الماتى قالاسى كاسىپكەرلەرىنىڭ جىل سايىنعى كونفەرەنتسياسىندا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەمىس شوتانوۆ الماتى قالاسىنداعى كاسىپكەرلىك دامۋىنىڭ ارتىقشىلىقتارىنا توقتالدى, دەپ جازادى palata.kz.
تولەمىس شوتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, الماتىدا 160 885 جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىسى بار. سوڭعى بەس جىلدا سۋبەكتىلەر سانى ەكى ەسەگە دەيىن وسكەن. دەگەنمەن, بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 14% ازايعان.
الماتى قالاسى شوب ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندارىنىڭ ۇشتەن ەكى بولىگىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر, ال ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى شوب ۇلەسى 34%-عا جەتكەن.
الماتىداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس قىزمەتى ساۋدا سالاسىندا –34%, وزگە دە قىزمەت كورسەتۋلەردە – 16,3%, جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن وپەراتسيالار – 11,3% قۇرادى.
سونىمەن قاتار كاسىپكەرلەر كونفەرەنتسياسىندا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەمىس شوتانوۆ الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ بىرلەسكەن قىزمەتىنە دە توقتالىپ ءوتتى.
بىلتىرعى كونفەرەنتسيادا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ ناتيجەسىندە الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلەسكەن كەلىسىمدەرگە قول قويىلعان, 22 كەلىسىمنىڭ 20-سىندا اتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزىلگەن.
سونىمەن قاتار اعىمداعى جىلدا كاسىپكەرلىكتەگى ءجيى قايتالاناتىن ماسەلەلەردى انىقتاۋ جۇمىستارى جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى.
سوڭعى زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە الماتى بيزنەسىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار مەن وتكىزۋ, ينفراقۇرىلىم مەن جەر رەسۋرستارىنا, ساۋدا ورىندارى قولجەتىمدىلىك, ماماندار دايىنداۋ مەن ادامي كاپيتالدىڭ دامىتۋ, بيزنەس جۇرگىزۋ بويىنشا كەڭەس الۋ مەن ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىگە قوسىلۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەر تولعاندىرىپ كەلەدى.
«ساتىپ الۋلار جۇيەسى ارقىلى الماتىدا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر قولداۋدا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ ساتىپ الۋلارىندا جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن قامتاماسىز ەتۋدى مونيتورينگىلەيتىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ, 590 وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر, 10 مەملەكەتتىك ورگان مەن 295 ۆەدومستۆوعا باعىنىشتى مەكەمەلەر قامتىلعان 11 جيىن وتكىزىلگەن. ناتيجەسىندە وتاندىق بالاماسى بولسا دا, 10,2 ملرد تەڭشە سوماسىنا يمپورتتىق تاۋار ساتىپ الۋدىڭ 82 دەرەگى انىقتالعان. 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الماتىداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ساتىپ الۋلارىندا وتاندىق ۇلەس 28%-دان 54%-عا دەيىن ەكى ەسەگە ارتقان. ال مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى ورىندالعان كەلىسىمشارت سانى 2016 جىلى 25,7 مىڭ بولىپ, جالپى 22,6 ملرد تەڭگە سومانى قۇرادى», – دەدى «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەمىس شوتانوۆ.
تولەمىس شوتانوۆ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار مەن كۆازيمەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى باقىلاۋدىڭ جوقتىعى وزەكتى ماسەلە ەكەنىن العا تارتىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى دايىنداۋدا وتاندىق تاۋار ۇلەسىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا الماتى قالاسى «مەمساراپتاما» بولىمشەسى مەن پالاتا اراسىندا كەلىسىمگە قول قويۋ قاجەتتىلىگىنە باسا نازار اۋداردى.
سونىمەن قاتار, قوسالقى مەردىگەرلىك مەكەمەلەرگە پوستتەندەرلىك باقىلاۋدىڭ جۇرگىزىلمەيتىنىن ايتتى. وسىعان وراي قۇرىلىس باسقارماسى مەن كاسىپكەرلەر پالاتاسى اراسىندا ارنايى كەلىسىمگە قويۋ كەرەكتىگىن ۇسىنىپ, پوستتەندەرلىك باقىلاۋ مەحانيزمىن قولدانۋ ارقىلى وتاندىق ۇلەس كولەمىن ارتتىرۋدى قاداعالاۋعا بولاتىندىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
مۇنىمەن قوسا, تەحنيكالىق سيپاتتاماسى تولىق جازىلعان وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر ءتىزىمىن دايىنداپ, www.ugask.kz سايتىندا جاريالاۋدىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىرىپ ءوتتى. بۇل ءادىس وتاندىق ءونىمدى قولدانۋ كورسەتكىشىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ قانا قويماي, تاۋار جەتكىزۋشىلەرگە اقپارات قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
الماتى قالاسى كاسىپكەرلەر كونفەرەنتسياسىندا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەمىس شوتانوۆ بيزنەس ءۇشىن ينفراقۇرىلىمعا, ساۋدا ورىندارىنا قولجەتىمدىلىك ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
«بۇگىندە الماتى قالاسىندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن 82 كوللەدجدە 61 مىڭ ءبىلىم الۋشى بار. ونىڭ 34-ىندە دۋالدى ءبىلىم بەرۋ ءادىسى قولدانىلىپ, 2296 ستۋدەنت قامتىلعان. سونىمەن قاتار 1782 كاسىپورىنعا ساۋالناما جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە, قىزمەت كورسەتۋ, جەڭىل جانە تاعام ونەركاسىبى, قۇرىلىس, جيھاز جاساۋ سالالارىندا ماماندار قاجەتتىلىگى انىقتالعان. وسىعان وراي مامان دايىنداۋ پروتسەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن الماتى قالاسىنداعى كوللەدجدەر رەيتيىنگى جاساپ, ءبىلىم بەرۋدەگى مەملەكەتتىك تاپسىرىس كەزىندە ەسكەرۋ كەرەك. سونداي-اق, الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن ورنالاستىرۋدا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن بىلىكتى جۇمىسشىلاردى دايىنداۋدى 80%-عا ارتتىرىپ, ورتا بۋىن ماماندارىن دايىنداۋدى 20%-عا ازايتۋ قاجەت», – دەپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۇسىنىسىن ورتاعا سالدى.
الماتى قالاسىندا ەكى كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى, وندا 2016 جىلى 7 471 قىزمەت كورسەتىلگەن. مۇنىمەن قوسا, كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى اشىلعان. «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اعىمداعى جىلى بارلىق كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ونلاين-رەجيمگە اۋىستىرىلۋى جوسپارلانىپ وتىرعانىن حابارلادى. كقكو ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالار بويىنشا دا قىزمەت كورسەتىلەدى.
بۇل جۇيە بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار ماماندارى كاسىپكەردەن ءوتىنىم العاننان كەيىن 5 كۇن ىشىندە تەحنيكالىق سيپاتتاما مەن رۇقسات قاعازدارىن الۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى. بۇل پوزيتسيالار «Doing Business» حالىقارالىق رەيتينگىندەگى كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بيزنەستىڭ كوپتەگەن باستامالارى قولداۋ تاپتى جانە ەلباسى جولداۋىندا ايتىلدى, كوبى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بيزنەس پەن بيلىك اراسىنداعى ورناتىلعان بايلانىس وسى باعىتتا داميدى دەپ ويلايمىز», – دەپ اياقتادى تولەمىس شوتانوۆ.
