شىنداپ كەلگەندە, وڭتۇستىكتە ءوز كاسىبىمەن اينالىساتىن شارۋالار كوپ بولعانىمەن, جەر كولەمى از, قارجى قورى تاقىل-تۇقىل بولعاندىقتان جاڭا تەحنيكا الۋعا قاۋقارسىز. ساندا بار بولعانىمەن ساناتتا جوق ۇساق شارۋاشىلىقتار مەملەكەت تاراپىنان بولىنەتىن ءارتۇرلى جەڭىلدىكتەر مەن سۋبسيديالارعا دا يە بولا الماي كەلدى.
ۇساق شارۋاشىلىقتاردى ءىرىلەندىرىپ, كووپەراتسياعا بىرىكتىرۋ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار, جاقسى تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بەرەتىندىگى ءىس جۇزىندە كورىنەدى. سوندىقتان دا, رەسپۋبليكادا كووپەراتسيا جۇيەسىن قۇرۋعا تىڭ تالپىنىس جاسالۋدا. وڭتۇستىك قازاقستان – اگرارلى وبلىس. شىبىقتى سازداۋىت جەرگە تەرىس قاداساڭ دا تامىر الاتىن ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ينۆەستيتسيا سالۋعا قولايلى ەكەندىگىن جاعى تالماي ايتىپ كەلە جاتقان وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ سوزدەن ناقتى ءىسكە الدەقاشان كىرىسكەن.
بىرەر قۇرعاق اقىلمەن كووپەراتيۆكە ءبىرىگىڭدەر, پايداسى مول دەپ ۇگىتتەۋ ناتيجە بەرمەيدى. وسىنىڭ ءبارىن وي ەلەگىنەن وتكىزگەن وبلىس باسشىسى ءار اۋدان, قالالاردا كووپەراتسيا تاقىرىبىن بەلگىلەپ, كوشپەلى سەمينارلار ءوتكىزدى.
الدىمەن وبلىس اكىمىنىڭ باستاماسىمەن ايماقتاعى شارۋالاردى كاسىپكە باۋلىپ, شارۋاشىلىققا بەيىمدەۋ ماقساتىندا وقىتۋ سەمينار ايلىعى باستالدى. اۋدان, قالالاردا ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان كوشپەلى سەمينارلاردا اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ, نەسيەلەۋ جانە سۋبسيديالاۋ ماسەلەلەرى قامتىلدى.
وسىعان بايلانىستى شىمكەنتتەگى مارتوبە ەلدى مەكەنىنە قاراستى «كازاگرونوم» وندىرىستىك جىلىجاي كەشەنى اۋماعىندا وبلىستىق سەمينار ءوتتى. وعان اۋدان, قالا اكىمدەرى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ماماندارى, شارۋالار مەن شارۋا قوجالىعى يەلەرى, عىلىمي ورتالىقتار مەن قارجىلىق ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
سەميناردىڭ ماقساتى شارۋالار مەن مەملەكەتتىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى نىعايتا وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرۋ, ۇساق شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ءبىرىگۋىنە مۇمكىندىك جاساپ, سول ارقىلى ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى.
كەزدەسۋدە ءوڭىر باسشىسى تاياۋدا مۇنداي باسقوسۋلاردىڭ ەت-ءسۇت باعىتىندا قازىعۇرت پەن ارىس جانە سارىاعاش اۋداندارىندا, قۇس شارۋاشىلىعى بويىنشا ورداباسى مەن ءتولەبيدە, بالىق شارۋاشىلىعى اياسىندا شاردارا مەن تۇلكىباستا, قارقىندى باۋ شارۋاشىلىعى شەڭبەرىندە سايرامنىڭ شارۋاشىلىق وكىلدەرىمەن ۇيىمداستىرىلاتىنىن جەتكىزدى.
«حالقى تىعىز ورنالاسقان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىن جان-جاقتى دامىتۋ ءجونىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بار. سوندىقتان, ءوڭىر حالقىن جەمىس-جيدەك, كوكونىستەرمەن, جالپى, اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمدەرىمەن قامتۋ ءۇشىن بارىنشا جۇمىس ءىستەۋىمىز قاجەت. بۇگىنگى سەميناردىڭ ماقساتى دا اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمىن وندىرۋشىلەر مەن مەملەكەت اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتىپ, ۇساق قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى كووپەراتيۆتەرگە بىرىكتىرۋ ەكەنىن ايتا كەتۋ قاجەت», دەدى ج.تۇيمەباەۆ.
سونىمەن بىرگە, شارۋالارعا مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان قولداۋلاردىڭ رەتى ايتىلىپ, كووپەراتيۆتى قۇرۋدىڭ ءتارتىبى, بەرىلىپ جاتقان سۋبسيديالار مەن نەسيەلەر جايلى كەڭىنەن ماعلۇماتتار بەرىلدى. ال عىلىمي ورتالىقتار وكىلدەرى جىلىجاي شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى زاماناۋي تەحنيكالىق زەرتتەۋلەرىن العا تارتىپ, قىزىقتىرعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى.
ءسوز ورايىندا ايتساق, بۇگىنگى تاڭدا وبلىستاعى جىلىجايلار كولەمى 1 123 گەكتاردى قۇراپ, رەسپۋبليكاداعى ۇلەسى 86 پايىزعا جەتىپ وتىر. جىلىجايلاردىڭ باسىم ءبولىگى سارىاعاش اۋدانىندا ورنالاسقان.
جىلىجاي شارۋاشىلىقتارىن دامىتۋعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋلار كۇشەيتىلگەن. وندىرىستىك جىلىجايدىڭ ءار گەكتارىنا 1,5 ملن تەڭگە (جىلىتۋ جۇيەسى جوق جىلىجايدىڭ 1 گەكتارىنا 800 مىڭ تەڭگە) سۋبسيديا بەرىلەدى. تىڭايتقىشتار مەن گەربيتسيدتەرگە 50 پايىزعا دەيىن سۋبسيديا قاراستىرىلعان. ونەركاسىپتىك باعىتتاعى جىلىجايلارعا 11,3 پايىزبەن نەسيە بەرىلسە, كووپەرتيۆ ءمۇشەلەرىنىڭ 6 پايىزبەن نەسيە الۋعا ءمۇمكىندىگى بار.
«قاز اگرونوم» وندىرىستىك جىلىجايىندا وسىنداي پايدالى كەڭەستەر ايتىلدى.
بۇدان كەيىنگى سەمينار تۇلكىباس اۋدانى, كەرەيت اۋىلىندا «كووپەراتسيا – اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ نەگىزى» دەگەن اتپەن ءوتتى.
وڭتۇستىك شارۋالارى ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, كووپەراتيۆتەر قۇرۋ ىسىنە جاپپاي جۇمىلۋى ءتيىس. بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى قوردالانعان ماسەلەلەردى بىرىگىپ, ۇجىمداسىپ شەشۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى. سونداي-اق, مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنىپ وتىرعان ءتۇرلى جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. بۇل تۋرالى تۇلكىباس اۋدانى, كەرەيت اۋىلىندا وتكەن «كووپەراتسيا – اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ نەگىزى» اتتى كوشپەلى سەميناردا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ مالىمدەدى.
سەمينارعا قاتىسۋشىلار الدىمەن 2012 جىلى وڭىرلىك يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە ىسكە قوسىلعان «اقسانات ينجينيرينگ» جشس-ءنىڭ بەكىرە تۇقىمداس بالىق ءوسىرۋ فەرماسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 452,0 ملن تەڭگە. كاسىپورىن جىلىنا 40 توننا بالىق ەتى مەن 30 كيلو قارا ۋىلدىرىق وندىرۋگە قاۋقارلى. بالىق ءوسىرۋ ىسىندە مول تابىسقا كەنەلىپ وتىرعان «First Fish Company» جشس شاراعا قاتىسۋشىلارعا بالىق وسىرۋدەگى تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.
قازىرگى تاڭدا وبلىستا بالىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەيتىن – 3, بالىق وسىرەتىن 28 شارۋاشىلىق بار. ولار 2016 جىلى 5213 توننا بالىق ءونىمدەرىن وندىرگەن.
سەميناردا ءسوز العان ايماق باسشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋداعى نەگىزگى باسىمدىقتارعا توقتالىپ, شارۋالاردى كووپەراتيۆتەرگە بىرىگۋگە شاقىردى.
«ءبىزدىڭ وبلىستىڭ بولاشاعى – اۋىل شارۋاشىلىعىندا. سوندىقتان, تاجىريبەسى مول شارۋا قوجالىقتارى تىرلىگىن ەندى باستاعان ءارىپتەستەرىنە بارىنشا قولداۋ ءبىلدىرۋى قاجەت. بىلگەنىن ۇيرەتىپ, اياقتان تۇرۋىنا كومەك قولىن سوزعانى ابزال. سوندا عانا ۇساق شارۋاشىلىقتاردى بىرىكتىرۋگە, ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا كىرىكتىرۋگە بولادى. بۇل ءوز كەزەگىندە مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنگەن سۋبسيديالارعا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتەدى. ەڭ باستىسى, وڭتۇستىكتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى داميدى», دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى.
بۇدان بولەك سەميناردا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. «كووپەراتسيا – اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ نەگىزى» تاقىرىبىندا تەوريالىق جيىندا بالىق شارۋاشىلىعى جانە اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ءسۇت ءوندىرۋشى شارۋاشىلىقتاردىڭ باسىن قوسۋ, اۋىلشارۋاشىلىق ءوندىرىستىك كووپەراتيۆىن قۇرۋ تۋرالى سالا ماماندارىنىڭ پىكىرلەرى تىڭدالدى.
مۇنان سوڭ وبلىس باسشىسى اتالعان مەكەمەگە قاراستى «ارسەن اس» جشس-ءنىڭ جەمىس-جيدەك كونتسەنتراتتارىن جانە تابيعي سۋسىندار شىعارۋ تسەحىن ارالاپ كوردى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 600 ملن تەڭگە. ونىڭ ىشىندە 120 ملن تەڭگەسى سەرىكتەستىكتىڭ ءوز قارجىسى, 480 ملن تەڭگەسى ايو «ماكسيمۋم» قارجى ۇيىمى ەسەبىنەن نەسيەلەندىرىلگەن. اتالعان زاۋىتتا 38 ادام ەڭبەك ەتەدى.
ال, «اقسانات ينجينيرينگ» جشس-ءنىڭ 2014 جىلى اشىلعان فەرماسىندا 182 باس جىلقى بار. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 200 ملن تەڭگە. فەرمادا اقالتەكە, دونسكايا, كۋشۋمسكايا, پوني جانە اسىل تۇقىمدى ءمىنىس جىلقىلارى جەتكىلىكتى. اتالعان شارۋاشىلىق 1 120 ۇساق مال مەن شەت ەلدەن اكەلىنگەن اسىل تۇقىمدى 660 ابەردين-انگۋس, 241 گەرەفورد سيىرىن باعىپ وتىر. ودان وزگە جەرگىلىكتى 900 ءىرى قارا مال وسىرىلۋدە.
مال بورداقىلاعان شارۋالار سويىلعان ءىرى قارا, ۇساق مالدارىنىڭ ەتىن وتكىزۋدە قيىندىقتارعا كەزىگىپ ءجۇر ەدى. ماڭداي تەرمەن وسىرىلگەن, ۇلكەن قارجى جۇمسالعان شارۋانى ورتا جولدان قوسىلعان دەلدالدار پايدالانىپ, ارزانعا الىپ, قىمباتقا ساتىپ, ەكى جەپ بيگە شىعىپ جۇرگەن. ەندى مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدى الىنباق.
يران مەملەكەتىنەن كەلگەن ينۆەستورلار وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان جىلىنا 20 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتاۋعا كىرىسەدى. ەكىجاقتى كەلىسىم ناتيجەسىندە جۇزەگە اساتىن بۇل جوبا جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ مال بورداقىلاۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزۋى ءتيىس. بۇل تۋرالى ايماقتاعى شارۋالاردى كاسىپكە باۋلىپ, شارۋاشىلىققا بەيىمدەۋ ماقساتىندا ءوتىپ جاتقان كوشپەلى سەميناردا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ بايانداعان.
قازىعۇرت اۋدانى, شاربۇلاق اۋىلىنداعى «قايىپ اتا» مال بورداقىلاۋ كەشەنىندە وتكەن كوشپەلى سەمينارعا يران ەلىنەن كەلگەن ينۆەستورلارمەن قاتار اۋدان, قالا اكىمدەرى, اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ماماندارى, شارۋا قوجالىعى يەلەرى جانە عىلىمي ورتالىقتار مەن نەسيەلىك قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
سەمينارعا كەلگەن عالىمدار مەن بىلىكتى ماماندار مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ بويىنشا تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, شارۋالاردى تولعاندىراتىن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرەدى. كوشپەلى سەمينارعا جينالعاندار «قايىپ اتا» مال بورداقىلاۋ كەشەنىن ارالاپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى.
قازىعۇرت اۋدانىنداعى «قايىپ اتا» cەرىكتەستىگى نەگىزىنەن مال بورداقىلاۋمەن اينالىسادى. ءبۇگىنگى تاڭدا مۇندا 3 مىڭ باس ءىرى قارا بورداقىلانىپ جاتىر. مال بورداقىلاۋ الاڭىنداعى اقباس سيىرلار ورتا ەسەپپەن 300-350 كەلىگە دەيىن ەت بەرەدى. ەتتى مالعا ءتان بەلگىلەرى دە ايقىن – تەز جەتىلەدى, كەۋدەسى كەڭ, ەتتى, اياقتارى قىسقا, بەرىك كەلەدى. ۇرعاشى تايىنشا كۇنىنە 700-800 گرامم, 15-18 ايلىق بۇقاشىقتار تاۋلىگىنە 900 گرامعا دەيىن سالماق قوسادى. ارينە, ول ءۇشىن مالعا دۇرىس كۇتىم قاجەت. سولتۇستىكتەن جەتكىزىلگەن ءىرى قارانىڭ بابى بولعاندىقتان, كۇنگەيدىڭ كليماتىنا تەز جەرسىنگەن.
يران مەملەكەتى جىلىنا 2 ملن 400 توننا ەت تۇتىنادى. وسى قاجەتتىلىكتىڭ ءبىر بولىگىن قامتۋ ماقساتىندا, ەكى تاراپ كۇنىنە 3 000 باس ۇساق مال ەتى مەن 100 باس ءىرى قارا ەتىن الۋ ءۇشىن كەلىسىمشارت جاساستى. بۇل ءوز كەزەگىندە, ەل ەكونوميكاسىنا وڭ ىقپالىن تيگىزىپ, ەلباسىنىڭ ەت ەكسپورتىن ارتتىرۋ مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار, الداعى ۋاقىتتا وڭىردە ءىرى قارا مال قاۋىمداستىعىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. ويتكەنى, وبلىستا سوڭعى ەكى جىلدا ءىرى قارا مال سانى 35 مىڭعا ارتىپ, 865 مىڭ باسقا, قوي-ەشكى 155 مىڭعا ارتىپ 3 ملن 893 مىڭعا, جىلقى 16 مىڭعا ارتىپ, 230 مىڭعا, تۇيە 1,7 مىڭ ارتىپ, 23 مىڭعا جەتىپ وتىر.
مال, بالىق شارۋاشىلىعى باعىتىندا ءوتكەن سەمينار تولەبي اۋدانىندا قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ۇلاستى.
«كيەلى تاس» اۋىلىندا اۋدان اكىمى بۇحارباي پارمانوۆ پەن «شىمكەنت قۇس» اق قۇرىلتايشىسى, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتى ابىلقاسىم دوسبولوۆتىڭ كۇش سالۋىمەن «لەڭگىر قۇس» فەرماسى سالىنباق. وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ جاڭا قۇس فابريكاسىنىڭ ىرگەتاسىنا كاپسۋلا سالىپ, كاسىپكەرلەرگە اقجولتاي تىلەگىن ايتتى.
«ەلباسىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىن دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا وراي ءبىز وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا مامانداندىرىلعان سەمينارلار وتكىزۋدەمىز. بۇگىن وزدەرىڭىز كۋا بولىپ وتىرعان تولەبي اۋدانىندا تاۋىق شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا بەل بۋعان 24 كاسىپكەر «لەنگىر قۇس» اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆىن قۇرىپ, مەملەكەتتەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەگە قول جەتكىزىپ جۇمىسىن باستاعالى وتىر. بۇل ءوزگەلەرگە ونەگە بولۋى ءتيىس», دەدى جانسەيىت قانسەيىت ۇلى.
ءبىر قۋانارلىعى, شاعىن قۇس فەرمالارىنىڭ قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا كەتكەن شىعىننىڭ 50 پايىزى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالانادى. سونداي-اق, ساتىپ الىنعان اسىل تۇقىمدى ەتتى شوجەلەردىڭ ءار باسىنا 400 تەڭگەدەن دەمەۋ قارجى قاراستىرىلعان. بۇدان بولەك, شارۋالار وندىرىلگەن قۇس ەتىنىڭ ءار كەلىسىنە 40 تەڭگەدەن كومەك قارجى الاتىن بولادى.
اتالعان قۇس فەرماسى جارتى عاسىرلىق تاريحى بار «شىمكەنت قۇس» جشس-ءنىڭ بىرلەسكەن كاسىپورنى بولىپ تابىلادى. بۇگىندە اتالعان قۇس فەرماسىندا 600 مىڭنان استام قۇس وسىرىلەدى. تاۋىق فەرماسى جىلىنا 14 ملن دانا جۇمىرتقا وندىرەدى. ونىمدەر وڭتۇستىك وڭىرىمەن قاتار كورشىلەس وبلىستارعا دا جونەلتىلەدى.
سەمينار بارىسىندا قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جايى كەڭىنەن تالقىلانىپ, قاتىسۋشىلارعا مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن جەڭىلدىكتەر جايىندا پايدالى ماعلۇماتتار بەرىلدى. شارانىڭ ماقساتى – قۇس شارۋاشىلىعىندا كووپەرتيۆتەر قۇرۋ ارقىلى ءونىمنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ.
بۇگىندە وبلىستا 2 ملن 401 مىڭ باس قۇس وسىرىلەدى. ونىڭ 50 پايىزى جەكە جانە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردىڭ ەنشىسىندە. وڭتۇستىك ءوڭىر ءوز-ءوزىن قۇس ەتىمەن 74,3 پايىز, ال جۇمىرتقامەن 75 پايىز قامتۋعا قاۋقارلى. سوندىقتان, بىرىككەن كاسىپورىندار الدىندا قۇس شارۋاشىلىعىن دا دامىتىپ, ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ ماقساتى تۇر.
مۇنان سوڭ ءوڭىر باسشىسى كوكسايەك اۋىلىنداعى «ADS Agro» جشس جۇمىسىمەن تانىستى. اۋماعى 19 گەكتاردى قۇرايتىن سەرىكتەستىك اسىل تۇقىمدى جىلقى ءجانە ءىرى قارا وسىرۋمەن اينالىسادى. قوجالىقتاعى 2012 جىلى اشىلعان مال بورداقىلاۋ الاڭى 1 560 باسقا ەسەپتەلگەن. بۇگىنگى كۇنگە مۇندا 600 باس ءىرى قارا مال بورداقىلانىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە, مۇندا مال سويۋ بەكەتى جۇمىس ءىستەپ تۇر. قوجالىققا «كازاگروقارجى» اق 214 ملن تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرگەن. بۇل قارجى نەگىزىنەن مال بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالىپتى.
قازىرگى تاڭدا جۇزگە جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان شارۋاشىلىق بىلتىر ءوندىرىلگەن ەتتىڭ ءار كەلىسىنە 170 تەڭگەدەن جانە ءىرى قارا مال ەتىنە مەملەكەتتەن 75,4 ملن تەڭگە سۋبسيديا العان.
وبلىس اكىمى اۋدان, قالالاردا وسىنداي سەمينارلار وتكىزىپ, وڭتۇستىكتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى مۇمكىندىكتەرىن ءبىر سارالاپ الدى. سەمينار بارىسىندا بايقاعانىمىز, ءوز ۇساق شارۋاشىلىعىن جۇرگىزىپ, ءوز قوتىرىن ءوزى قاسىپ كەلگەن شارۋالار وسىنداي وگىز اياڭمەن الىسقا بارا المايتىندىعىن ءتۇسىنگەن سىڭايلى.
ماسەلەن, ورداباسى اۋدانىندا وتكەن سەميناردا تاۋىق وسىرۋمەن اينالىساتىن ەكى شارۋا مەملەكەتتەن جەڭىلدىكتەر الۋ ءۇشىن كەپىلگە قوياتىن م ۇلىكتەرىنىڭ ازدىعىن ءسوز ەتىپ, كووپەراتيۆكە كىرەتىندەر بولسا قۋانا قابىلدايتىندىقتارىن ايتتى. ياعني, ۇجىمداسقان جاعدايدا كوپ كوتەرگەن جۇكتىڭ جەڭىل بولاتىنىن ءتۇسىنىپ وتىر. جانە كووپەراتيۆكە بىرىگۋدىڭ ءتيىمدى ەكەندىگىن ءبىلىپ, تاۋەكەلدىڭ قايىعىنا مىنگىسى كەلەتىندەردىڭ قاتارى كۇننەن-كۇنگە كوبەيىپ كەلەدى. بۇل جاعىنان العاندا وبلىس اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ باستاماسىمەن وتكىزىلگەن كوشپەلى سەمينارلار ءتاتتى جەمىسىن جەگىزەتىن كەزەڭگە اياق باستى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ەلباسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ءبىر وتىرىسىندا «ءبىز «بوينگ» ۇشاعىن جاساپ, امەريكالىقتاردان, «مەرسەدەس» اۆتوكولىگىن جاساپ نەمىستەردەن وزا المايمىز. ءبىزدىڭ الەمدىك نارىققا شىعار ءمۇمكىندىگىمىز اۋىل شارۋاشىلىعى», دەگەن وي ايتىپ ەدى. وڭتۇستىكتىڭ بۇگىنگى الەۋەتىنە قاراپ, وسى بايلامنىڭ بەرىكتىگىنە كوزىڭىز جەتەدى. مۇنى ديقاندار مەن شارۋالار دا ءتۇيسىنىپ قالدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى