تىركەلىپ كەلىپ تەكسەرەدى

كىم-كىمدى دە ەلىمىزدەگى قازىرگى قىلمىستىق احۋال الاڭداتپاي قوي­مايتىنى ءسوزسىز. بۇل ورايدا ەلدەگى جالپى قىلمىستىق احۋال بەلگىلى بولعانىمەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىلمىستاردى اشۋ جانە جاسىرىپ قالۋ فاكتىلەرى كوپ­شىلىككە بەيمالىم قالىپ جاتا­دى. وسى كەمشىلىكتەردى بولدىر­ماۋ ماقساتىندا كەشە باس پرو­كۋ­راتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارات احمەتجانوۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى­نىڭ قىلمىستاردى اشۋ جانە ج­اسىرىپ قالۋ فاكتىلەرى جونىندە, سونداي-اق وتكەن توقسانداعى سى­بايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى حابارلادى. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە قا­را­عاندا, وسى جىلدىڭ 3 ايى ىشىندە عانا وتكەن جىلدىڭ وسىن­داي كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا تىركەلگەن قىلمىستار دەڭگەيى 6,3 پا­يىز ارت­قان. ال جالپى قىلمىس­تىق زاڭ بۇزۋ­شىلىقتار 15,9 پا­يىز, ونىڭ ىشىندە ۇرلىق 31,5, كىسى توناۋ 5,6 پايىز وسكەن. جوعارىدا ايتقانى­مىز­داي, ەلدەگى قىلمىس­تار­دىڭ وسىن­شاما ءوسىپ, جۇرتتى الاڭداتىپ وتىرعانى نەلىكتەن دەسەك, ءتارتىپتى قاداعالاۋعا ءتيىس قۇ­قىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءوزى بات­پاققا بەلشەدەن باتىپ وتىرعانى بەلگىلى بولدى. ويتكەنى, م.اح­مەت­جانوۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, قىل­مىس­تاردىڭ ەڭ كوبى ىشكى ىستەر ورگاندارىندا, ياعني 92,7 پايىزى نەمەسە 32 046 قىلمىس تىركەلگەن كورىنەدى. ەلىمىز وڭىرلەرىنىڭ ىشىندە قىلمىستىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى الماتى قالاسىندا, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, وڭتۇستىك قازاقستان, الماتى وبلىستارىنا تيەسىلى بولىپ وتىر. وسىلايشا ءتارتىپتى قاداعالاۋ­شى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءوز مىندەتىنە سالعىرت قاراۋى سال­دارىنان جاسوسپىرىمدەر اراسىن­داعى قىلمىس تا جامبىل وبلى­سىن­دا 86,5, قىزىلوردا وبلى­سىن­دا 71,4, وڭتۇستىك قازاقستان وب­لى­سىندا 55,4 پايىز ءوسىپ كەتكەن. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن نەگىزگى كورسەتكىشتىڭ ءبىرى قىل­مىس­تىڭ اشىلۋى دەسەك تە ونىڭ اشىلۋ دەڭگەيى جامبىل, وڭتۇستىك قازاق­ستان, قاراعاندى, باتىس قا­زاق­ستان وبلىستارىندا وتكەن جىل­مەن سا­لىس­تىرعاندا كەمي ءتۇس­كەن. ال قىل­مىستى جاسىرىپ قالۋ كور­سەتكىشى پاۆلودار, جامبىل, قى­زىلوردا ءجا­نە سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىس­تا­رىن­دا ارتىپ كەتكەندىگى بايقالعان. سول سياقتى سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتار جا­سا­عانى ءۇشىن 1060 ادام, ولاردىڭ ىشىندە 134 ادام اكىمشىلىك, 926 ادام تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. بۇل باعىتتا قۇقىق قورعاۋ سا­لا­سىندا اتالعان كوميتەت بىرقاتار زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسىپتى. جىل باسىنان بەرى كاسىپ­كەرلىكتىڭ 700 استام سۋبەكتىسىنىڭ قۇقىعى قورعالىپ, 573-گە جۋىق زاڭسىز تەكسەرۋلەردى تىركەۋدەن باس تارتىلدى, دەيدى م.احمەتجانوۆ. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىرىنشى توق­سانىندا مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ تەكسەرۋ تاعايىنداۋ تۋرالى 77 874 اكتىسى تىركەلسە, ونىڭ با­سىم بولىگى, ياعني 41 مىڭنان اس­تا­مى كاسىپكەرلىككە قاتىستى بولعان. وندا تەكسەرۋلەردى تىركەۋدەن باس تارتۋدىڭ ەڭ كوپ بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعى, توتەنشە جاعداي­لار, ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرى مەن سانيتارلىق-ەپيدەميولو­گيا­لىق قاداعالاۋدا, سالىق قىزمە­تىندە ورىن العان. جالپى, وتكەن جىلدىڭ باسى­نان بەرى زاڭ تالاپتارىنا قايشى 3 مىڭ­نان استام, ال وسى جىلدىڭ باسىنان 600 تەكسەرۋدى تىركەۋدەن باس تار­تىل­عان ەكەن. سونىمەن قاتار, جا­سىرىن سيپاتتاعى كوپتەگەن زاڭسىز تەكسەرۋلەر پروكۋراتۋرا ورگاندارى­نىڭ نا­زا­رىنان تىس قالىپ وتىر­عانى بەلگىلى بولعان. ال ونداي جاع­داي­دى تەك زاڭ­سىز تەكسەرىلگەن كاسىپ­كەر عانا بىلەتىنى انىق جانە ونىڭ ءوزى بۇل تەكسەرىستى حابارلاۋعا ءتيىس. وسى ماقساتتا كاسىپ­كەرلەر قۇقىن قورعاۋ ءۇشىن كوميتەت «بيزنەس تىرەگى» جوبا­سىن جۇزەگە اسى­رىپ­تى. بۇل جوبا كاسىپكەرگە وعان قا­تىستى تەكسەرۋدىڭ تىركەلگەندىگىن نە­مەسە جوسپارلى تەك­سەرۋ تاعايىن­دال­عاندىعىن نەمەسە ونىڭ نەگىزدىلىگىن انىقتاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. ول ءۇشىن اتالعان كو­ميتەتتىڭ www.pravstat.kz سايتىندا ورنالاسقان «كا­سىپكەرلەرگە قاتىستى تەكسەرۋلەردى تىركەۋ تۋرالى اقپارات» بولىگىندە كاسىپكەر اكتىدەگى تىركەۋ ءنومىرىن ءتيىستى جولعا ەنگىزۋ ارقىلى الگى تىركەۋدىڭ راستىعىن, ورگاننىڭ اتاۋىن, تەكسەرۋ نەگىزى مەن ۋاقىتىن تولىق انىقتاپ الۋىنا بولادى. سول سياقتى تەكسەرىس تۋرالى مالىمەتتى تىركەۋ ءنومىرىن 1012 قىسقا نومىرىنە SMS جولداۋ ارقىلى دا انىقتاۋعا مۇمكىندىك بار كورىنەدى. الەكساندر تاسبولاتوۆ.