ول ءۇشىن ءبىزدىڭ وي-ءجۇيەمىزگە شاپشاڭدىق ءارى ناقتىلىق قاجەت. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ اتاپ كورسەتكەندەي, ءبىزدىڭ تولىققاندى جاڭعىرۋىمىز قانىمىزعا ءسىڭگەن كوپتەگەن داعدىلار مەن تاپتاۋرىن بولعان قاساڭ قاعيدالارىمىزدى وزگەرتۋىمىزگە تىكەلەي قاتىستى. ياعني, جاڭا جاڭعىرۋ كەزەڭىن باستاۋعا سانالى تۇردە دايىندىق كەرەك.
الەم ەلدەرى جاڭا تاريحي كەزەڭنىڭ باستاۋىندا تۇر. بۇل ءداۋىر ادامزاتقا ءالى ب ۇلىڭعىر. ونىڭ جالپى وركەنيەتتىڭ دامۋىنا قانداي پروگرەسس اكەلەتىنى عالىمدارعا دا جۇمباق كۇيىندە قالىپ وتىر. دەگەنمەن بۇل بەيمالىم الەمنەن ءبىز قورىقپاۋىمىز كەرەك. بىزگە جاڭعىرۋ كەزەڭىنەن وزىمىزگە تيەسىلىسىن الۋ ءۇشىن پراگماتيكالىق كوزقاراس قاجەت. ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا: «جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي ءبىلۋ», – دەپ اتاپ كورسەتۋىنىڭ استارىندا ۇلكەن ءمان بار.
حح عاسىر رەۆوليۋتسيالىق سىلكىنىستەرگە تولى بولعانى تاريحتان بەلگىلى. بىراق بۇل سىلكىنىستىڭ سالدارى حالقىمىزعا اۋىر ءتيدى. ۇلتىمىزدىڭ بولمىسىنا كەرى اسەر ەتتى. قاسىرەتكە تولى زۇلمات جىلداردىڭ زاردابى عاسىر الماسقان كەزدە دە ۇمىتىلماۋى سونىڭ كورىنىسى. ءبىز ۇلتتىق دامۋىمىزدىڭ سوناۋ ەرتە زامانداردان ساباقتاسىپ كەلە جاتقان جولىمىزدان اداسىپ قالدىق. بىزگە قوعامدىق قۇرىلىمنىڭ جات ۇلگىسى ەرىكسىز تاڭىلدى.
حالقىمىزدىڭ ومىرلىك ۇستانىمى ءوزگەرگەن سوڭ, بۇرىنعى بولمىسىنان تولىقتاي اجىراپ قالدى. ۇلتتىق پراگماتيزم وزگەرىپ, استا-توك ىسىراپشىلدىق بەلەڭ الدى. تاريحقا ءۇڭىلىپ قاراڭىزشى, ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز تەڭدەسى جوق ەكولوگيالىق ءومىر سالتىن ۇستاندى ەمەس پە؟! تۋعان جەردىڭ بايلىعىن كەلەر ۇرپاقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ, ىسىراپشىلدىققا ۇرىنباي, ورىندى جۇمساۋ... مىنە, شىنايى پراگماتيزمنىڭ ناعىز ۇلگىسى وسى ەدى.
پراگماتيزم دەگەنىمىزدىڭ ءوزى ناقتى ءىس-ارەكەتتى كورسەتەدى. رragma – گرەكتىڭ ءىس-ارەكەت دەگەن ءسوزىنەن شىققان. بۇل – سۋبەكتيۆتىك يدەاليستىك فيلوسوفيالىق ءىلىم, نەگىزگى پرينتسيپى – قانداي وي-پىكىر نەمەسە ءىس-ارەكەت بولسا دا, ەگەر ول پايدا اكەلسە – شىن, باسقاشا بولسا جالعان دەگەنگە سايادى. ەلباسىمىز دا قازىرگى دۇنيەتانىمنىڭ ءوزگەرۋىنە پراگماتيكالىق تۇرعىدان قاراۋعا شاقىرادى. پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ: «پراگماتيزم – ءوزىڭنىڭ ۇلتتىق جانە جەكە بايلىعىڭدى ناقتى ءبىلۋ, ونى ۇنەمدى پايدالانىپ, سوعان سايكەس بولاشاعىڭدى جوسپارلاي الۋ, ىسىراپشىلدىق پەن استامشىلىققا, داڭعويلىق پەن كەردەڭدىككە جول بەرمەۋ دەگەن ءسوز. قازىرگى قوعامدا شىنايى مادەنيەتتىڭ بەلگىسى – ورىنسىز ءسان-سالتانات ەمەس. كەرىسىنشە, ۇستامدىلىق, قاناعاتشىلدىق پەن قاراپايىمدىلىق, ۇنەمشىلدىك پەن ورىندى پايدالانۋ – كورگەندىلىكتى كورسەتەدى. ناقتى ماقساتقا جەتۋگە, ءبىلىم الۋعا, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋعا, كاسىبي تۇرعىدان جەتىلۋگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, وسى جولدا ءار ءنارسەنى ۇتىمدى پايدالانۋ – مىنەز-قۇلىقتىڭ پراگماتيزمى دەگەن وسى», – دەگەن ءسوزىن بارشامىز باعدار رەتىندە ۇستانۋىمىز كەرەك.
قانشاما تاريحي كەزەڭدەردىڭ كەلمەسكە كەتكەنىن كوردىك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىمەن ايتساق, راديكالدى يدەولوگيالار عاسىرى دا قايتا ورالمايدى. كوممۋنيزم, فاشيزم, ليبەراليزم كوز الدىمىزدا كۇيرەدى. جالپى, ۇلتشىلدىق جانە تاعى باسقا ناسىلدىك, ەتنيكالىق سانا فورمالارى ليبەراليزم شەڭبەرىندە شەشىمى تابىلماعان «قاراما-قايشىلىق» بولىپ قالا بەرەدى.
ۋاقىت ءبىر ورنىندا تۇرمايدى, زامان وزگەرەدى. تەك وزگەرمەيتىن ءبىر عانا نارسە بار. ول تابىستى بولۋدىڭ ەڭ باستى فاكتورى – ءبىلىم. ءبىلىم ارقاشان ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى كەرەك. ءبىلىمدى بارىنەن جوعارى قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتەدى.
داريا قوجامجاروۆا,
تارمپي رەكتورى, «نۇر وتان» پارتياسى
وبلىستىق فيليالىنىڭ پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتورايىمى
