بەرىك ۇستانىم كەرەك

«تەلەراديوحابار تاراتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تالقىلاندى كەشە استانادا ەقىۇ جانە بايلانىس جانە اقپارات مينيسترلىگى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «تەلەراديوحابار تاراتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.  وعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, ۇكىمەتتىك ەمەس, سونداي-اق كوممەرتسيالىق ۇيىمداردان, ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەردەن ءتيىستى ماماندار قاتىستى. شارانى جۋرناليستەر وداعى باس­قارماسىنىڭ توراعاسى سەيىتقازى ماتاەۆ قىسقاشا ءسوز سويلەپ اشقان سوڭ, ەقىۇ-نىڭ استاناداعى ورتالىعى­نىڭ باسشىسى الەكساندر كەلچەۆسكي قازاقستانداعى تەلەراديوحابار تاراتۋ جۇيەسىنىڭ قازىرگى احۋالىنا توقتالا كەلىپ, زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزىنەن حالىقارالىق تالاپتارعا ساي كەلەتىنىن, ايتسە دە,  بۇكىل حالىقتىڭ تالقىلاۋىنداعى جوبانىڭ ءالى دە كەيبىر تۇستارىن تولىقتىرىپ, پىسىقتاي ءتۇسۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتكەن. بايلانىس جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى نۇراي ورازوۆ «تەلەراديوحابار تاراتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ ماق­ساتتارى مەن مىندەتتەرى توڭىرەگىندەگى كوپشىلىكتى تولعانتقان ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەپ, دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار تاراپىنان قوي­ىلعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. «تەلەراديوحابارلارىن تاراتۋعا ارناپ  جەكە ءوز الدىنا زاڭ قابىل­داۋداعى نەگىزگى كوزدەلگەن ماقسات – وتاندىق ءونىمنىڭ ساپاسىن بارىنشا ارتتىرىپ, حالىققا جوعارى دەڭگەيلى قىزمەت كورسەتۋ بولىپ تابىلادى» دەدى بايانداماشى. زاڭ جوباسىنىڭ ەقىۇ-نىڭ ۇستانىمدارى مەن باق بوستاندىعى بويىنشا حالىقارالىق تالاپتارعا ساي كەلۋى تۇرعىسىندا وي وربىتكەن م.لومونوسوۆ اتىنداعى ءماس­كەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى اقپاراتتىق قۇقىق ماسە­لە­لەرى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى اندرەي ريحتەر قازاقستاندا بۇل سالانىڭ قار­قىندى دامىپ كەلە جاتقانىن العا تارتسا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى مايرا ايسينا 2015 جىلى رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ 95 پايىزعا جۋىعى ساندىق تەلەارنامەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىن ايتا كەلىپ, مۇنىڭ ءوزى كورەر­مەن­نىڭ, تۇتىنۋشىنىڭ تاڭداۋىنا ءمۇم­كىندىك تۋعىزاتىن جەتىستىك دەپ اتاپ كور­سەتتى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ايگۇل سولوۆەۆا ماسكەۋلىك قوناقتىڭ الدىنا ءدىني نانىم-سەنىمدەرگە بايلا­نىستى اقپارات تاراتاتىن ارنالاردىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ تالاپتارىندا قانداي دا ءبىر ايرىقشا ۇستانىمدار قاراستى­رىل­عان با دەگەن نەگىزدەگى سۇراعىن توسسا, قاراعاندىدان كەلگەن «تV – ارت» تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى رۋسلان نيكونوۆيچ زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن ايماقتارداعى تەلەارنالاردىڭ جاع­دايىن­دا قانداي وزگەرىستەر ورىن الۋى مۇمكىن دەگەن ويدى كولدەنەڭ تارتتى. جۋرناليستەر وداعى, تەلەراديوحابار تاراتۋ ۇلتتىق اسسوتسياتسياسى, مۇنان باسقا تاعى دا ۇكىمەتتىك ەمەس, كوممەرتسيالىق ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرى زاڭ جوباسىنىڭ كەيبىر باپتارىنا بايلانىستى تۋىن­داعان ويلارىمەن ءبولىستى. زاڭ جوباسىنىڭ 23-بابىنا سايكەس كەلەر جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ ەلىمىزدەگى وتاندىق باعدارلاما­لار­دىڭ  كەم دەگەندە جارتىسىنا جۋىعىن ءتول تۋىندىلار مەن ءوز ورىن­داۋشىلارىمىزدىڭ ءان-كۇيلەرى قۇراۋعا ءتيىس ەكەنى ءمالىم. ال الداعى قاڭتاردان باستاپ قازاق تىلىندەگى باعدارلامالار بارلىق تەلەراديو حابارلاردىڭ 25 پايىزىن, ودان كەيىنگى جىلى 35 پايىزىن, 2015 جىلى تەڭ جارتىسىن قۇراۋى ءتيىس ەكەن. كابەلدىك, سپۋتنيكتىك تەلەارنالار ارقىلى تارايتىن شەتەلدىك ونىمدەردى قازاق تىلىنە اۋدارىپ, حالىققا مەملەكەتتىك تىلدە قىزمەت جاساۋدىڭ تىڭ مۇمكىندىكتەرى اشىلادى دەگەن سەنىم كوكەيدەگى كوپ ءۇمىتتى ۇرلەيدى. ارنالار كوركەم دۇنيەلەر مەن  دەرەكتى فيلمدەردىڭ قازاقشاسىن كەيدە تەك جۇگىرتپە جولدارمەن الدارقاتىپ قويادى, ال مۇنداي ونىمدەر كەلەشەكتە ارنايى مامانداردىڭ دىبىستىق نەگىزدەگى دۋبلياجىمەن بەرىلىپ وتىرسا, قازاق ءتىلدى تۇتىنۋشىعا قىزمەت كورسەتۋ ساپا­سى الدەقايدا جوعارىلار ەدى. تەلەار­نالارداعى ءتىل ماسەلەسىنە قاتىستى  ەلۋ دە ەلۋ ۇستانىمى ءالى دە سول وتكىر قالپىندا, قاجىرلى ءىس-قيمىلدى قاجەت ەتىپ وتىر. قازاق ءتىلىنىڭ ۇلەسىن ءتۇن جا­رىمىنداعى ساپاسىز كونتسەرتتىك باعدار­لامالارمەن تولتىرۋ فاكتىلەرى ءالى كۇنگە دەيىن ورىن الىپ كەلەدى. تالعامعا تالاس جوق, ارينە. ءار كورەرمەننىڭ ءوز ەركى, قاي ارنانى قوسسا دا. الايدا, تەلەديداردى رۋحاني تەرەزە دەسەك, ول تەرەزەنى اركىمنىڭ شالدىر-شاتپاعىمەن كىرلەتپەي ۇستاماق كەرەك قوي. بۇگىندە كابەلدى تەلەديدار ارقىلى جۇرت سەكسەنگە جۋىق ارنانى تاماشالايدى. دەنى – رەسەيدىكى. ماسەلە وندا ەمەس, گاپ سولاردى قازاقشالاۋدا. جالپى كابەلدىك جۇيە ارقىلى اقپارات تاراتاتىن شەتەلدىك ارنالاردىڭ قازاقستان كەڭىس­تىگىندەگى حابار تاراتۋ قۇقىعىن زاڭدى تۇردە رەتتەۋ ماسەلەسى بۇعان دەيىن دە ءبىراز باسقوسۋدىڭ باستى تاقىرىبى بولعان. ماسەلەن, ەلورداداعى ون­لاين-كونفەرەنتسيادا ولاردىڭ ار­نا­يى تىركەۋدەن ءوتۋ تيىستىگى كوتەرىلگەن. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا وسى وي تاعى قوز­عالدى. ويتكەنى, ولاردى مەم­لەكەتتىڭ قاداعالاۋىنسىز قالدىرۋعا بول­ماي­دى. ماسەلەن, كەي ارنالاردىڭ الكوگولدى سۋسىندار مەن تەمەكى ءونىم­دەرىن جارنامالاۋى قا­زاق­ستان اۋما­عىنا ەمىن-ەركىن تارالىپ جاتا­دى.  رەسەيدە مۇنداي تاۋارلاردى تەلەارنا ارقىلى جارنامالاۋعا زاڭ­دى جولمەن شەكتەۋ قويىلماعان. سودان كەلىپ بىزدەگى زاڭ مەن شەتەلدىك تەلەارنالار اراسىندا قاراما-قايشى­لىقتار تۋىندايدى. بۇل – قازاقستان زاڭىن  وزگە بىرەۋدىڭ اياعىمەن تاپ­تاۋ­ى­نا جول بەرىپ قويۋ دەگەن ءسوز. شەتەلدىك تەلەارنالار تىركەۋگە الىنىپ, سىرت­تان تاسىمالداناتىن ونىمگە «كە­دەنكوز» ورناتىلسا, مۇنداي ورەس­كەل­دىكتەردىڭ جولى وزدىگىنەن كەسىلىپ قالار ەدى. تەلەارنانى الەمدى جاۋلاعان قۇدىرەتتى قۇرال دەسەك, ول تۋرالى ەلىمىزدە قابىلدانعالى جاتقان زاڭنىڭ ءرولى وتە جوعارى ەكەنىنە كۇمان جوق. ول ارقىلى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى, ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەسىندە جوسپارلانعان كوپ ماسەلە تۇرعانى انىق. زاڭ جوباسىنداعى ءاربىر باپ پروبلەمالاردىڭ جان-جاقتى زەردەلەنىپ جاسالعانىن اڭعارتسا, ال قازاق­ستاننىڭ بۇگىنگى تاڭداعى ۇلتتىق اقپاراتتىق كەڭىستىگى وزگە ەلدەردىڭ جاعدايىمەن سالىستىرعاندا, ءالى كوپ تەر توگۋدى قاجەت ەتەدى, اسىرەسە, شال­عايداعى اۋىلدارعا وتاندىق ءونىمنىڭ تولىق جەتپەي جاتقانى قىرۋار مىندەتتەر جۇكتەيدى. سايىپ كەلگەندە, ءاربىر ءۇيدىڭ تورىندەگى «كوگىلدىر جاشىك» ارقىلى رۋحاني سانا مەن ادامي كەلبەت قالىپتاسىپ جاتىر. مۇنى قالاي پايدالانۋ ءۇشىن دە بەرىك ۇستانىم كەرەك. سول شەشىمگە دەر كەزىندە كەلىپ جاتقان سياقتىمىز. زاڭ جوباسىنىڭ كەزەكتى تالقىلانۋى وسىنداي بايلام جاساتادى. قاراشاش توقسانباي.