ەلباسىنىڭ ماقالاسى تۋرالى زيالى قاۋىم وكىلدەرى ءوزدەرىنىڭ وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. العاشقى بولىپ قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, «ادىرنا» ادەبي جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى مەيىرحان اقداۋلەت ۇلى ەلباسى ماقالاسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, وندا ايتىلعان ءماسەلەلەردىڭ ەلگە, حالىققا بەرەرى كوپ ەكەنىن جەتكىزدى.
– ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى – حالىقتىڭ, قازاقتىڭ ۇلكەن, ۇلى ماسەلەسى. سوندىقتان, بۇل ماقالا ساناسى سەرگەك, بولاشاقتى ويلايتىن ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا وتە ءتۇسىنىكتى دەپ ويلايمىن. وندا حالىققا بارلىق ماسەلەلەر وتە ناقتى ايتىلعان. ەلباسى ءوز ماقالاسىندا بۇگىنگە دەيىن ەلىمىزدە ساياسي رەفورما, ەكونوميكالىق دامۋ مەن ءوركەندەۋ ماسەلەسى ايتىلعانىن, ەندىگى ۋاقىتتا سولاردىڭ نەگىزگى ۇستىنى – رۋح ماسەلەسىن كوتەرۋ, – دەپ باستادى ول ءوز اڭگىمەسىن.
دۇنيەدە كوپتەگەن ۇلت وسىنداي ۇستىننىڭ جوقتىعىنان, اركىمنىڭ جەتەگىندە كەتۋدىڭ كەسىرىنەن, بولماسا ادامي, پەندەلىك اداسۋدان جەر بەتىنەن جويىلىپ, تەك اتتارى قالعانىن تاريحتان بىلەمىز. نە بولماسا, ولاردىڭ بولشەك-ءبولشەك بولىپ بولىنگەنىن دە ءبىلەمىز. بۇل باعدارلاما ءبىزدىڭ حالقىمىزعا كەرەك, بۇل – رۋحاني دامۋىمىزدىڭ باعدارلاماسى. سوندىقتان, ەلباسى ايتقانداي, رۋحاني ماسەلەلەر بارىنەن ەڭ ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى ءتيىس. حالىقتىڭ رۋحىنىڭ بۇتىندىگى, حالىقتىڭ جوعىن تاۋىپ بەرۋ – ماڭگىلىك ماسەلە. مىنە, وسى ءماسەلەلەرگە ەلباسى ناقتى توقتالىپ, ءوز ماقالاسىندا نەگىزگى پروبلەمالاردى ايتىپ, سولاردى قالاي وزگەرتۋ كەرەكتىگىن كورسەتىپ بەردى, – دەدى بۇدان ءارى بەلگىلى قالامگەر.
بۇدان كەيىن ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور راحىم بەكنازاروۆ ەلباسى ماقالاسىندا ايتىلعان ءبىلىم بەرۋ, تاريح, ولكەتانۋ سالالارىنا قاتىستى ءوزىنىڭ پىكىرىن ءبىلدىرىپ, بۇگىنگى كۇنى ۋنيۆەرسيتەتتە جاسالىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالىپ ءوتتى. ول ءوز وي-پىكىرىن بىلايشا تۇيىندەدى:
– ورتا عاسىردا ءومىر ءسۇرگەن ءجۇسىپ بالاساعۇن 1069 جىلى بىلاي دەپ جازىپ كەتكەن: «ونەر-ءبىلىم – قوس قاناتى ادامنىڭ, وسىمەنەن بىلەرسىڭ ءتىلىن عالامنىڭ» – دەپ. مىنە, بۇل – اكسيوما. قازاق داستۇرىندە بالاعا ءار كەزەڭدە ساپالى ءبىلىم بەرۋگە تىرىسقان. ەلىمىزدىڭ 25 جىلىندا بۇل سالادا بۇعان دەيىن قازاق تاريحىندا مۇلدەم بولماعان كۇردەلى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىك ءبىلىم مەكەمەلەرىمەن قاتار, ەلىمىزدە جەكەمەنشىك, شەت مەملەكەتتەرمەن بىرلەسكەن وقۋ ورىندارى اشىلدى, اكادەميالىق-ۇتقىرلىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءناتيجەسىندە الدىڭعى قاتارلى شەت مەملەكەتتەردىڭ وقۋ ورىندارىندا وقۋىنا ستۋدەنتتەرگە ءمۇمكىندىك بەرىلدى. «توپ-500»-گە كىرەتىن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اتاقتى پروفەسسورلارى ءدارىس وقىپ جاتىر. «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى بۇگىندە ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وزىندە 15 وقىتۋشى ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ كەلدى. ەڭ باستىسى, ەلباسى ءوز ماقالاسىندا ءبۇگىنگى كۇنى كۇردەلى ءجۇرىپ جاتقان ادامزات ەۆوليۋتسياسىنا دەر كەزىندە بەيىمدەلە ءبىلۋىمىز كەرەكتىگىن جەتكىزدى. ياعني ءبىزدىڭ ءبۇگىنگى مىندەت – جاڭا ماماندىقتارعا جاس ۇرپاقتى دايىنداۋ. ءبىر ماماندىقتى وقىپ الىپ, جايباراقات وتىرۋ زامانى ءبىتتى, زامانداستار! قازىرگى تالاپ – ءومىر بويى ءبىلىم الۋ, جاڭاشا ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلۋ, – دەپ تۇيىندەدى ول ءوز ويىن.
باسقوسۋدا فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور امانگەلدى ايتالى, اقتوبە كولىك ءجانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى جەڭىسگۇل مۇحامبەتپايىزوۆا, م.وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا جەتەكشىسى, پروفەسسور التاي تايجانوۆ ءسوز سويلەپ, جينالعاندارعا ەلىمىزدىڭ رۋحاني تۇرعىدان قايتا تۇلەۋىنە باعىتتالعان ەلباسىنىڭ قۇندى ۇسىنىسىندا ايتىلعان باستامالارعا ءۇن قوسۋعا شاقىردى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»,
داناگۇل قازيحان,
جۋرناليست
اقتوبە وبلىسى
