ۇلتتىق جانە حالىقارالىق سىيلىقتاردىڭ يەگەرى ياسۋاكي ءونيشيدىڭ ورتا ازيا اۋماعىندا ءوتىپ جاتقان العاشقى كورمەسى. كوپشىلىك نازارىن اۋدارعان «Vertical Emptiness» اتتى كومپوزيتسياسى راسىمەن كىسى قىزىعارلىقتاي ەرەكشە فورمادا: كوكتەن سالبىراي ىلىنگەن اعاش بۇتالارى اۋەلدە ديسسونانس تۋدىرادى. كريستاللمەن كومكەرىلگەن بۇتالار تەرەزەدەگى قىسقى قىراۋداي جىلتىراي ءتۇسىپ, قاڭتارداعى سالقىن ىزعار لەبى جەلپىپ وتكەندەي ءبىر سەرپىلتەدى.
«ءبىزدىڭ شىنايى الەمىمىزدەن بولەك, بىزگە كورىنبەيتىن پاراللەلدى الەم بار. شىعارمالارىمدا وسى كورىنبەيتىن الەمنىڭ كەي تۇستارىن بەينەلەگىم كەلەدى. استاناعا كومەكشىم ەكەۋىمىز ءساۋىردىڭ باسىندا كەلدىك. تۇپ-تۋرا 12 كۇن بويى تاڭعى التىدان, كەشكى التىعا دەيىن جۇمىس ىستەپ, كورمە الاڭىن قۇردىق», دەيدى سۋرەتشى.
ول جۇمىستارىنا نەگىزىنەن پوليەتيلەن تاسپاسى مەن جەلىم قولدانادى. مىسالى, «Vertical Emptiness» ينستاللياتسياسىنا 12 كەلى جەلىم پايدالانعان:
«ىلىنگەن بۇتالارعا سۇيىق جەلىمدى بىرنەشە قابات ەتىپ ارنايى تاپانشامەن اتامىز. سوسىن كومپوزيتسياعا توزاڭ ەففەكتىسىن بەرۋ ءۇشىن كارباميد پەن سۋ ارالاسقان قوسپانى شاشامىز».
اۆتوردىڭ كومپوزيتسيالارىنان وڭاي قابىلداۋعا كونە بەرمەيتىن ابستراكتسيونيزم ۇشقىنى قىلاڭ بەرسە, ەندى ءبىر ليريكالىق كورىنىستەرىنەن پەرىشتەلىك تازالىقتىڭ بولمىسى سەزىلەدى. مىسالى, قاتارلاسا ىلىنگەن مىنا قارا ءتۇستى كارتينالارعا ءبىر كوز سالعاندا ەشتەڭە بايقاماۋىڭىز مۇمكىن. ازدان سوڭ قارا فونعا قىم-قيعاش, اينالدىرا شاشىلعان جەلىم جۇقپالارى يىرىمىنە سۇڭگىتىپ اكەتكەندە, مازداي جانعان وت الدىندا وتىرعانداي, تەسىرەيىپ تۇرىپ قالعانىڭىزدى ءوزىڭىز دە اڭعارماي قالاسىز. سۋرەتشىنىڭ ءوزى ايتقانداي, بىرىزدىلىك جوق كارتينالارىن اركىم وزىنشە تۇسىنەدى, ءتىپتى تۇسىنبەۋگە دە قاقىسى بار.
«مەن جاراتىلىستى تانىپ-ءبىلۋ ءۇشىن نەبىر تاسىلدەردى قولدانامىن. مەنىڭ شىعارمالارىمدا ناقتىلىق جوق, ءار كورەرمەن وزىنشە ۇعادى, وزىنشە تۇسىنەدى. ينتەرپرەتاتسياعا شەكتەۋ جوق. كوبىنە ادامدار مۇنداي كورىنىستى تۇسىندە كورگەندەرىن ايتىپ جاتادى», دەپ جىميادى.
قازاقستاندىق تالانتتى سۋرەتشى الماس سىرعاباەۆ اۆتوردىڭ بۇل ويىن قوستايدى. الماستىڭ ايتۋىنشا, سۋرەتكەر-تۇلعانىڭ سۋبەكتiلiك كوڭiل-كۇيiن اڭعارتاتىن ينستاللياتسيا سياقتى زاماناۋي مادەنيەتتىڭ سوڭعى ۇلگىلەرى قازاقستاندا ەندى-ەندى تانىلىپ كەلەدى.
«ينستاللياتسيا – بەينەلەۋ ونەرىنىڭ الەۋمەتتىك باعىتتاعى ءبىر ءتۇرى. ياسۋاكي ءونيشيدىڭ كومپوزياتسيالارى بەينەلەۋ ونەرى تۋرالى قالىپتى تۇسىنىكتەرگە قاراما-قايشىلىق تۋدىرۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. «Vertical Emptiness» (ۆەرتيكال كەڭىستىك) كومپوزيتسياسىنان كوكجيەكپەن ۇشتاسقان جازىق تەڭىزدى, تەڭىز بەتىنە شاعىلىسىپ تۇرعان بايتەرەكتىڭ سۇلباسىن كورگەندەي بولدىم. مۇنداي كورمەلەردىڭ جاتتىعى جوق, جان-دۇنيەڭە ەرەكشە اسەمدىك سىيلايدى», دەيدى ول.
جاپونيادا تۋىپ-وسكەن ياسۋاكي ونيشي تسۋكۋبا ۋنيۆەرسيتەتى مەن كيوتو قالاسىنداعى ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الدى. ونىڭ «الەم جولى» اتتى جۇمىسى (2011) وساكودا (NMAO) ۇلتتىق كوركەم مۋزەيىندە تۇر. نورۆەگيا, دانيا, يزرايل مەن اقش ارت گاللەرەيالارىمەن بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان سۋرەتشىنىڭ «Revers of Vوlumە» اتتى ينستاللياتسياسى ءپاريجدىڭ Maison Bleu ستۋدياسىنداعى «Vide et Plein» جىل سايىنعى ءداستۇرلى كورمەسىنىڭ باستى وبەكتىسى. «Kulanshi» زاماناۋي ونەر ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءوتىپ جاتقان كورمە مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن اشىق.
ايا ءومىرتاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ
