ەلەۋگە تۇرارلىق تۇلعا ەدى

اتتەڭ ءبىر قاپى دۇنيە-اي! اسىلدارىن ارداقتاۋعا كەلگەندە انشەيىندە الدىنا جان سالمايتىن قايران قازەكەمنىڭ كەيدە كەجەگەسى كەيىن تارتىپ, كەرەناۋلىق تانىتاتىنىن قايتەرسىڭ. ءايت­پەسە, قازاق ايەلدەرى اراسىنان شىققان تۇڭعىش باسكەتبولشى رەتىندە ۇلىقتالىپ, اتى-ءجونى ۇلتتىق ەنتسيكلوپەديامىزعا ەنگەن شولپان دۇيسەنوۆا ەلەۋگە تۇرارلىق تۇلعا ەدى-اۋ. وكىنىشكە قاراي, كەشەگى كوزى ءتىرى كەزىندە وعان ەل سپورتىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە سىڭىرگەن ەڭبەگىنە لايىق قۇرمەت كورسەتە المادىق. بۇدان ەكى جىل بۇرىن اقتىق ساپارعا اتتانعانىن اعايىن-تۋىستارىنان باسقا كوپ ەشكىم بىلمەي دە قالدى. جاعىمدى-جاعىمسىز جاڭالىقتاردى جەردە جاتقىزبايتىن اقپارات قۇرالدارى بۇل جونىندە جۇمعان اۋىزدارىن اشپادى. جامانات حاباردى التى ايدان سوڭ ەستىگەن ءبىز «ەشتەن – كەش جاقسىنىڭ» جورالعىسىمەن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە «قازاق باسكەتبولىنىڭ قارلىعاشى ەدى» دەگەن ماقالا جاريالادىق. ەگەر باعالاي بىلسەك, ونىڭ ەسىمى مۇسابەك جايشىباەۆ, حامزا مۇحا­مەدجانوۆ, الدابەرگەن نۇربەكوۆ, شوقىر بولتەك ۇلى, وراز قاڭلىباەۆ, گۇلشات مايلىباەۆا سەكىلدى قازاق سپورتىنىڭ نەگىزىن قالاعان ساڭلاق­تارمەن قاتار تۇرۋعا ءتيىس. قابىرعاسى قاتپاستان «حالىق جاۋىنىڭ» قىزى اتانىپ, تاعدىردىڭ تالاي تاۋقىمەتىن كورگەن قايسار قىز ارمان قۋىپ الىستاعى ارقادان الماتىعا كەلگەندە الدىنان قۇشاق جايىپ ەشكىمنىڭ قارسى الماعانى انىق. اتتاناردا اناسى قولىنا ۇستاتقان جارتى قاپ كەپكەن قارا ناندى ەرتەلى-كەش تالعاجاۋ ەتىپ, تابانىنان تاۋسىلا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورنىن ىزدەدى. اقىرى, الاتاۋدىڭ باۋرايىنا ەۆاكۋاتسيامەن كەلگەن سەۆاستوپول كەمە جاساۋ تەحنيكۋمىنا ءتۇستى. بىراق جاتاقحانا بەرىلمەگەندىكتەن, كىم كورىنگەننىڭ بوساعاسىن جاعالاپ, كۇنكورىسى كەلىسپەدى. سودان سورى قايناپ جۇرگەندە كوشەگە جاپسىرىلعان جارناماعا كوزى ءتۇستى. تاۋ-كەن ينستيتۋتىنىڭ دايىندىق ءبولىمى ۇمىتكەرلەردىڭ قۇجاتىن قابىل­دايدى ەكەن. ەڭ باستىسى, جاتار ورنى دا, ستيپەندياسى دا بار كورىنەدى. ويى ورىندالىپ, وقۋعا ءىلىندى. تاس باسىپ, تاۋ اسىپ, كەن ىزدەپ كەتەر مە ەدى, كىم ءبىلسىن, كەزدەيسوق ءبىر وقيعاعا كەزدەس­پەگەندە. ...ماسكەۋدە ۇلى جەڭىستىڭ قۇر­مەتىنە ارنالعان بۇكىلوداقتىق فيزكۋلتۋراشىلار شەرۋى وتەتىن بولىپ, سوعان قاتىساتىن قازاقستان دەلەگاتسياسى جاساقتالعاندا جاستايىنان جۇمىس جاساپ شىنىققان, ءسامبى تالداي سىمباتتى شولپان نازارعا بىردەن ىلىكتى. ءدۇبىرلى مەرەكەگە دايىندىق بارىسىندا جۇگىرۋدەن دە, سەكىرۋدەن دە ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىنگەن ونى الماتىدا جاڭادان اشىلعان دەنە تاربيەسى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ءشامىل بەكباەۆ وزدەرىنە شاقىردى. ايى وڭىنان تۋعان اقماڭدايلى ارۋ وسىلايشا ۇلكەن سپورتتىڭ تابالدىرىعىن اتتادى. ەكىنشى كۋرستا بىلىكتى باپكەر نينا گاپچەنكونىڭ قاراماعىندا العاشقى قادامدارىن جاساپ, باسكەتبولدىڭ قىر-سىرىنا قانىعا باستادى. اسقان قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا شولپان دۇيسەنوۆا تەز ارادا جانكۇيەرلەر سۇيىكتىسىنە اينالىپ ۇلگەردى. ون جىل بويى وداقتىق بايگەلەردە قازاقستان قۇراما كومان­داسىنىڭ كوشباسشىسى بەينەسىندە تانىلدى. كسرو حالىقتارىنىڭ ءبىرىنشى سپارتاكياداسىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ سپورتشىلارى اتىنان جارىس جالاۋىن كوتەرۋ مارتەبەسىن يەلەنگەنىن اۋىز تولتىرا ايتا كەتكەنىمىز ءجون. سول جولى «سوۆەتسكي سويۋز» جۋرنالىندا باسىلعان سۇيكىمدى سۋرەتى شارتاراپتى شارلادى. ءدۇبىرلى دودالاردا دۇركىرەگەن دۇيسەنوۆا كەزىندە كسرو-نىڭ جاس­تار قۇراما كومانداسىندا جاسىنداي جارقىلداپ, كەيىننەن ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرلەرى اتانعان گالينا ياروشەۆسكايا, نينا ەرەمينا سەكىلدى الەمگە ايگىلى باسكەتبولشىلارمەن بىرگە ونەر كورسەتكەنىن بۇگىندە بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى. سوتسياليستىك ەلدەرگە ەمىن-ەركىن بارىپ جۇرگەن ورتاڭ قولداي ويىنشى فرانتسياعا اتتاناردا تىزىمنەن سىزىلىپ تاستالدى. ءسىرا, وتىز جەتىنىڭ ويرانىنا ۇشىراعان اكەسىنىڭ «قىلمىسى» قىراعى مەكەمەلەردىڭ ەسىنە ءتۇسىپ كەتسە كەرەك. وسىناۋ كەلەڭسىز وقيعا ونىڭ الاڭمەن ەرتەرەك قوشتاسۋىنا تەرىس اسەرىن تيگىزدى. اناۋ جىلدارى قارلاتىپ-بوران­داتىپ قاراعاندىداعى ۇيىنە ىزدەپ بارعا­نىمىزدا, باياعىدا اق تاڭنان قارا كەشكە دەيىن اتويلاسا شارشاۋدى بىلمەيتىن اياعىن كارىلىك قۇرساۋلاعان كەيۋانا كەمسەڭدەپ وتىرىپ, باسىنان كەشكەن بارلىق قيىندىقتاردى ايتقانى جادىمىزدا ءجيى جاڭعىرادى. بار عۇمىرىن باسكەتبولعا ارناپ, ۇزاق ۋاقىت بويى جوو-دا ۇستازدىق قىلىپ, ۇرپاق تاربيەسىنە قوماقتى ۇلەس قوسقان اياۋلى جان ءتىرى بولعانىندا بۇل كۇندەرى توقسانعا تولار ەدى. ەل ءۇشىن ەتكەن ەڭبەكتىڭ ەسكەرىلگەنى ءجون-اۋ... تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»