– ەندى, مىنە, كەزەك رۋحاني-مادەني سالاداعى جاڭعىرۋعا كەلدى. جاھاندانۋ زامانىندا ءاربىر ۇلتتىڭ ءوزىن ءوزى تانۋعا ۇمتىلۋى – زاڭدىلىق. بۇل قۇجات – وتكەنمەن ساباقتاسا جاڭاشىلدىققا باستايتىن جول, – دەدى التاي سەيدىر ۇلى.
«جارقىن بولاشاعىمىز, ۇلت ەرتەڭى – ينتەللەكتۋالدى الەۋەتپەن تىكەلەي بايلانىستى. ال ونىڭ دىڭگەگى – ءبىلىم. «تابىستى بولۋدىڭ ەڭ ىرگەلى, باستى فاكتورى ءبىلىم ەكەنىن اركىم تەرەڭ ءتۇسىنۋى كەرەك. قۇندىلىقتار جۇيەسىندە ءبىلىمدى بارىنەن بيىك قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ەلباسى. سونىمەن قاتار, «ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەپ تۋرا ءبىر عاسىر بۇرىن الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحانوۆ ايتقانداي, مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق رۋح ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى. بۇل – ۇلتتىق سانا-سەزىم مەن بولمىستى جاڭعىرتۋ, كوكجيەگىن كەڭەيتۋ. ءبىلىم مەن ۇلتتىق رۋح ۇشتاسا كەلە مودەرنيزاتسيانى جەدەلدەتەدى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
ماجىلىستە باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى مالىك قۇلشار پرەزيدەنت ماقالاسىندا ايتىلعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنا توقتالدى. بۇگىندە وڭىردەگى ورتا مەكتەپتەردىڭ جانىندا شاعىن مۋزەيلەر اشىلعان. مالىك يمانقۇل ۇلى بۇل مۋزەيلەردى – پاتريوتتىق تاربيە بەسىگى دەپ اتاپ, ونى دامىتۋعا, ءبولەك عيمارات بەرىپ, جادىگەرلەرىن تولىقتىرۋعا قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋگە شاقىردى.
بۇدان كەيىن ءسوز العان اقىن شولپان قىدىرنييازوۆا ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى – ەل-جۇرت كوپتەن كۇتكەن, قازاق قوعامىن ءدۇر ءسىلكىنتكەن دۇنيە بولعاندىعىن ايتتى. «بۇل كۇنى بۇكىل ەل «ەگەمەن قازاقستانعا» قارادى. حالىق كۇتكەن اقجولتاي حاباردى تاراتقان باس گازەتكە راحمەت!» دەدى اقىن اپامىز.
– ەلباسى ماقالاسى تامىرىندا الاش قانى ويناپ, جۇرەگى ۇلتىم دەپ سوققان قازاق رۋحانياتىن ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, بۇل ۇلتىمىزدىڭ ەستى قاۋىمى كوپتەن كۇتكەن سونى سوقپاق ءھام ىرگەلى باستاما ەدى, – دەدى م.وتەمىسوۆ اتىنداعى بقمۋ-ءدىڭ دوتسەنتى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جاڭابەك جاقسىعاليەۆ.
جاڭابەك جاڭاباي ۇلى بۇل ماقالانى تەك قازاق قوعامى ەمەس, الىس-جاقىن شەت ەل ساراپشىلارى دا اسقان ىجداعاتپەن جان-جاقتى تالداپ-تارقاتىپ, ەگجەي-تەگجەيلى سارالاۋعا كىرىسكەنىن اتاپ ايتتى. «نەسىن جاسىرامىز, پرەزيدەنت ۇلتتىق مۇددەنى العا وزدىرعاندىقتان, ول قايسىبىر جاقىن اعايىندارعا ۇناماي, ونى جان-جاقتان سىناۋشىلار دا تابىلىپ جاتىر. سوندا بۇل ماقالاداعى پرەزيدەنتتىڭ ايتقىسى كەلگەن نەگىزگى ويى نە؟ وسى رەتتە پرەزيدەنت ۇلت زيالىلارىنا قانداي مىندەتتەر جۇكتەپ وتىر؟ ءبىز پرەزيدەنت ۇسىنعان رۋحاني جوبانىڭ تۇڭعيىعىنا بويلاي الدىق پا؟» دەگەن ريتوريكالىق ساۋال تاستادى شەشەن.
– وسى رەتتە فرانتسۋزدىڭ ۇلى گۋمانيست عالىمى اشيل-كلود دەبيۋسسيدىڭ «قاي كەزدە دە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ نەگىزگى ولشەمىن مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ ءوسىپ نە كەمۋىنەن بايقاۋعا بولادى» دەگەن قاناتتى ءسوزىن ەسكە تۇسىرگەن ءجون, − دەدى تاريحشى عالىم.
الەمدىك تاجىريبە كورسەتكەندەي, قاي ەلدە بولسىن مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ باسىمدىققا يە بولۋى ۇلتتىڭ تاريحي ساناسىنا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتا تۇسەتىندىگىمەن جانە ەل بيلىگىنە مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت وكىلدەرىنىڭ ەليتاسى كەلەتىندىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. بۇدان, مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ەليتاسىنىڭ تۋعان حالقىنىڭ الدىندا اسا زور جاۋاپكەرشىلىگى بار ەكەنى انىقتالا تۇسەدى.
اتالعان ماقالادا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ: «مەن بارشا قازاقستاندىقتار, اسىرەسە, جاس ۇرپاق جاڭعىرۋ ءجونىندەگى وسىناۋ ۇسىنىستاردىڭ ماڭىزىن تەرەڭ ءتۇسىنەدى دەپ سەنەمىن. جاڭا جاعدايدا جاڭعىرۋعا دەگەن ىشكى ۇمتىلىس – ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ ەڭ باستى قاعيداسى. ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك. وعان كونبەگەندەر تاريحتىڭ شاڭىنا كومىلىپ قالا بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
مىنە, سوندىقتان دا, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكتيۆ جينالىسى ەلباسى ماقالاسىن «وتانىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتى» دەپ باعالادى. وبلىس باسشىسى التاي كولگىنوۆ قورىتىندى سوزىندە ايتقانداي, «تەرەڭ تولعانىسپەن, پايىمدى پاراساتپەن جازىلعان بۇل ماقالانىڭ مازمۇنى قوعامداعى ارقايسىمىزعا وي سالۋى ءتيىس».
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال
