ولجاس

عالامدىق وربيتاعا كوتەرىلە العان سيرەك قازاقتاردىڭ ىشىندە دە ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ شىڭى سەرەك, ورىنى بولەك. الپىسىنشى-جەتپى­سىن­شى جىلداردىڭ ارمانشىل, اڭسارشىل جاس­تارىنا ولجاس جىرلارى نامىسشىل جۇرەك­تىڭ جەلبىرەگەن جالاۋىنداي بولاتىن. قازاققا ءتان عارىشتى ناق وسى ەركەبۇلان اقىن ەركىندەپ يگەرگەندەي كورىنەتىن. «قىش كىتابى» بابا تا­ريحى­مىز­دىڭ ارعىدان ارعى قويناۋ-قاتپار­لارىنا ال­عاش تەرەڭدەپ ءتانتى قىلا ۇڭىلدىرسە, اتاقتى «از ي يا» – اقىن كوزىمەن زەردەلەنگەن كونە تاريح تاعى دا ۇلتتىق رۋحتىڭ ويانۋىنىڭ ەمەس, ورلەۋىنىڭ, سەرپىلۋىنىڭ ەمەس, سەزىمتال سەرگەك­تىگىنىڭ كورىنىسى بولعانى ءالى كۇنگە كوز الدىمىزدا. وتىز­داعى وتتاي جانعان ولجاس پاريجدە كەڭەس وداعىنىڭ كەڭ تانىلعان شايىر­لارى قا­تارىندا جىر وقىسا دا, قامال العان 40 جاسىن­دا «وستانكينو» تەلە­مۇنارا­سىنىڭ زا­لىن­دا ءتورت ساعات بويى شابىت قاناتىندا سامعاسا دا, سونىڭ ءبارى تۋعان حالقىمىزدىڭ مەرەيىن اسىرعان جاعدايلار ەدى. ىزعارلى جەلتوقساندا دا ازامات ولجاس ءۇنسىز قالا المادى, تسك-نىڭ پلەنۋمىندا نازا-نارا­زى­سىن اشىق ايتتى. كولبين جازۋشىلار وداعىنا كەلەردە: «جۇباعا, ءسىز سويلەڭىزشى» دەپ جۇبان مولداعا­ليەۆ­تىڭ سونداعى ءورشىل ءسوزىنىڭ قايراعى بولدى. ودان سوڭ اقيىق اقىن ۇلى اباي تۋعان اتىراپ­تا­عى اتوم­دىق سىناقتارعا قارسى حالىق­تىق كۇرەستى باستادى. قانشاما جىلدان بەرى ەۋروپا تورىندە بوستان ەلىنىڭ اتىنان ول­جاس سويلەپ كەلەدى. ول­جاس سۇلەيمەنوۆتىڭ ازا­مات­تىق-ادامي ءبى­تىم-بو­ل­مى­سى, بۇكىل شىعار­ماشى­لىعى قازاق ۇلتى­نىڭ الەم­­دىك وركەنيەتكە سالعان ۇلكەن ولجالارى­نىڭ ءبىرى ەكەندىگى دە بۇگىندە داۋسىز اقيقات. جەتپىس بەسكە تول­عان مەرەيلى كۇندەرىندە ولجەكەڭ وزىنە زور قۇر­مەت-ءىل­تيپات­تان تۋعان وسى داستاندى ەل گازەتى «ەگە­مەن­نىڭ» بەتىنەن ىقىلاسپەن قابىل الار دەپ سەنەمىز. قورعانبەك امانجول.   اتقانداي بولعان ۇلى تاڭ, سول كۇندى قالاي ۇمىتام. جادىمدا قالعان سۋرەتپەن جانىمدى جەبەپ جىلىتام.   جۇرتباەۆ تۇرسىن جولداس-تى, ماعاۋين مۇحتار قولداستى. كوكشەدەن كوشىپ سول قىستا كوردىم مەن قىران ولجاستى.   تۋىرىلعان ويدىڭ تورتاسى, جازۋشى قاۋىم ورتاسى. قوسىلدىم كەلىپ قىتىقسىز «جۇلدىزدىڭ» قالاپ القاسى. * * * قازاققا قىرىن سول ۋاقىت, قالماعان ساۋلە الدا تۇك. قاھارىن كولبين توگەتىن ىزبارىن شاشىپ, قان قاتىپ.   كەۋدەسىن ەلدىڭ باسپاققا, توزاعىن الدان توسپاققا, كوتەرتپەي ەزىپ ەڭسەنى سالادى سايقى قىسپاققا.   ۇمىتىلماعان جەلتوقسان, ۇرتىڭنان ۇرار – ءتىل قاتساڭ. بارار جەر, باسار تاۋ دا جوق   قۇلاۋعا قازاق جار جاقىن. اشىنىپ ىشتەن كۇڭىرەندى ارىنداي ۇلتتىڭ اردا اقىن.   تسك-دا بولعان جيىندا, قاراماي قاتەر, قيىنعا, ۇقساپ تا ولجاس كەتكەن-ءدى وراي ءبىر سوققان قۇيىنعا.   وڭمەننەن قاداپ ءور قالپىن, ورگە ءبىر سۇيرەپ ەر حالقىن, اتاسىن ءسوزدىڭ ولتىرمەي, اداقتاپ ايتقان ارلى اقىن.   جارق ەتىپ كوكتەن كۇن ءىلدى, اقيقات قايتا ءتىرىلدى. جۇلقىسقان ءبىرى-بىرىمەن جارقاناتتاردان ءتۇڭىلدى.   اقيىق اقىن, اق جالىن, اتىلعان وقتاي شەر دارىن. الاسا زالدان بيىكتەپ, اسقارعا بارىپ قونعانىن.   كولەڭكەلەردى بۇقتىرعان, كوسەمسىماقتى ىقتىرعان, كەزدەرىن سوناۋ كورگەندە كوزىمە مەنىڭ شىق تۇرعان.   تولاعاي تەگى حالىقتان, تەرەڭىن ونىڭ تاۋ ۇققان. جارالاپ جانىن جاۋتىكتەر, جىرىندى سۇرلار جاۋىققان.   جىلىمدى سۋلار مونتانى يىرىمىنە تارتادى. جىمىسقى قۋلار بىلدىرمەي موينىنا ءزىلتاس ارتادى.   جانارتاۋ ىشتەن تىنعانداي, سەمسەرى سەرتتىڭ سىنعانداي, قالدى ءۇنسىز اقىن الدىندا قازىلعان ورى تۇرعانداي.   قازىلعان ورعا باسپاعان, قۇرۋلى تورعا اسپاعان سەكەمشىل, سەرگەك قۇلانداي, قاتەردەن جانە قاشپاعان.   شامداعاي جۇرەك اتقاقتاپ, شاراسىز كۇيدە شالت توقتاپ. باسىنان ۇردى تۇلپاردى باتىراشتارىڭ توقپاقتاپ.   اڭىسىن باعىپ اڭدىسقان, قاپىسىن تاۋىپ قارجىسقان, اقىندى قۇرتتىق دەپ ويلاپ, انداعايلادى كوپ دۇشپان. * * * قاشان دا قازاق مازالى, تاعى دا قازاق ازالى. اتا جۇرت, اتا مەكەندە اتومنان جەتىپ اجالى.   ۇلى اباي تۋعان شىڭعىستا ۇرپاققا عۇمىر تىم قىسقا. دۇڭكىلدەپ جارعان بومبانىڭ ءدۇمپۋى شالعان تۇرمىس تا.   قاراۋىل, قاينار, دەگەلەڭ, ورتايدى نەدەن كەنەرەڭ؟ وزىنە قىرشىن قول سالىپ, كەرىلمەي قالدى كەرەگەڭ.   وكىنىش ەدى نە دەگەن, قاسىرەت ەدى نە دەگەن. ءمۇساپىر تۋدى انادان, كىساپىر تۋدى ەنەدەن!   قۇدايىم, نەتكەن شەبەر ەڭ, زار-مۇڭعا مۇنشا كەرەڭ ەڭ. قۇدايداي سەنگەن كەڭەسىڭ قوس قولداپ ۇردى توبەدەن.   قىرىق جىل جاردى بومباسىن, ۋىتى قالاي الماسىن. سۋتەگى دەيتىن تاجالى سويقانىن قايتىپ سالماسىن.   ناقۇرىس ەتىپ نار باسىن قىرسىعى قالاي شالماسىن. سوۆەتىڭ بۇعان سەلت ەتپەس – سورلاسا قازاق, سورلاسىن.   اتا مەكەندە اقىڭ جوق, ايتۋعا ارزۋ قاقىڭ جوق. اۋىزدان قاعىپ سويلەتپەس بودانعا ماسكەۋ باتىم بوپ.   قۋلىققا سۇمدىق جالعاعان, قارعىسىن ايتار بار عالام, ءىبىلىس عالىم دۋاسى قازاقتىڭ جەرىن قورلاعان.   ۋلاندى ۇلى توپىراق, قاڭىراپ قالدى اتىراپ. جاسايدى سۇمدار جارىلىس باعىتىن جەلدىڭ باقىلاپ.   قارقىلداپ ۇشقان كوپ قارعا, جالپىلداپ كۇندى جاپقاندا, جارادى بومبا قارا جەل قازاققا قاراي سوققاندا.   ماسكەۋىڭ وتىر ماستانىپ, ىشىنەن ءىرىپ, لاستانىپ. «سىناقتان زيان جوق» دەگەن زىميان سوزبەن باسقارىپ.   جارىلىس بولدى تاعى دا, الدە سور, الدە, باعىنا. عايىپتان تايىپ سوقتى جەل كۋرچاتوۆ قالا جاعىنا.   سوعادى ۋلى بۇلتتى ايداپ, (بەينە ءبىر بەيقام اق تايلاق), زۇلماتتى جاساۋشىلاردىڭ وزىنە قاراي قاقپايلاپ.   بۇلاردىڭ جانى ءتاتتى ەكەن, جەل نەگە بۇلاي سوقتى ەكەن؟ كوز جاسىمەنەن قازاقتىڭ بۇل قالا بولعان باق-مەكەن.   قالادان ويباي شۋ شىقتى, اتتانداپ ايقاي ءۇن شىقتى. جاسىرعان شىندىق اشىلىپ, جاعدايى, ءسىرا, ۋشىقتى.   «ايىرىپ كەتسە جول باسقا, ازاماتىم, دەپ نارقاسقا», ۇشىنعان قازاق ۋ جۇتىپ, شاعادى مۇڭىن ولجاسقا.   وسى ءبىر وقىس حاباردان, نايزاعاي نامىس جاناردان جارق ەتىپ, جالقىن ورناتىپ, ولجەكەڭ وتقا ورانعان.   تاۋسىلماي قويعان ىعىردان, تاعىلعان عايبات, سىبىردان, تاڭىلعان وسەك, جىبىردان شارشاعان اقىن سىلكىنىپ, قاينادى بويدا زىعىردان.   قيانات كەشكەن ەل نەندەي, قايتپەك-اۋ ولجاس سەندەلمەي. ارداقتاپ جۇرگەن اكەنىڭ ايار ءبىر قالپىن كورگەندەي.   سەنىمنىڭ وتى سونگەندەي, ون ساققا ويى ورگەندەي, وپىندى ولجاس وتاننىڭ وپاسىزدىعىن كورگەندەي. ۇرەيگە سالىپ ارمانىن, ۇرگەدەك قىلىپ مال-جانىن, جارىلىس سايىن زاندەمى جاسىرىپ كەلگەن زاردابىن. كۋرچاتوۆ, شاعان, سەمەيدەن, حابارلار سۋىق كوبەيگەن. سۋىتىپ كەتەر جۇرەكتى سورلاتقان سويقان وگەيدەن. بۇل پالە بولعان بۇرىننان, بۇرق ەتىپ ءبىر كۇن تىعىننان, سۇمدىقتىڭ سىرى اشىلدى, سۋماڭ جەل سوعىپ قىرىنان.   قۇزعىننىڭ سالعان ۇياسى, ماڭايدا سولعان مياسى. ارانداپ ءوزى قالعاندا, اقتارىلعانداي قوياسى. سوۆەتىم دەيتىن ۇلى ەلىن, ۇزگەندەي سودان كۇدەرىن, تۇرشىكتى جانى ولجاستىڭ تىكەنەك شانشىپ جۇرەگىن.   ويىنا تۇنەك ورنايدى, حالىققا مىناۋ زور قايعى. كەساپات پالە كەسىردىڭ كەسپەسە جولىن بولمايدى.   سۋىڭدى زاھار بىلعايدى, نۋىڭدى تاجال جالمايدى. الەمگە مۇنى ايگىلەپ, اشكەرە قىلماي بولمايدى. * * * اڭسايدى حالقى اقىندى, جانىنا مەدەت جاقىندى. ولجاستى تەلەديدارعا وقۋعا ولەڭ شاقىردى.   تىكەلەي ەفير كەزەگى, ورتەنگەن اقىن وزەگى. اعىنا قۇداي جاقتاسقان, تۋعانىن ءساتى سەزەدى.   اقىنعا ءدايىم ار قايعى, اقيىق ولجاس تولعايدى. پوليگون جايلى اقيقات ايتىلماي قالسا, سول قايعى.   – ارمىسىڭ, ارداق ەل-جۇرتىم, تاعى دا مەنەن جىر كۇتتىڭ. ولەڭدى شالدىم قۇربانعا ولمەۋى ءۇشىن شىندىقتىڭ.   ءومىردىڭ تۋسا سىناعى, ولەڭ-جىر كۇتە تۇرادى. ولەڭنەن بۇگىن ماڭىزدى ءومىردىڭ قويعان سۇراعى.   تاۋەكەل ءسوزىم جەلقايىق, جانىمنان شىققان زارداي ۇق. ولمەسىن دەسەك تەكتى ولەڭ, ءومىردى بۇگىن قورعايىق.   ءومىردىڭ جاۋى – پوليگون, ەلىمنىڭ جاۋى – پوليگون. جايقالىپ وسكەن جاۋقازىن گ ۇلىمنىڭ جاۋى – پوليگون. تاۋلارىم اسقار جانشىلىپ, دالامنىڭ دەمى تاۋسىلىپ, سۇلدەرى قالعان سۇرگىنگە جاسايىق, ەلىم, قارسىلىق. مويىنعا مىندەت الايىق, تاجالعا قارسى شابايىق. ۇلىلار تۋعان مەكەننىڭ كيەسىن قورعاپ قالايىق.   ءسوزىمدى ۇعىپ الىڭدار, شىندىققا شىراق جاعىڭدار. حالقىنىڭ مۇڭىن مۇڭدايتىن جازۋشى دەگەن قاۋىم بار.   حالقىنىڭ جوعىن جوقتايتىن, حالىقسىز تاڭى اتپايتىن, جازۋشى دەگەن قاۋىم بار ءۇمىتىن ەلدىڭ اقتايتىن.   ءباتۋاسىز ءسوزدى باقپايتىن, كىرلەتپەي اردى ساقتايتىن, جازۋشى دەگەن قاۋىم بار جازىقسىزداردى جاقتايتىن.   ءومىردى سۇيسە كىمدە-كىم, بولماسىن دەسە ەل جەتىم, ازامات پارىز ارقالاپ, كوتەرەم دەسە مىندەتىن.   كۇتەمىن جالىن كۇيىمدە, جازۋشىلاردىڭ ۇيىندە. كەلەلى كەڭەس قۇرايىق, كەلەيىك كەمەل تۇيىنگە.   بىرىگىپ مايدان قۇرۋعا, بەكىنىپ دابىل ۇرۋعا. اجالدىڭ ۋىن تاراتقان تاجالعا قارسى تۇرۋعا.   شاقىرام, دوستار, سەندەردى, شاقىرام, جاستار, سەندەردى, ءامىرشىل قوعام لاڭىمەن شايقاسار, ءسىرا, كەز كەلدى!   ...اقىننىڭ ارزۋ جان ءۇنى, الاپات قۋات اعىنى اينالىپ ۇشقىر ۇرانعا, قاعىلدى كۇرەس دابىلى.   ولجاستىڭ ءۇنى دالادا, ولجاستىڭ ءۇنى قالادا, ساڭقىلداپ ءدۇيىم دۇنيەگە, سالادى ءدۇبىر سانادا.   ولجاستىڭ ءسوزى! ول قانداي! جارق ەتىپ نۇر شاشقانداي. ەڭكەيگەن ەلى ءبىر دەمدە ەڭسەسىن تىكتەپ العانداي. ولجاستىڭ ءسوزى ارمانداي, شانشىلعان كوككە سامعاۋداي. قاپالى حالقى ءبىر ساتتە قادامىن تۇزەپ العانداي. باق قۇسى قايتا قونعانداي, نامىسىن ورگە سالعانداي. جابىرقاۋ رۋحى قازاقتىڭ جارقىراپ قايتا جانعانداي. * * * اعىنعا تولدى الماتى, سارىنعا تولدى الماتى. زۇلماتقا قارسى ورشىگەن جالىنعا تولدى الماتى. كوشەدە ءنوپىر اعىلىس, جوڭكىلىپ اققان سابىلىس. اقىننىڭ ءورشىل ۇنىنەن سانادا سويقان جارىلىس.   اشۋلى رۋحپەن وقتالىپ, تارتادى شەرۋ توپتالىپ. قالامگەر قاۋىم ورداسى – قارا شاڭىراقتى بەتكە الىپ.   مەنىڭ دە تاپقان دەرتىمدى, لاۋلاتقان ىشتە ءورتىمدى. ۇلتىمنىڭ مۇڭىن تەربەگەن ۇمىتپان, ءسىرا, سول كۇندى.   بوزىنگەندەرىن بوزداتتى, قولامتالارىن قوزداتتى. قاشانعى قازاق قايعىسىن قوپارىپ تۇگەل قوزعاپتى.   اڭىراعان الا وگىزى, اقپاننىڭ جيىرما سەگىزى. الماتى بەتىن العانداي نالا مەن نازا تەڭىزى.   قوسىلدىم مەن دە تولقىنعا, سۋرەتى كوزدىڭ الدىندا. ۇقساپ  تا  كەتكەن سوندا ولجاس قۇيىلعان كوكتەن جالقىنعا.   تەڭىزدەن تولقىن جال قارماپ, قالعانداي كۇمىس شومبى  ورناپ, تىڭدادىم ۇيىپ اياندى تولعاعان ولجاس ەلگە ارناپ.   قاراعاي قايسار قالپىندا. داراعاي دارا نار تۇلعا ناجاعاي نايزا زاۋلاتىپ, جارقىلدا, ولجاس, جارقىلدا!   ساڭقىلدا, ايىز قاندىرىپ, سۇرلاردى ەستەن تاندىرىپ. اتومنان اقىن قۋاتتى, اقىننىڭ جىرى – ماڭگىلىك.   جەلبىرەپ ولجاس جالاۋداي, جۇلدىز بوپ كوكتە اعارداي. جارىعى زالدى تولتىردى جالىنداپ جانعان الاۋداي.   اتتانعا ادال جان سالا, جيىلعان حالىق مۇنشاما. سىيماعان زالعا سەل اعىن سىرتتاعى ءنوپىر قانشاما!   «ولجاس!» دەپ سالدى ۇراندى. مايداندا قايتپاي تۇرا الدى. قازاقتى باسقان قاپاستان بۋلىققان زارىن شىعاردى.   «ولجاس!» دەپ سالدى ۇراندى, كوڭىلدەر كوكتەپ ۋاندى. تاريحتىڭ سوعىپ ساعاتى سامعاتتى كوككە قىراندى.   كەۋىلدى كەرەز جالماعان, قورقىنىش, ۇرەي جاۋلاعان. جەلتوقسان داۋىلىنان سوڭ تولقىنىس مۇنداي بولماعان.   اقىننىڭ الماس ءمىر ءتىلى, بەينە ءبىر كۇننىڭ كۇركىرى, قالعىعان رۋحتى وياتتى, نامىستى قاعىپ-سىلكىدى.   – ەلىمە مەنى بەل كورگەن, بىرگەمىن, دوستار, سەندەرمەن. نۇر جۇتسام ەلمەن بىرگەمىن, ۋدى دا جۇتام ەلمەن مەن.   ايتامىن ەلگە شىندىقتى, قىرىق جىل بويى ۋ جۇتتى. قىرىق جىل بويى حالىقتان جاسىرىپ كەلدى سۇمدىقتى.   كۇن سايىن اعىپ مىڭ جۇلدىز, قۇلايتىن جەرى قۇردىم قۇز. قىرىق جىل قارسى حالىققا جاسالىپ كەلگەن بۇل قىلمىس. قاسىندا اتوم دۇڭكىلدەپ, قارا شال قالدى كۇركىلدەپ. بەسىكتە ءسابي ۋ جۇتىپ, بولادى مەشەل بىرتىندەپ.   ىرقىڭدى بۋىپ, ماتاپ ءبىر, شالىقتاي بەرسە شاتاق بۇل. الاشقا عانا ەمەس-اۋ, الەمگە تونگەن اپات بۇل.   تۇرايىق قارسى اپاتقا, شىعايىق قارسى شاتاققا. الەمگە بۇكىل جار سالىپ, ايگىلە مۇنى جان-جاققا.   زار-جاپا شەككەن جۇرتىم-اۋ, ءزار-زاھار ىشكەن ۇلتىم-اۋ, جەر شارىن جەتى اينالعان جەلمەنەن كەتسىن بۇلتىڭ-اۋ.   كارتاعا قۇيتتاي قاراساڭ, قازاقستان قاپاس وراسان. سان ۇلتتىڭ بولىپ تۇرمەسى, جانىنا تۇسكەن جارا سان.   مەن, ءسىرا, ۇلتقا بولمەيمىن, ادىلدىك قانا بەر دەيمىن. ادامنىڭ ءبارىن ءسۇي دەگەن ابايدىڭ كۇيىن تەربەيمىن.   وعىزدان تۋعان وعلانمىن, تۇرىكتەن تۋعان تارلانمىن. مايدانمەن وتەر ءومىرى ماحامبەت, شوقان, ماعجانمىن.   دانا دا بولام كەيدە مەن, بالا دا بولام كەيدە مەن. تاريحىم تۇنعان قىش كىتاپ, تاڭبالار ءتىلى سويلەگەن.   جاۋىمنان ءتىلدى تارتپايمىن, جامانعا مىندەت ارتپايمىن. اسقاقتاتامىن دالامدى, تاۋىڭدى الاسارتپايمىن.   تاعى دا مەنىڭ تالابىم, تازارسىن ۋدان الابىم. ەر ارۋاق بولار, جەر – تۋلاق, توقتاتسىن اتوم تاجالىن.   توقتاتۋ كەرەك قالايدا. توقتاتۋ بىراق وڭاي ما؟! سىناققا قارسى بۇل كۇرەس سىن بولسىن ءبىزدىڭ تالايعا.   سەمەيدە, جاڭا جەردە دە, كەر كەسەل تالاي ەلدە دە. ادامزات اتاۋ كەرەسى كەزدەسپەي تۇر-اۋ كەرمەگە.   بۇلتتانعان اسپان باتىستا, نەۆادا-گۇرسىل اقش-تا. اسقىنعان اپات ۇياسى الجاسا قالار وقىستا.   جاپونيا زارلىق بايعۇسىم, ۇمىتار, ءسىرا, قاي كىسىڭ؟.. ناگاساكيدىڭ نالاسىن, حيروسيمانىڭ قايعىسىن.   ۇركىتىپ شىعار تاڭدى الدان, ساڭىراۋقۇلاعى جالدانعان, اجال ۋ سەۋىپ قىتاي دا, اتادى جالىن لوبنوردان.   ميلليوندار, مىڭدار... مۇڭداسسىڭ. جورىقتا مىنا جولداسسىڭ. تاجالدىڭ كوزىن قۇرتۋعا نەۆادا-سەمەي قولداسسىن.   ادال ۇلدارى-اۋ الەمنىڭ, ازاماتتارى-اۋ بار ەلدىڭ, زاھارىن شاشقان ءولىمنىڭ زۇلماتقا قالاي كونەرمىن؟!   كوزىمە ساۋلە كۇن كوشسىن, نەۆادا-سەمەي ۇندەسسىن. اتومنىڭ شەگىپ زاردابىن زارلاعان بار جۇرت بىرلەسسىن.   ىزانى اعىز وزەن قىپ, ساڭىلاۋ قالسا سەزەرلىك, ۇكىمەتتەردەن سىلىنار قىلمىستى قانىپەزەرلىك.   ساسپايىق سۇمىراي سۇرلاردان, قاشپايىق اسىل ارماننان. قالاساق بەيبىتشىلىكتى, قارۋدى قاۋزاۋ نەڭدى العان!   ادامزات مىنگەن ءبىر كەمە, كوكداۋىل تەڭىز ىرگەدە. قاتەرلى قارۋ جويىلماي جەتۋ جوق بەيبىت كۇنگە دە.   قۇرىسىن كۇيكى جانباعىس, قىرانداي كوككە سامعاپ ۇش. قيمىلى كوپتىڭ قورقىتار, كۇرەستىڭ ءمانى – قوزعالىس.   جانىڭدى بۇعان جالداپ ۇش, جايپالماس كوپكە بار ما كۇش؟ اپاتتىڭ بەتىن قايتارار قۋاتى كوپتىڭ – قوزعالىس!..   قىزعىش قۇسىمداي زارلاپ ۇش, كۇرەستىڭ ءمانى – ار-نامىس. نەۆادا-سەمەي اتالعان ءومىردىڭ ءمانى – قوزعالىس! *  *   * ءور ءتىلى مىسى جاسىماي, ورتىنەن اپتاپ باسىلماي, تولعادى ولجاس وسىلاي, سامعادى ولجاس وسىلاي.   اق جولعا تۇسكەن تىلەگى, اقپاننىڭ سوڭعى كۇنى ەدى. اتومداي سوندا جارىلعان اقىننىڭ ازات جۇرەگى.   ايتقانى قوندى كوكەيگە, ارزۋى جەتتى دوكەيگە. وقساتقان وقتاي ولجاستى ۇقساتتىم پرومەتەيگە.   ارمانسىز كوردىم سول ءساتتى, اعىسقا اقىن قارسى اقتى. قايمىقپاي قاستىق بولار دەپ, ءومىردىڭ جاۋىن جامساتتى.   تولقۋىن كوردىم حالىقتىڭ, شالقۋىن كوردىم شابىتتىڭ. شارپۋىن كوردىم جۇرەكتى سامالا ساۋلە جارىقتىڭ.   اقتارىلعان جويقىن سەل كوردىم, جالىندا مەن دە تەربەلدىم. وت قۇيعان ولجاس جاس كەۋدەم ورانىپ ورتكە تەبىرەندىم.   ودان سوڭ ءوتتى كوپ جىلدار, تىلەۋى قابىل بولعىرلار. كەرەمەت كۇندەر... كوك جاسىن... كەۋدەسى نۇرعا تولعىرلار.   جانسىزدى جەبەپ, دەم ۇرلەر تولاسسىز كۇرەس, شەرۋلەر. عالامات سول ءبىر قوزعالىس, بەكىگەن بەكەم سەنىمگە ەل.   قارسىلىق تولقىن تىنباستان, قيىندىق كورسە, قىڭباستان, اقىنىم ايتقان اقيقات الەمگە بولدى جىر-داستان.   كۇتۋمەن ەلى سارعايعان, ەلىم دەمەسە – ەر قايدان! تاجالدى جەڭدى تالاسسىز ولجەكەڭ اشقان زور مايدان!   ايتامىن ءالى اقسارباس, جىبىتكەن سولاي توڭدى العاش. اقپاننىڭ سوڭى. اپاتتى جويۋدىڭ جولىن سالدى ولجاس.   سانامدى سىلكىپ, سەرپىلدىم, بولاتتاي بولىپ بەركىندىم. دومبىتپا دوقتان ىقپايتىن دومبىرا كۇيمەن شەرتىلدىم.   اعىتىپ ءسوزدىڭ تيەگىن, ساڭقىلدادى جىر-سۇلتان. ولجاستىڭ ارقا سۇيەرى بولدى سوندا نۇرسۇلتان.   ەكپىنى ەكى الىپتىڭ بەينە تاۋدىڭ كوشكىنى. قولداۋىمەن حالىقتىڭ پوليگوننىڭ ءوشتى ءۇنى.   تۇلپارداي ىرشىپ تۇراتىن اقىرىپ تەڭدىك سۇراعان. تاجالدى تۇنشىقتىراتىن جارلىق شىعاردى نۇر-اعام!   بوداننان شىققان بوستان ەل, بەتىڭدى ادال دوسقا بەر. ارتىڭدا قالدى ازابىڭ اتومنان سورلاپ جاس توگەر.   اتومدى جەڭدى ەلدىگىم, ازاتتىق اڭسار ەرلىگىم. بىلمەيدى دەيسىڭ بۇل كۇندە ابىلاي اسپاس بەلدى كىم؟   اتومدى جەڭدى اقىنىم, اقىننان شىققان باتىل ءۇن. اجالدىڭ شاۋىپ ورداسىن تاجالدى قۇرتقان باتىرىم.   بولادى پاقىر ول قالاي؟ باباسى باتىر ولجاباي. مارتتىگىن جاياۋ مۇسانىڭ ۇرپاعى قالماس جالعاماي.   باياعى سۇرلار قالماستان, بالاقتان ءورىپ جارماسقان. عارىشتىڭ وربيتاسىندا ولجاسىم زاۋلاپ العا اسقان.   بەرمەگەن قولدان نامىستى, كەرنەگەن جىرى عارىشتى, تاڭىرگە راحمەت تۋعىزعان   ورلەگەن مۇنداي ارىستى. جانىندا گۇلدەپ قانشا ارمان, جىرىنا پاريج تامسانعان. ادامزات اقىل, ويىنا الاشتان اسىپ جول سالعان. ورەسى بيىك ەڭسەلى, ەتپەيدى قاجەت كەڭسەنى. گاگارين دوسى سياقتى عارىشتا ونىڭ ولشەمى.   اقىننىڭ عاجاپ گۇل جانىن ايىزىم قانىپ تىڭدادىم. اقپاننىڭ جيىرما سەگىزى – ءبىر كۇنىن عانا جىرلادىم.