى. الايدا مەن مۇنى قازاقستاننىڭ ءبىر قالاسى­نان اشا الماي وتىرمىن. ءىس باستاۋ قيىن. نەگە؟ مەن اقشا سۇراپ وتىرعان جوقپىن عوي. مەن جاي عانا جول اشىپ بەرۋدى سۇرايمىن, ءارى قاراي ءوزىمىز اكەتەمىز.   فرانتسيادا قۇجاتتارىڭىزدى ەكى كۇندە ءبىتىرىپ بەرەدى. تۇركيادا دا سولاي. الەم ەكونوميكاسى دا سولاي. ءبىز دەلدالسىز ىستەگىمىز كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە اقشادان تارىعىپ وتىرعا­نى­مىز جوق. ايتپەسە التىن شىق­قان جەردى بەلدەن قازىپ, سىرت ەلدە جۇرە بەرۋشى ەدىك قوي. الايدا قازاقستانعا شىن جۇرەگىمىزدەن نە ىستەي الامىز, نە بەرە الامىز دەگەن وي مازالايدى. قۇرىلتايعا دا وسى ماقساتپەن كەلدىك, دەيدى مەحمەت زەنگين. دوڭگەلەك ۇستەلدە كاسىپكەر­لىك­تى اشۋ ءىسىنىڭ ۇلكەن ماسەلە ەكەندىگى ايقىن بولدى. مۇنى قىتايدان, گەرمانيادان, وزبەكستاننان كەلگەن باۋىرلار ءبىراۋىزدان ماقۇل­دا­دى. ەشقانداي دەلدالسىز, تىكەلەي مەملەكەتپەن جۇمىس ىستەۋدى ءجون كورەتىن باۋىرلاستار كەدەر­گى­نىڭ كوپ ەكەندىگىنە قىنجىلادى ەكەن. ۆەنەرا تۇگەلباي.