ءولىم جازاسىن جويۋدىڭ جولدارى سارالاندى

الەمنىڭ ەڭ وزىق وركەنيەتتى ەل­دەرى­نىڭ قاتارىنا قادام باسقان قا­زاق­ستاننىڭ الدىندا قات-قابات ماسەلە­لەردى الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس­تەن­دىرۋ مىندەتتەرى تۇر. سونىڭ ءبىرى ادام قۇقىن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇلت­تىق زاڭدى­لىقتارىمىزدى ودان ءارى دا­مىتۋ بو­لىپ تابىلادى. بۇل ورايدا ءبىز­دىڭ ەلىمىز ءولىم جازاسىن جويۋ سايا­ساتىن بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. مۇنداي ماڭىزى زور ءىستى جۇزەگە اسى­رۋ ساياساتى ەلباسىنىڭ «قازاق­ستان رەسپۋبليكا­سىندا ءولىم جازاسىنا مو­راتوري ەنگىزۋ تۋرالى» جارلى­عى­نا سايكەس باستاۋ الىپ, بۇل باعىتتا ەلى­مىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان كوپ­تەگەن ىزگىلىكتى ىزدەر تۇڭعىش رەت سا­لىن­دى. مىنە, وسى­عان وراي كەشە ەلوردادا بۇل ماسەلەنى ودان ءارى پى­سىق­تاعان «ورتالىق ازيادا ءولىم جازاسىن تۇبەگەيلى جويۋ» جوباسى شەڭبەرىندە ايماقتىق كونفەرەنتسيا بولدى. ونىڭ جۇمىسىنا قازاقستان, قىر­عىزستان جانە تاجىكستان رەسپۋبليكا­لارى پرەزيدەنتتەرى اكىمشىلىكتەرىنىڭ, كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارى­نىڭ, ادىلەت مينيسترلىكتەرىنىڭ, پروكۋراتۋرا جانە سوت جۇيەسى ورگاندارى­نىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ, سونداي-اق حالىقارالىق ساراپشىلار مەن ەلشىلىك وكىلدەرى قاتىستى. ال جالپى اتالعان كونفەرەنتسيا ەۋرو­پالىق وداقتىڭ قارجىلاندىرۋىمەن «حالىقارالىق تۇرمە رەفورماسى» ورتالىق ازياداعى وكىلدىگىنىڭ «ءولىم جازاسىن بىرتىندەپ جويۋ جانە ونىڭ ادام قۇقىقتارى حالىقارالىق ستان­دارت­تارىنا سايكەس بالاماسى» جوبا­سى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى.   باس ۇيىمداستىرۋشى PRI-ءدىڭ ورتالىق ازياداعى وكىلدىگى. سونداي-اق, كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا ەلىمىز سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى, بۇۇ-نىڭ ورتالىق ازياداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى باسقارماسىنىڭ ايماقتىق ءبولىمى, ۇلىبريتانيانىڭ قازاقستانداعى جانە قىرعىزستان­دا­عى ەلشىلىگى جانە نيدەرلاندى كو­رول­دىگىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى اتسالىستى. اتالعان كونفەرەنتسيادا, نەگىزىنەن, ءولىم جازاسىن جويۋ جانە ونىڭ بالاماسى رەتىندە ءومىر بويى باس بوس­تاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنىڭ قول­دا­نىلۋىنان تۋىنداپ وتىرعان ماسە­لە­لەر تالقىعا سالىندى. بۇل ورايدا ءسوز العاندار ءولىم جازاسىنىڭ جويى­لۋى ورتالىق ازيانىڭ بىرقاتار ەلدەرىندە ەلەۋلى ماسەلەلەر تۋدىرعانىن اتاپ ءوتتى. ارينە, ءولىم جازاسىنىڭ ور­نىنا ونىڭ بالاماسى رەتىندە ادامدى ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى كەڭىنەن قولدانىلا باستادى. ماسەلەن, قازىر قازاقستاندا 84 ادام, قىرعىزستاندا 242 جانە تاجىكستاندا 100-گە جۋىق ادام ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلگەن ەكەن. ال ەندى وسى ساناتتاعى ادامداردى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كوپتەگەن قاراما-قايشىلىقتار تۋعى­زۋدا.  دەمەك, مۇنداي ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تەز ارادا تابۋدىڭ جولدا­رىن قاراستىرۋ كەرەك. بۇل ورايدا وزگە ەلدەردىڭ تاجىريبەسى ورتاق ءىستى دامىتا تۇسەتىنى ءسوزسىز. مىنە, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشى­لار وسى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قولدانىلعان ادامداردىڭ جاعدايىن, ولاردى قاماۋدان بوساتۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولمايتىندىعىنان تۋىندايتىن قاراما-قايشىلىقتاردى جانە قازاقستان مەن قىرعىزستاندا ءولىم جازاسىن تۇبەگەيلى جويۋعا قا­تىستى وزگە دە ماسەلەلەردى كەڭىنەن تالقىلادى. الەكساندر تاسبولاتوۆ.