قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى

كەشە اقوردادا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ توراعالىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. وتىرىستا ەلىمىزدىڭ اقپارات­تىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. مەملەكەت باسشىسى اقپارات­تىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولو­گيا­نى دامىتۋ جانە كەڭىنەن ەنگىزۋ قوعام مەن مەملەكەت ءۇشىن جا­عىمدى مۇمكىندىكتەر بەرىپ, ۇلكەن ۇلەس قوساتىنىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزدە ەلەكتروندى قىزمەت, «ەلەكتروندى ۇكىمەت», كەڭ جول­اق­تى ينتەرنەت, بايلانىستىڭ سوڭعى بۋىنى, ساندىق جانە سپۋتنيكتىك تەلەۆيدەنيە بەلسەندى ەنگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, بۇل رەسۋرستار قوعامدىق قاۋىپسىزدىك ماقساتىنا سايكەس كەلمەيتىن قىلمىستىق جانە وزگە ماقساتتا پاي­دا­لا­نى­لاتىنىن ەسكەرمەۋگە بولمايدى, سوندىقتان مەملەكەت ءتيىستى رەت­تەۋ­شى شارالاردى ازىرلەۋى قاجەت. اتالعان ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان پرەزيدەنتتىڭ كومەك­شىسى – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حات­شى­سى مارات ءتاجين قازاق­ستاندىق قوعام مەن مەملەكەتتىڭ اقپاراتتىق قاۋىپ­سىزدىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋدىڭ نورماتيۆتىك, ينستي­تۋتتىق, عىلىمي, رە­سۋرس­تىق جانە وزگە دە قىرلارىنا جان-جاقتى توقتالىپ ءوتتى. سونداي-اق جەكەلەگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جەتەكشىلەرى­نىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ وسى ماڭىزدى سالاسىن قۇرايتىن ەل پرەزيدەنتىنىڭ اكتىلەرى مەن تاپ­سىر­مالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى اقپاراتتارى تىڭدالدى. وتىرىس بارىسىندا وتاندىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن, ەلىمىزدە ساندىق جانە سپۋتنيكتىك تەلەحابار تارا­تۋ­دى ەنگىزۋدى, «ەلەكتروندى ۇكى­مەت­تىڭ» سەنىمدى قىزمەتى مەن ولار­دىڭ تۇرعىندارعا قىزمەت كور­سەتۋىن, اقپاراتتىق جۇيە مەن رەسۋرستاردى ءتيىمدى قورعاۋدى قام­تاماسىز ەتۋدىڭ وزەكتى ماسە­لە­لەرى تالقىلاندى. بۇدان باسقا, اقپاراتتىق سا­لا­نىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە­تىن ءتيىستى مەملەكەتتىك مەحانيزمدەرگە باعا بەرىلدى, الەۋەتتى قاۋ­ىپ-قاتەرلەر مەن تاۋەكەلدەر قارالدى. مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە ور­ىن الىپ وتىرعان پروبلەما­لار­عا نازار اۋدارتا وتىرىپ, ولاردى جال­پى مەم­لەكەتتىك دەڭگەيدە شە­شۋ­دىڭ جول­دا­­رىن ۇسىنىپ, ەلىمىزدىڭ اقپا­رات­تىق قاۋىپسىزدى­گىن قامتاماسىز ەتەتىن سترا­تە­­­گيا­لىق باعىتتاردى اي­قىن­داپ بەردى. تالقىلاۋدىڭ قورىتىندىسى بوي­ىنشا ۇكىمەتكە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك مەحانيزمدەرىنىڭ جاي-كۇيىنە تەكسەرىس جۇرگىزۋ, مەملەكەتتىك جانە كورپوراتيۆتىك اقپا­رات­تىق جۇيەنىڭ تۇراقتى قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ, كيبەرقىل­مىسپەن كۇرەس تاجىربيەسىنە تالداۋ جاساۋ بويىنشا بىرقاتار تاپ­سىرمالار بەرىلدى. اقپاراتتىق سالانىڭ جوعارى عىلىمي اۋقىمدىلىعىن ەسكەرە كەلە, ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ور­گان­داردىڭ الدىنا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا عىلىمي-ءتا­جىريبەلىك قىزمەتتى دامىتۋ جانە كادرلار دايارلاۋ جونىندە مىندەتتەر قويىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا­عى قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىن دا­مىتۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋ كەزىندە مەملەكەت باسشىسى بىزگە بۇل سالادا بەلگىلى ءبىر ناتيجە­لەرگە قول جەتكىزۋ مۇمكىن بولعانىن اتاپ ءوتتى. باس ەركىنەن ايىرۋعا سوتتال­عان ادامدار سانىن ەداۋىر قىس­قار­­تۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ىزگىلەندىرۋ تۋرالى زاڭعا قول قويىل­دى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قۇرمەتىنە راقىم­شى­لىق جاساۋدىڭ جوسپارلانۋى دا ءوزىنىڭ وڭ ءرولىن اتقارادى. سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدە ۇزاق مەرزىمگە سوتتالعاندار سانى جو­عا­رى بولىپ وتىر, ال جازانى ورىن­داۋ جۇيەسى تۇبەگەيلى وزگە­رىس­كە ۇشىراعان جوق. وسىعان باي­لانىستى مەملەكەت ءتيىستى رەتتەۋشى شارالاردى ازىرلەۋى قاجەت. قىلمىستىق-اتقارۋشى جۇيەنى دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ادىلەت ءمينيسترى راشيد تۇسىپبەكوۆ بايانداما جاسادى. سونداي-اق جەكەلەگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جەتەكشىلەرى­نىڭ اقپاراتتارى تىڭدالدى. وتىرىس بارىسىندا «تۇرمە تۇرعىندارىنىڭ» سانىن تومەندە­تۋ, جازاسىن وتەپ جۇرگەندەردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ, سوتتى بول­عانداردىڭ قۇقىقتارى مەن ولار­دىڭ ەڭبەكپەن, مەديتسينالىق قىز­مەت­پەن قامتىلۋىن  قامتاماسىز ەتۋ, تۇرمە قاۋىپسىزدىگى جۇيەسىن جاڭ­عىرتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. بۇدان باسقا, جازانى وتەۋ ءجۇي­ە­سىنىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتەتىن ءتيىستى مەملەكەتتىك مەحانيزمدەرگە باعا بەرىلدى, الەۋەتتى قاۋىپ-قاتەر مەن تاۋەكەلدەر قارالدى. مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە بوستاندىقتان ايىرۋعا بالامانى قولدانۋ ءۇشىن جاعدايدى كەڭەي­تۋ­دە پەنيتەنتسيارلىق جۇيەنى ودان ءارى دامىتۋ, جازانى وتەۋ جاعدايى مەن رەجىمىنىڭ سانىن زاڭدىق تۇرعىدا ازايتۋ, سوتتالعانداردى كامەرادا ۇستاۋعا بىرتىندەپ اۋىسۋ, باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان­دار ورنىن جالپىعا ورتاق حالىق­ارا­لىق ستاندارتتارعا سايكەستەن­دىرۋ ءۇشىن نەگىزگى باعىتتاردى انىقتاپ بەردى. تالقىلاۋدىڭ قورىتىندىسى بوي­ىنشا ۇكىمەتكە قىلمىستىق زاڭ­نامانى ودان ءارى ىزگىلەندىرۋ, بايقاپ كورۋ قىزمەتىن قۇرۋ, پەني­تەنتسيارلىق مەكەمەلەردە ۇستاۋ رەجىمدەرىن وزگەرتۋ, سونداي-اق جا­زاسىن وتەپ جۇرگەندەر جاعداي­ىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ءىس-شا­رالاردى قارجىلاندىرۋ ءجو­نىن­دە بىرقاتار تاپسىرمالار بەرىلدى. وتىرىستا بەرىلگەن تاپسىرما­لاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاساۋدى مەملەكەت باسشىسى قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىلى­عىنا جۇكتەدى.