وي, ءومىر-اي!...

ءسوز باسى: قارا كوزىلدىرىك كيگەن ءۇش بالا ق ۇلىن داۋىستارى شىرقىراپ ءان ايتىپ تۇر. اۋانى ءتىلىپ ءوتىپ, ميىڭنىڭ الدەبىر قۋىسىنان ۇيا سالىپ جاتقان داۋىستارى ساي-سۇيەگىڭدى سىرقىراتادى. جون ارقاڭنان قۇمىرسقا جۇگىرىپ وتكەندەي بولىپ, جانارىڭ ەرىكسىز سۋلانا بەرەدى. ايتىپ تۇرعاندارى ءان ەمەس. وزدەرىنىڭ ءومىرى. تاعدىر-تالەيلەرىنە جازىلعاندى ءان ارقىلى جەتكىزىپ تۇر. قايتەر ەدىك ومىرگە كەلمەگەندە, كونەمىز عوي, قايتەمىز كونبەگەندە. توزەمىز عوي, قايتەمىز توزبەگەندە, كولدەن تامشى بۇيىرماس, شولدەگەندە,– دەيدى جاندارىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ. ءاندى تىڭ­داپ وتىرىپ, ءۇش بالانىڭ تاعدىرى كوز الدىڭنان وتەدى. جارىق دۇنيەگە كەلگەنىمەن دۇنيەنىڭ جارىق ەكەنىن كورە المايتىن زاعيپ بالالار. تۋمىسىنان تۋعان اناسىنا جانارىن قاداي الماعان جاندار. كوكىرەك كوزدەرى سايراپ تۇرعانىمەن, تاياق تاستام جەردەگىنى كورمەيتىن, جانارى سۋلانبايتىن تاعدىر يەلەرى. كىمدى ايتىپ وتىرعانى­مىزدى تۇسىنگەن بولارسىز؟! «ءسات» تريوسى. كوزدەرى كورمەيتىن ءۇش بالادان قۇرالعان توپ. ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان ءانى «كونەمىز عوي» دەپ اتالادى. ءولى بالىق جولىعار ولمەگەنگە! ولمەگەنگە نە جەتسىن, ولمەگەنگە! ءومىر دەگەن وسىلاي, جانىم مەنىڭ, قايتەر ەدىك ومىرگە كەلمەگەندە؟! – دەپ باستالاتىن ءان ەشكىمدى دە بەيجاي قال­دىر­­مايدى. تاس داۋىرىندە ءومىر سۇرمەسەك تە, تاس­قا اينالىپ بارا جاتقان جۇرەكتەردى جىبىتەتىن ءان. مەيىرىم اتاۋى ارحايزم ۇعىمىنا جا­قىنداپ قالعان زاماندا كوكىرەكتەگى ءبىر جاپى­راق ەتتى سولق ەتكىزەتىن اۋەن. ادام­داردىڭ با­سى­نان اتتاپ, ماقساتىنا جەتۋدى ويلايتىن قاتىگەز پەندەنىڭ دە كوڭىل پەردەسىن جەلپيتىن جولدار. ءبىر-بىرىنە بولىسۋدى بىلمەيتىن, كوز الدىڭدا ادام ءولتىرىپ جاتسا دا, كورمەگەنسىپ وتە بەرەتىن كۇن بولدى. قۇداي جالعا بەرگەن جانىڭدى ازىرەيىل ەمەس, پىشاعى جالاڭ­داعان جانالعىشتار جاھاننامعا اتتاندى­راتىن كەز كەلدى. ادامدار ءسوز كومەكتىڭ ءوزىن ويلانىپ جاسايتىن مىنا ۋاقىتتا ءۇش بالا بىلاي دەپ ءانىن جالعايدى. قاق بولەيىك قايعىڭدى. كەلىسەمىز. الاۋىن دا, ۋىن دا تەڭ ىشەمىز, كەزبە باقىت كەزدەسىپ قالسا ەگەر, تەپە-تەڭ عىپ ءبىز ۇشكە تەڭ بولەمىز!.. ارى قاراي ءسوز جالعاۋدىڭ ءوزى ابەستىك. «ءسات» تريوسىنداعى بالالارمەن تاعدىر­لاس ادامدار قازاقستاندا مىڭداپ سانالادى. قادام باسقان سايىن ولارمەن بەتپە-بەت كەزىگىپ جاتامىز. بىراق ولاردىڭ ءومىرى ءبىز ءۇشىن قىزىق ەمەس. سەبەبى ەتىمىز ءولىپ كەتكەن. اياۋشىلىق اتتى سەزىمنەن ادامىز. ال ولار... ومىرمەن كۇرەسىپ جاتىر. تاعدىردىڭ تاسقىن تولقىنىنا توتەپ بەرۋگە تالپىنادى. مىنا دۇنيەدەن ءوز ورنىن الۋعا ۇمتىلادى. جان-دارمەنىمەن العا جىلجيدى. ءبىز بۇگىن وسىن­داي جانكەشتىلىكپەن ءومىر ءسۇرىپ جاتقان بىرنەشە ادامنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىنا ۇڭىلۋگە تالپىنىپ وتىرمىز. اۋزىمىزعا ءسوز سال, اللا! نۇرمۇحاممەد وسى ەسىمدى ەستىگەندە مۇحتار ماعاۋين­نىڭ وراز-مۇحاممەدى ەرىكسىز ەسىمە ورالدى. ەسىڭىزدە عوي, «الاساپىران»؟ قالعالىققا قالاپ وتىرعان بالا رەسەي اتتانىپ, سوندا ەلىن اڭساپ ءوتتى. نۇرمۇحاممەد پەن وراز-مۇحاممەدتىڭ ومىرىندە ۇقساستىق جوق. دەگەنمەن ءبىزدىڭ مۇحاممەدتىڭ ءومىرى دە الاسا­پىرانمەن ءوتىپ كەلەدى. ول – سەزىمدەردىڭ ساپىرىلىسى. مەنىڭ سەكسەننىڭ التىسىنا شىققان اجەم «كومپيۋتەرىم مىقتى عوي» دەپ وتىرادى ءالى كۇنگە دەيىن. ىقىلىم زامانداعى وقيعالار­دى قولمەن قويعانداي ەتىپ ايتىپ, پالەن كەلگەندە تۇگەن قويدىڭ باسىن ءمۇجىپ كەتكەنىنە دەيىن سوعادى. «قوجايىنىم بار كەزدە» دەپ باستالاتىن اڭگىمەسىن بالا كۇنىمىزدە ەتەگىنە ورالىپ ءجۇرىپ تىڭدايتىن ەدىك. اشارشىلىق كەزىندەگى اكەسىنىڭ اڭ اتىپ, ءبىر ەلدى امان الىپ قالعانىن جىر ەتىپ جەتكىزەدى. قاي كۇنى قانشا قويان اتىپ كەلگەنىنە دەيىن ەسىندە. «اپا وسىنىڭ ءبارىن قالاي ۇمىتىپ قالما­عانسىز؟» – دەيمىز تاڭعالىپ. «مەنىڭ كومپيۋتەرىم مىقتى عوي», – دەيدى ءححى عاسىردى كوزىمەن كورىپ وتىرعان كەيۋانا. كومپيۋتەر دەگەنى – جادى. ياعني, مي. بىلەتىندەردىڭ ايتۋىنشا, ميدا جەتى ميل­ليونعا جۋىق تالشىق بولادى ەكەن. ءار­قايسىسى ءارتۇرلى دۇنيەگە جاۋاپ بەرەدى. دى­بىس­تى ايىرۋ, ەستۋ, كورۋ, بوياۋلاردى انىق­تاۋ, ءجۇرۋ, تۇرۋ, وتىرۋ سياقتى تولىپ جاتقان نارسەنىڭ ءبارى مي ارقىلى باسقارىلادى. بىلاي قاراعاندا, قاراپايىم دۇنيە سياقتى. بىراق قۇداي تاعالا تىرشىلىكتەگى كەرەك دۇنيەنىڭ ءبارىن ميداعى تالشىقتارعا بايلاپ قويعان. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ تۋعاننان قول-اياعى قيمىلدامايدى. سال اۋرۋىنا شالدىق­قان. مەديتسينا شىرقاۋ شەگىنە جەتكەن مىنا زاماندا ونىڭ ەمى تابىلماپتى. اتا-اناسى بالاسىن ماسكەۋگە دەيىن اپارعان كورىنەدى. ونداعىلار: «مي تالشىعىنداعى سەمىپ قالعان نۇكتەنى ادام بالاسى قالپىنا كەلتىرە المايدى. وعان عىلىمنىڭ دا كۇشى جەتپەيدى. ول – ءبىر قۇدايدىڭ قولىنداعى ءىس» دەپ شىعارىپ سالىپتى. نۇرمۇحاممەد ابىلقاسىموۆ بۇگىندە سىرداريا اۋدانىنىڭ شىركەيلى اۋىلىندا عۇمىر كەشىپ جاتىر. جاستايىنان سال اۋرۋىنا شالدىققان بالا قاتارىنان كەم بولماۋدى ويلادى. جاتا-جاستانىپ كىتاپ كەمىردى. ءبىلىم جيدى. ول جەر جۇزىندەگى ەكى ءجۇز ەلدىڭ اتىن جاتقا سوعادى. جەر شارىنىڭ كارتاسىن ساۋساعىڭىزبەن ءتۇرتىپ قالساڭىز, سول تۇستاعى ەلدى بىردەن تابادى. گەوگرافيا پانىنەن «موزامبيكتى تاپ» دەسە, قارا تەرگە مالىناتىن ەدىك بۇرىن. ول يەگىمەن قاي ەلدىڭ قاي جەردە ورنالاسقانىن تاپ باسىپ نۇسقاي سالادى. جانە ولاردىڭ استانالارى­نىڭ دا قاي قالا ەكەنىنەن جاڭىلىپ كورگەن ەمەس. شاحمات پەن دويبىنى كەرەمەت ويناي­دى. شاحمات تاقتاسىنداعى تاستاردى قارىن­داسى قوزعاپ وتىرادى. ول ايتۋدان جالىق­پايدى. كورشى-قولاڭ, اۋىل-ايماق نۇرمۇ­حام­مەدپەن شاحمات ويناۋعا تالاي كەلگەن. سولاردىڭ جەڭىسپەن كەتكەنى ىلۋدە بىرەۋ. قازاقتىڭ قانىندا بار قاسيەت نۇرمۇ­حاممەدتى دە اينالىپ وتپەگەن. جىلقى دەسە, جانىن بەرەدى. بىرەۋ سايگ ۇلىككە سۇيەپ وتىرعىزسا, بايگەگە قوسىلۋعا بار. ءوزى ناعىز شارۋا. قوراسىنداعى مالدىڭ ءتۇسىن, ءتۇرىن, ولاردىڭ اتا-تەگىن, قاي جىلى قاي مەزگىلدە تۋعانىن جاتقا سوعادى. ولاردىڭ مىنەز-قۇلقىنا دەيىن بىلەدى. دەگەنمەن نۇرمۇحام­مەدتىڭ باستى قاسيەتى, ونىڭ اقىندىعى دەر ەدىك. ولەڭدى اق پاراققا جازبايدى. تەلە­فونىنا تەرەدى. SMS-حابار سياقتى. اۋزىنا تاياقشاسىن قىستىرىپ الىپ, تەلەفوندا ولەڭ تەرگەنىن كورسەڭىز, ەرىكسىز تاڭعالاسىز. جىل­دام, شاپشاڭ قيمىلىنا كوزىڭىز سۇيسىنەدى. كەيىننەن ونىڭ جازعان ولەڭدەرىن قارىنداسى جۇلدىز قاعازعا كوشىرەدى. اقىندىق – اللادان بەرىلەتىن قاسيەت. قازۇۋ-دىڭ جۋرفاگىنا تۇسكەن جىلى ايدارىنان جەل ەسكەن تالاي اقىندى كوردىك. كوكىرەگىن اشىپ تاستاپ, ەسەنتايدىڭ جاعا­سىنداعى اق قايىڭعا سۇيەنىپ تەبىرەنە ولەڭ وقىعانداردى كورىپ, «ولەڭ جازۋ قول ەمەس ەكەن» دەگەن ويعا كەلگەنبىز. كەيىننەن وي-تارازىسىنا سالىپ قاراساق, سولاردىڭ اقىن­دىعى اسا كەرەمەت تە ەمەس سياقتى. تالاي ادام اقىننىڭ وبرازىندا ءجۇردى سول كەزدە. كەيىننەن اقىندىقتى تاستاپ كەتتى. بۇلاي دەگەنىمىز دۇرىس ەمەس شىعار. ءاسىلى, اسىل مۇرا ونەر ولاردى تاستاپ كەتتى. ال قولارباعا تاڭىلعان ازاماتتىڭ ولەڭدەرى مەن كورگەن اقىندارعا ۇقسامايدى. تۇرقى بولەك. تۇر­پاتى باسقا. ءوزىڭىز دە وقي وتىرىڭىز. جولىم مەنىڭ قۇمشاۋىت, جۇرە كەلە جوندەلەر, جارام مەنىڭ سىزداۋىق, جارىلعان كەزدە ەمدەلەر. العان جوقپىن مەن قالاپ, دەرتتى بولسام, كەم كورەر. تالاي جاندار شىداماي, سەرگەلدەڭ بوپ سەندەلەر. تۇرسا توسىپ ءجۇز قاۋىپ, وتەم سۇرلەۋ ءىز تاۋىپ, كىم بىزدەرگە تەڭ كەلەر؟! ويدى, قىردى كوپ كەزگەن, ويلانىڭدار, پەندەلەر! ول ومىرگە قۇشتار. جاسىپ, جاسقانىپ كورگەن ەمەس. قايتا ۇلكەن ارماندارعا قۇلاش سەرمەيدى. باستى ارمانى – سوڭىندا تۇياق قالدىرۋ... نىشان شەرحان كوكەمنىڭ (مۇرتازا) مىنانداي ناقىلى بار: «جولبارىس پەن ءجۋرناليستى اش قويۋعا بولمايدى». ماماندىعىمىزعا سايكەس (اش قالماۋدىڭ امالى دەپ قابىلداساڭىز دا بولادى – ە.ب.) تالاي ادامدى كورىپ ءجۇرمىز. تالپاق تاناۋ, جالپاق بەت, شىعىڭقى بۇعاق شەنەۋنىكتەردى دە, الاقانىنان ادال ەڭبەكتىڭ ءيىسى اڭقيتىن شارۋانى دا جولىقتىردىق. جەردەگى «جارتى قۇدايلار» كوبىنە كومەكشى ۇستايدى. ەمەن ەسىكتى اشۋعا قينالادى. سوندايدا: «قۇداي بۇلارعا نە ءۇشىن قول بەردى ەكەن؟» دەگەن قىسىر وي كەلەدى. «اسىلى, قۇندى قۇجاتتارعا قول قويۋ ءۇشىن شىعار». الگى ويدىڭ ارتىنان سانادا سۋماڭ ەتە قالاتىن جاۋابى بۇل. كەلەسى كەيىپكەرىمىز ەكى قولدىڭ قادىرىن جۇرتتان ارتىق بىلەدى. ويتكەنى ەكى قولى يىقتان جوق. ەسىم-سويى – نىشان سەكسەنوۆ. بۇرىنعى – لەنين, قازىرگى تۇرماعامبەت اۋىلىندا تۇرادى. نىشان – ءوسىپ-ونگەن اۋلەتتىڭ ۇلانى. وتباسىندا ون بالا بار. بۇل – سول وننىڭ ەكىنشىسى. اكە-شەشەسى قىزىلدىڭ قۇمىندا مال باقتى. دەگەنمەن ولاردىڭ وسى نىشانعا دەگەن كوڭىلدەرى ەرەك ەدى. باسقا بالالاردان ارتىق ساناپ, ۇنەمى قامقورلىق تانىتاتىن. نىشان وزىنە دەگەن ەرەكشە قامقورلىقتى سەزىنگەنىمەن, باسقا بالالاردان كەم بولماۋعا, ءوزىنىڭ كەم­تارلىعىن بىلدىرمەۋگە بارىنشا تالپىندى. ءوز قاتار-قۇربىسىمەن مەكتەپكە بارا المادى. دەي تۇرعانمەن, كەشىگىپ بولسا دا, مەكتەپ پار­تاسىنا جۇرتپەن بىرگە وتىردى. باشپايى­نىڭ اراسىنا قالامساپتى قىستىرىپ جازۋدى ۇيرەن­دى. قۇر ۇيرەنىپ قويعان جوق, مارجانداي ءارىپ­تەر­دى اسپەتتەپ جازۋدى وزىنە مىندەت ەتىپ سانادى. اۋىلىندا تەلمان مەيىرحانوۆ دەگەن ادام تۇردى. جالعىزباستى ەدى. نىشاننىڭ اتا-اناسى ءسۇت پەن ايرانىن سول كىسىگە كۇن سايىن بەرىپ, كومەك كورسەتىپ وتىراتىن. نىشان يىعىنا ىلگەن دورباسىنا ءسۇت, ايران, ىرىمشىك, مايىن تولتىرىپ الىپ, ەكى ءۇيدىڭ اراسىن سۇرلەۋ ەتەتىن. تەلمان اعا تەحني­كانىڭ ءتىلىن جەتىك بىلەتىن مامان-تىن. كەمپىراۋىز ءتىسىن كەتىك ەتكەن تەلەديدار, تابانى كۇس-كۇس بولعان تەمىر ۇتىك, دىرىلداپ بۇكىل ءۇيدىڭ بەرەكەسىن الاتىن مۇزداتقىش سياقتى تولىپ جاتقان تۇرمىستىق تەحنيكا بۇزىلعان ساتتە اۋىلداعى اعايىن تەلمان اعانىڭ ءۇيىن بەتكە الاتىن. «شيپالى قولى» تيگەن تەحنيكا سول مەزەتتە «دەرتىنەن ايى­عىپ» سالا بەرەتىن. نىشان تەلمان اعانىڭ ۇيىنە بارعان سايىن ونىڭ كوزىلدىرىك كيىپ الىپ, الدەبىر زاتتى شۇقىلاپ وتىراتىنىن كورەتىن. العاشىندا بالالىق قىزىعۋشى­لىقپەن تەلمان اعانىڭ جانىندا اينالسوق­تاپ ءجۇردى. قىزىق قوي, بۇكىل اۋىل بىلمەيتىن نارسەنى تەلمان اعاسى بىلەدى. زەيىن سالىپ قاراسا, بۇل ومىرلىك كاسىپ ەكەن. سودان اعاسىنا تەحنيكانىڭ ءتىلىن ۇيرەتۋدى ءوتىندى. ومىردە كورگەنى مەن تۇيگەنى كوپ اعاسى قارسى بولمادى. ءار زاتتىڭ اتىن ايتىپ, ورنا­لاسقان جەرىن ىجداعاتتىلىقپەن كورسەتىپ, بالانى كاسىبىنە باۋلي باستادى. سودان اياقتىڭ ساۋساقتارىنىڭ اراسىنا قۇرال-سايمانىن قىستىرىپ تەحنيكا ءجون­دەۋدى باستاپ كەتتى. العاشىندا ۇيدەگى توقتاپ قالعان ساعاتتى جوندەپ كوردى. وڭاي ەمەس, ارينە. قول مەن اياقتىڭ اتقاراتىن قىزمەت­تەرى ءار باسقا. قول باراتىن جەرگە اياقتىڭ باشپايلارى سىيماي جاتادى. بىراق وسى كاسىپكە ابدەن بەرىلگەن, جان-تانىمەن كىرىسكەن نىشان ورتا جولدان توقتاعان جوق. اسقان ەڭبەكقورلىقپەن جۇمىسىن جالعاستى­را بەردى. اقىرى كاسىپتى مەڭگەرىپ الدى. العاشىندا اعايىن-تۋعان مەن كورشى-قولاڭ­نىڭ تۇرمىستىق تەحنيكالارىن جوندەپ ءجۇردى. كەيىننەن ونىڭ بۇل قابىلەتىن ەستىگەن اۋىلداستارى كەلە باستادى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ دە تەلمان اعاسى سياقتى مامان بولعانىن بايقاماي قالىپتى. قاتارلاستارىنان كەشىگىپ مەكتەپكە بارعانىن ايتتىق. ول زاماندا قازىرگىدەي تەست دەگەن دۇنيە جوق. مەنىڭ ءبىر اعام ايتادى «قازىر مىلقاۋ وقيتىن زامان, سۇراقتاردىڭ جاۋابىن نۇقي سالساڭ بول­دى» دەپ. سول سەكىلدى ول كەزدە مەكتەپ بىتىرۋشىلەر جازباشا ەمتيحان تاپسىراتىن. نىشان اياعىمەن جازا العانىمەن, ەمتيحاندا ولاي ەتۋگە بولمايدى. سودان قامقور ۇستازدارى وعان ەمتيحاندى اۋىزشا تاپسى­رۋعا رۇقسات بەردى. ول سانانى جاڭىل­دىراتىن الگەبرانىڭ ءتۇرلى ساندارىن, فيزيكانىڭ شىم-شىتىرىق زاڭدىلىق­تارىن, گەومەتريا­نىڭ سىزبالارىن جاتتاپ الدى. تاريح پەن ادەبيەتتى دە ساناسىنا قاتتادى. ءسويتىپ, مەكتەپتى ءبىتىرىپ شىقتى. بىلگەن ادامعا, بۇل ۇلكەن ەڭبەكتى قاجەت ەتەدى. تاريحي داتالار مەن فيزيكانىڭ زاڭدىلىقتارىن قاتار جاتتاپ, ونى ەستە ۇستاۋدىڭ ءوزى ميعا كادىمگىدەي سالماق سالادى. ال نىشان سونىڭ ءبارىن جاتتاپ الدى. ءالى كۇنگە دەيىن ەستەن شىعارماعان. – مۇمكىن, – دەيدى ول, – بۇرىن كويلەك-شالبار كيە المايتىن كەمتارلىعىما قورلانعان دا شىعارمىن. بىراق اتا-انام­نىڭ جۇرەك جىلۋى مەن باۋىرلارىمنىڭ قامقور­لىعىنىڭ ارقاسىندا ءوزىمدى ەشكىمنەن كەم ساناعان جوقپىن. بۇل دا – ءبىر تاعدىردىڭ باسقا سالعان قاتال سىنى. اللانىڭ جازعانىنا پەندەسى قۇلدىق ۇرۋى كەرەك. باسقا امال قايسى؟! دەگەنمەن قان­داي قيىندىق بولسىن, ونى ەڭبەك ارقىلى جەڭۋگە بولاتىنىنا كوز جەتكىزدىم بۇگىندە. اباي اتام ايتادى «سەن دە ءبىر كىرپىش دۇنيەگە, كەتىگىن تاپ تا بار, قالان». جارات­قاننىڭ امىرىمەن ەكى قولى يىقتان جوق بولسا دا, نىشان ومىردەگى كىرپىش بولىپ قالاناتىن تۇسىن تاپتى. باستىسى دا – وسى. سەرىكبول ستۋدەنت كەزىمىزدە رەسپۋبليكالىق با­سىلىم­داردان سەرىكبول قوندىباي اتتى اۆتوردىڭ ماقالالارىن ءسۇيسىنىپ وقىدىق. ءوزى ماڭعىستاۋدان جازادى. باستى ەرەكشەلىگى – وزگەلەر سەكىلدى ويلامايدى. ويلاۋ شەڭبەرى باسقا. ءاربىر وقيعاعا باسقا قىرىنان كەلەدى. جاڭا تۇجىرىمدار ۇسىنادى. ءبىر عانا بايراق توڭىرەگىندە جازىلعان ماقالاسى ەستەن كەتپەيدى. ساق-عۇن زاماندارىنان باستاپ تولعاپ, ءسۇيىن­باي جىرلايتىن «ءبورىلى مەنىڭ بايراعىم, ءبورىلى بايراق كوتەرسە, قوزىپ كەتەر قايداعىم» دەگەن جىرداعى ءبورىلى بايراق­تىڭ سيپاتىنا دەيىن توقتالىپ, ونىڭ شىعۋ تاريحىن تەرەڭ زەرتتەپ, جەتكىزەدى. ەنتسي­كلوپەديالىق ءبىلىمى سۇمدىق. ماقالا اۆتو­رىنىڭ كىم ەكەنىن بىلە ءجۇرۋ كاسىبي ادەت قوي. سەرىكبول تۋرالى سۇراستىرا باستا­دىق. ما­مان­دىعى – گەوگراف. الماتىدان بىتىرگەن. اسپيرانتۋراعا قالۋعا مۇمكىندىك بولعانى­مەن, اۋىلداعى اتا-اناسىنا قارايلاسۋ ءۇشىن ارۋ قالانى تاستاپ كەتكەن. ەلدە ءجۇرىپ ءبىرشاما ەڭبەك ەتىپتى. بىراق جالىنداپ تۇرعان شا­عىندا جول اپاتىنا ۇشىراپتى. ءسويتىپ, ءتو­سەك­كە تاڭىلعان ەكەن. سول جىگىت نەبارى 36 جاسىندا ومىردەن وزدى. بۇل 2004 جىل بولاتىن. ءبىز ءسوز ەتكەلى وتىرعان جىگىتتىڭ دە اتى سەرىكبول. تەگى – شايىقوۆ. قىزىلور­دانىڭ قازالى اۋدانىندا تۇرادى. تۋمى­سى­نان زاعيپ. ماڭعىستاۋدىڭ سەرىكبولى ماڭدايىنا تاعدىر جازعان سىزىقپەن توسەك­كە تاڭىلسا, ءبىزدىڭ سەرىكبول تۋعاننان جارىق دۇنيەنى كورگەن جوق. تاعدىر ەكەۋىن دە اياماعان. بىراق ەكەۋى دە – جازمىشقا مويىنسىنباي, جىگەرىن جانىپ, ونەرىن دامىتقان ادامدار. اساۋ تولقىننىڭ تەپكىسىندە كەتپەي, ءوز سۇرلەۋىن سالعان ازاماتتار. سەرىكبول شايىقوۆ بالا كەزىنەن مۋزىكاعا اۋەس بولدى. جاستايىنان جانىنا باياندى سەرىك ەتتى. ول سىزىلتا ءان سالعاندا تەبىرەنبەيتىن جۇرەك بولمايدى. ەرىكسىز قالتاڭنان بەت ورامالىڭدى سۋىرا بەرەسىڭ. ءاننىڭ يىرىمە تۇسە بىلەدى. ءيىرىمى تابىلعان ءان بۋىن-بۋىندى بوساتىپ, جانىڭا جىلىلىق سىيلايدى. ول تەك قانا ءانشى ەمەس. سازگەرلىگى دە بار. ول شىعارعان اندەر حالىق اراسىنا تەز تارايدى. اۋىزدان-اۋىزعا كوشىپ, حالىقتىق سيپاتقا يە بولىپ كەتەدى. سونداي اندەرىنىڭ ءبىرى – «ءبارىمىز دە بىردەيمىز» دەپ اتالادى. ءاننىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, پەندەنىڭ پەندەدەن ايىرماسى جوق. اللانىڭ الدىندا ءبارىمىز بىردەيمىز. باي دا, كەدەي دە, حان دا, قاراشا دا قۇدايدىڭ الدىندا بىردەي. ەش­كىمنىڭ ەشكىمنەن ارتىقشىلىعى جوق. ماق­شار كۇنى سەنىڭ اتاعىڭا, اقشاڭا, داۋلەتىڭە, دەنساۋلىعىڭا قارامايدى. بارلىعىمىزدىڭ ءىسىمىز تارازى باسىنا تەڭ تارتىلادى. ءان وسىنى ايتادى. ەستىر قۇلاق بولسا, دۇنيەنىڭ جالعان ەكەنىن جەتكىزەدى. جاستايىنان انگە عاشىق بولعان سەرىكبول اۋدانداعى  مۋزىكا مەكتەبىنە قابىل­دان­دى. زاعيپتىعى كەدەرگى بولعان جوق. تالانتتى جاستىڭ تالابىن مەيىرىمدى جاندار دەر كەزىندە بايقاسا كەرەك. بۇگىندە ول ايماققا اتى جايىلعان ءانشى. ونىڭ كونتسەرتتەرىندە ينە شانشار ورىن بولمايدى. حالىق سەرىكبولدى اياعاننان كەلمەيدى. رۋحاني ءلاززات الۋ ءۇشىن, شىن ونەردىڭ قاينارىنان قانىپ ءىشۋ ءۇشىن, ىشىندەگى شەرىن تارقاتۋ ءۇشىن جينالادى. ول رەسپۋبليكالىق سايىستاردا دا توپ جارىپ ءجۇر. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ اراسىندا فەستيۆال وتەدى جىل سايىن. سوندا ەكى رەت ولجالى بولدى. سونداي-اق «جاس تالانت» بايقاۋىندا دا جەڭىسكە جەتتى. قىسقاسى, جىگەرىن جانىعان, جۇرتى تانىعان جىگىت ءومىردىڭ ايدىنىنا كەمەسىن سالدى. ەندى جەلكەنىنەن جەل ەسسىن دەپ تىلەيىك. ەرجان بايتىلەس. قىزىلوردا وبلىسى.