پارلامەنت • 14 ءساۋىر, 2017

يسلام ەلدەرىمەن تىعىز ىنتىماقتاسامىز

212 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءماجىلىستىڭ سوڭعى جالپى وتىرىسىندا يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمىنا (يكۇ) مۇشە ەلدەر اراسىنداعى ەكو­نو­ميكالىق, تەحنيكالىق جانە ساۋ­دا ىن­تىماقتاستىعى جونىندەگى 1977 جى­لى جاسالعان باس كەلىسىمگە قو­سى­لۋ­­عا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازار­باەۆ­تىڭ ىستانبۇل قالاسىندا 2015 جىلى قا­­راشا ايىندا قول قويىپ بەكىتكەن قۇ­جاتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جو­باسى قارالىپ, ماقۇلداندى.

يسلام  ەلدەرىمەن تىعىز ىنتىماقتاسامىز

بۇل ۇيىم 2011 جىلدان باستاپ قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسى­نى­سىمەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى (يىۇ) دەپ اتاۋى وزگەرتىلگەنىمەن, باس كەلىسىم يكۇ بولعاندا جاسالىپ, زاڭ جوباسى دا سول اتاۋمەن ەنگىزىلگەن.

تومەندە وسى زاڭ جوباسىن تالقىلاۋعا قاتىسقان پالاتا دەپۋتاتتارىنىڭ پىكىرلەرىن ۇسىنىپ وتىرمىز:

قابيبوللا جاقىپوۆ: بۇل ۇيىمعا ءمۇ­شە مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىعى يسلام قاعيداتتارىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىپ, يسلام الەمىنىڭ مۇددەلەرىن حالىقارالىق ارەناعا شىعارادى. ال باسقا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ىنتىماقتاسۋى ەۋروپالىق قا­عي­داتتارعا نەگىزدەلگەنى بەلگىلى. ۇيىمنىڭ يس­لام­دىق تۇتاستىققا باستايتىن ارەكەتتەرىنىڭ ار­قاسىندا كوپتەگەن كيكىلجىڭدەردىڭ الدى الىندى. ۇيىم ارەكەتتەرىنىڭ نەگىزى بولعان باس كەلىسىم – يىۇ-عا مۇشە ەلدەر اراس­ىن­د­اعى ساۋدا, ەكونوميكا جانە عى­لى­مي ىن­تى­ماق­تاستىقتاردىڭ قاعيداتتارىن قۇ­قىقتىق تۇر­عىدان بەكىتەتىن قۇجات. بۇل قۇ­جاتقا قول قويۋ­دىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزى زور, ونىڭ ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىن ىسكە اسىرۋعا دا وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. ويتكەنى, مەملەكەت باسشىسى ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتىپ, ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋدى ارتتىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. سوندىقتان دا بۇل كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى.

ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ: قازىرگى كەزەڭدە يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە ارەكەت ەتەتىن العاشقى جانە ازىرگە جالعىز حالىقارالىق مۇسىلمان ۇيىمى بولىپ تابىلادى. شەشىمدەر مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قابىلدانادى ءارى ىسكە اسىرىلادى, سونىمەن قاتار, ولار ازىرگە ۇسىنىمدىق سيپاتقا يە ەكەنىن ايتۋىمىز كەرەك.

يكۇ-عا مۇشە ەلدەر اراسىنداعى ەكو­نو­ميكالىق, تەحنيكالىق جانە ساۋدا ىنتى­ماقتاستىعى تۋرالى باس كەلىسىمدى راتيفيكاتسيا-

لاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋگە جانە ۇيىمنىڭ تولىققاندى مۇشەسى بولۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2014 جىلعى 28 قازاندا دۋبايدا بولعان ح يسلام ەكونوميكالىق فورۋمىندا بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: «يىۇ مۇشەلەرى بۇگىنگى تاڭدا الەمدىك ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردىڭ 70 پايىزىن باقىلايدى. الايدا, ولارعا الەمدىك ءىجو-ءنىڭ تەك 7,5 پايىزى جانە جاھاندىق تاۋار

اينالىمىنىڭ 11,2 پايىزى عانا تيەسىلى».

بۇل جايتقا مۇسىلمان الەمى حالقى سانى­نىڭ ءوسۋى, كەدەيلىك, تابيعي رەسۋرستاردىڭ بىرتىندەپ سارقىلۋى, ەكولوگيانىڭ ناشارلاۋى سەكىلدى ەلەۋلى نارسەلەردىڭ كەسىرىنەن جول بەرىلىپ وتىر. ال كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ يىۇ-عا مۇشە ەلدەرمەن تىعىز ارىپتەستىك قاتىناستاردى دامىتۋعا سەرپىن بەرەدى. يسلام قارجى جانە ەكونوميكا ينستيتۋتتارىمەن ىنتىماقتاستىعىمىز ارتا تۇسەدى. سونداي-اق, ەلىمىزگە ينۆەستيتسيالار تارتۋدى ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.

جازىپ العان جاقسىباي سامرات, 

«ەگەمەن قازاقستان»


سوڭعى جاڭالىقتار