دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ساياساتتانۋشىلار مەن ساراپشىلار مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى شەڭبەرىندە بەلگىلەگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا بايلانىستى كونستيتۋتسيا جاڭا جاعدايدا قالاي جۇمىس ىستەيتىنى جونىندە وزدەرىنىڭ ۇسىنىستارى مەن پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. رەتىنە قاراي ءسوز العان سپيكەرلەر, اسىرەسە, ەلىمىزدىڭ ساياسي ءجۇيەسىنىڭ ءارى قاراي دامۋىنا, ىشكى ساياساتتى ترانسفورماتسيالاۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارىنا, ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋ جانە قازاقستاندىق قوعامدى شوعىرلاندىرۋ ۇدەرىستەرىنە باسا نازار اۋداردى. قاتىسۋشىلار, سونداي-اق, پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىن دامىتۋ مەن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ءتيىمدىلىگى جونىندە دە پىكىر الماستى.
اتالعان وسى ماسەلەلەرگە قاتىستى «نۇر وتان» پارتياسى جانىنداعى ساياسي ساراپتاما جانە ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى يۋليا كۋچينسكايا, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتى مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى ەركەش نۇرپەيىسوۆ, قازاق گۋمانيتارلىق زاڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ميراس داۋلەنوۆ جانە باسقالار ءوز ويلارىمەن ءبولىستى.
ەلدىڭ بولاشاعىنا بايلانىستى ماسەلەلەر قوزعالاتىن وسىنداي جيىندار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەردىڭ اشىق پىكىر الماسۋ جاعدايىندا وتكەنى جاقسى. ودان قازاقستاندىق قوعام ۇتپاسا, ۇتىلمايدى. مىسالى, وسى دوڭگەلەك ۇستەلدە «ايماق» ءوڭىرلىك دامۋ جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋعا جاردەمدەسۋ قورىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل سولوۆەۆا وڭىرلەردەگى قوعامدىق كەڭەستەردى اكىمدىكتەر جانىنان قۇرۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ايتتى. «مەن قوعامدىق كەڭەستەر ءماسليحاتتار جانىندا بولۋى ءتيىس دەگەن تۇجىرىممەن كەلىسە بەرمەيمىن, – دەيدى ول وسى جونىندە. – سەبەبى, وسىعان قا تىستى بۇل جەردە ەكى پالاتالى ءماسليحات دەگەن وي كەلەدى. ال قوعامدىق كەڭەستەر تاۋەلسىز بولۋى ءتيىس نەمەسە ولار اكىمدىكتەر جانىنان قۇرىلعانى ءجون. ءويتكەنى, قوعامدىق كەڭەستەر كەڭەس بەرە وتىرىپ, اتقارۋشى ورگاندار قالىپتاستىراتىن باعدارلامالارعا جۇمىلدىرىلادى».
ا.سولوۆەۆانىڭ پىكىرىنشە, ورتالىق دەڭگەيدەگى قوعامدىق كەڭەستەر ورتالىق ورگاندار جانىنان قۇرىلعان. بۇل – دۇرىس. ال وڭىرلىك دەڭگەيدە ولاردى ءماسليحاتتار جانىندا شوعىرلاندىرعان. ءاسىلى, ءماسليحاتتار دەربەس بولۋى ءتيىس جانە جاڭعىرۋ ۇدەرىستەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قوعامدا بولىپ جاتقان ۇدەرىستەرگە ءتيىستى دارەجەدە ىقپال ەتۋى قاجەت. وڭىرلەر دەڭگەيىندە ءماسليحاتتار اكىمدىكتەردەن بەلگىلى ءبىر دارەجەدە اراقاشىقتىقتى ساقتاعانى ءجون. «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى دامۋدىڭ بەلگىلى ءبىر ۆەكتورىن ايقىنداپ وتىر, – دەدى ول. – وسى باعىتتا العا قويىلعان ماقساتتارعا ازاماتتىق قوعام دا بەلسەنە قاتىسادى».
دوڭگەلەك ۇستەل باسىنداعى اشىق پىكىر الماسقان جيىندى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرجان سولتىباەۆ قورىتتى. «جالپى العاندا, كونس-
تيتۋتسيالىق رەفورمالارعا قاتىستى بۇرىن دا, قازىرگى كەزدە دە ايتىلعان ۇسىنىس-ءپىكىرلەر قازاقستاندىقتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق رەفورما ۇدەرىسىنە قاتىسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق دەڭگەيىنىڭ ارتقانىن كورسەتتى, – دەدى ول. – بۇل رەتتە اتالعان ماسەلەلەر ساراپشىلار دەڭگەيىندە دە, جالپى قازاقستاندىقتار اراسىندا دا كەڭىنەن تالقىلاندى. ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا كورسەتىلگەندەر قازاقستاننىڭ تولىققاندى كەمەلدەنۋىنىڭ باستى العىشارتى بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار, ازاماتتىق قوعامدى كۇشەيتۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى».
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
