«شاحمات دەگەنىمىز – فورماسى بويىنشا ويىن, مازمۇنى جاعىنان – ونەر, ال ويىندى مەڭگەرۋ جاعىنان – عىلىم». بۇل – كەڭەس زامانىندا الەم چەمپيونى اتانعان تيگران پەتروسياننىڭ شاحمات تۋرالى سيپاتتاماسى. وسى ءسوز بۇگىنگى كەيىپكەرىمىزدىڭ جاس بولا تۇرا سپورتتا دا, ونەر مەن بىلىمدە دە دارالانۋ قۇپياسىنىڭ كىلتى ىسپەتتەس كورىنەدى. بىراق دينارا سادۋاقاسوۆانىڭ تابىسقا جەتۋ فورمۋلاسى قاراپايىم – تىڭعىلىقتى جاتتىعۋ, ءوز ىسىنە دەگەن جاۋاپكەرشىلىك.
تابىستىڭ شىنىمەن دە 99 پايىزى ەڭبەكپەن كەلەتىندىگىن جەتىستىككە جەتكەندەر جاقسى بىلسە كەرەك. دينارانىڭ تالانتىن جوققا شىعارا المايسىڭ. بىراق ونىڭ بۇگىنگى جەتىستىگىنە باستى سەبەپ – دۇرىس جاسالعان كەستە. بۇعان «ءوزىم بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بولعاندىقتان, بالالارىمنىڭ تاربيەسىندە عىلىمي ادىستەردى پايدالانۋعا تىرىستىم», دەگەن كەيىپكەرىمىزدىڭ اناسى ورال وتەشوۆانىڭ ءسوزى دالەل. «مەن بالالارىما ماحابباتىمدى عانا ەمەس, دۇرىس تاربيە دە بەرىپ, ولاردىڭ جان-جاقتى دامىعانىن قالادىم. سوندىقتان, ءبىلىم ءۇشىن شاحماتتى, جان دۇنيەسىنىڭ سۇلۋلىعى ءۇشىن مۋزىكانى, ال دەنساۋلىعى مىقتى بولۋ ءۇشىن سپورتتىق جانە كوركەم گيمناستيكانى تاڭدادىم. وسە كەلە ارقايسىسى ءوزى قالاعان سالاعا بەت بۇردى», دەيدى ورال حانىم.
وزگە بۇلدىرشىندەر سەكىلدى قۋىرشاق ويناعاننان گورى دينارانىڭ ءتۇرلى قۇراستىرعىش ويىنشىقتارعا اۋەستىگى باسىم بولعان. سوندىقتان بەس جاسىندا اعاسى مەن اپكەسىنە ەرىپ شاحمات ۇيىرمەسىنە جازىلادى. بۇدان بولەك, كوركەم گيمناستيكا جانە مۋزىكامەن شۇعىلدانادى. وي-ءورىسىنىڭ قاتارلاستارىنان وزىق ەكەندىگىن بايقاعان باپكەرى ولگا چەرەپانوۆا ديناراعا شاحماتقا كوبىرەك كوڭىل بولۋگە كەڭەس بەرەدى. 2004 جىلى سارى قۇرلىقتىڭ ۆيتسە-چەمپيونى اتانسا, تاعى ءۇش جىلدان كەيىن الەم چەمپيوناتىندا العان كۇمىس جۇلدەسى العاشقى باپكەرى ارتقان سەنىمنىڭ اقتاۋى بولاتىن. ەلىمىزدىڭ اتىنان 1998 جىلى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ باس جۇلدەسىن جەڭىپ العان دارمەن سادۋاقاسوۆتان كەيىنگى ەكىنشى مەدال دينارانىڭ شاحماتقا كاسىبي تۇردە دەن قويۋىنا اسەر ەتتى.
وسىدان سوڭ دينارا ءارتۇرلى تۋرنيرلەرگە شاقىرتىلا باستادى. جەڭىس تە كوپ كۇتتىرگەن جوق. ءتىپتى, ءتۇرلى جاس ايىرماشىلىعىندا قازاقستاننىڭ سەگىز دۇركىن جەڭىمپازى جانە ءابسوليۋتتى چەمپيونى اتاندى. بۇرىمدىلارىمىزدىڭ اراسىندا ەڭ جاس حالىقارالىق گروسسمەيستەر اتاعى دا سادۋاقاسوۆاعا تيەسىلى. الەمدىك سىندا العاش رەت 2010 جىلى توپ جاردى: 14 جاسقا دەيىنگى قىزدار اراسىندا وتكەن بىرىنشىلىكتە قارسىلاس شاق كەلتىرمەگەن دينارا شاحمات الەمىندە تاعى ءبىر جۇلدىزدىڭ جارق ەتكەندىگىن اڭعارتتى. بۇل جەتىستىگىن اراعا ءتورت جىل سالىپ وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنىڭ دۋربان قالاسىندا دا قايتالادى – 18 جاسقا دەيىنگى قىزدار اراسىنداعى سىندا استانالىق شاحماتشى ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن تاعى دا مويىنداتقان بولاتىن. ال سونىڭ الدىندا نورۆەگيانىڭ ترومسە قالاسىندا جالاۋى جەلبىرەگەن بۇكىلالەمدىك شاحمات وليمپياداسىندا 6-ورىن العان جەرلەستەرىمىزدىڭ اراسىنان ۇزدىك كورسەتكىشكە قول جەتكىزگەن. ءبىرىنشى, ەكىنشى تاقتالاردا ءتۋرنيردىڭ مەنمىن دەگەندەرىمەن كەزەك ويناپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىندەگى كۇدىكتىڭ كۇل-تالقانىن شىعاردى: التى جەڭىس, بەس تەڭ ويىن, بىردە-ءبىر جەڭىلىس جوق.
جالپى, دينارا ءۇشىن 2014 جىل تابىستى بولدى. وزىنە ەلىكتەگەن تالاي ورەنگە كومەك بولسىن دەپ «شاحماتتاعى العاشقى قادام» اتتى كىتابىن جارىققا شىعاردى. مۇندا شاحماتتى جاڭادان باستاعان ويىنشىنىڭ حالىقارالىق گروسسمەيستەر اتانعانىنا دەيىنگى ءجۇرىپ وتكەن جولى جازىلعان. «ءاربىر قادامىڭدى الدىن الا ويلاستىرىپ وتىرۋعا كومەكتەسەتىن بۇل زياتكەرلىك ويىن ءتۇرىن وزگە بالالاردىڭ دا مەڭگەرگەنىن قالايمىن», دەيدى شاحماتشى.
شىنىمەن دە, دينارانىڭ بوس ۋاقىتى بولا بەرمەيدى. ساباق پەن شاحماتتان بولەك, باسسەين, سۋرەت سالۋ, مۋزىكا. بۇل – دينارانىڭ كۇندەلىكتى ءلاززات الاتىن حوببيلەرى. ايتپاقشى, 2008 جىلى پ.چايكوۆسكي اتىنداعى مۋزىكا مەكتەبىن فورتەپيانو سىنىبى بويىنشا ۇزدىك تامامداعان. «مۇنىڭ بارىنە قاشان ۇلگەرەسىڭ؟», دەپ سۇراعانىمىزدا دينارا: «ويىمدا ءاربىر ىستەلگەنگە دەيىن جۇمىسىمدى ۋاقىت-ۋاقىتپەن ءبولىپ قويامىن. ماڭىزدىلىعى مەن ىڭعايىنا قاراي. مۇنىڭ كومەگى وراسان. بەلگىلى ءبىر تارتىپپەن ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلەسىڭ. مىنەزىڭ قاتايا تۇسەدى. ماقساتقا جەتۋدى ۇيرەنەسىڭ. سەبەبى, شاحمات ادامنىڭ دامۋىنا اسەر ەتىپ قانا قويمايدى, ول سەنى ساراپتاۋعا, الدىڭا تاپسىرما قويىپ, سونى ۋاقتىلى ورىنداۋعا, دۇرىس شەشىم قابىلداۋعا جول باستايدى. ءاربىر جەڭىسىم العا قاراي, ءوز ماقساتىما ۇمتىلۋىمنىڭ ارقاسىندا كەلگەن. الداعى ۋاقىتتا قايىرىمدىلىقپەن اينالىسسام دەيمىن. ءتۇرلى قيىندىققا تاپ بولعان بالالارعا كومەكتەسكىم, بىلگەنىممەن بولىسكىم كەلەدى», دەيدى.
ەلوردالىق سپورتشىنىڭ نيەتى قۋانتادى. بۇل ويىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دينارا بىلتىر ءۇندىستاننان الەم چەمپيونى اتاعىمەن ورالا سالىپ, استانادا شاحمات اكادەمياسىن اشتى. وندا الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن جانە اتا-انا قاراۋىنسىز قالعان بالالارعا شاحمات الىپپەسىن تەگىن ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بار.
بيىلعى جىلدى د.سادۋاقاسوۆا ايەلدەر اراسىندا يراندا وتكەن الەم چەمپيوناتىمەن باستادى. مۇنداي دەڭگەيدەگى بىرىنشىلىكتە تۇڭعىش رەت باق سىناعان شاحماتشى قىز ەكىنشى اينالىمعا دەيىن جەتىپ, سونىڭ ارقاسىندا تورتكۇل دۇنيە رەيتينگىندە 38-ورىنعا كوتەرىلدى. بار-جوعى 20 جاسىندا وسىنداي تاماشا ناتيجەگە جەتكەن استانالىق بويجەتكەننىڭ الار اسۋى الدا. سول بيىكتەن كورىنۋ ءۇشىن دينارا مەرەكەگە دە قاراماي جاتتىعۋعا كىرىسىپ كەتكەن.
مەرەكە دەمەكشى, كەيىپكەرىمىز ەلىمىزدىڭ بارشا ايەلدەر قاۋىمىن 8 ناۋرىزبەن قۇتتىقتاپ, «كوكتەم مەيىرىم مەن ماحابباتقا, جاقسى باستامالارعا تولى بولسىن» دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى. قاشان دا قاراپايىم سادۋاقاسوۆا «ءوزىڭدى قاي فيگۋراعا ۇقساتاسىڭ؟» – دەگەن سۇراققا «ماعان قوزعالىسى شەكتەلمەگەن فەرز ۇنايدى, بىراق مەن ازىرگە پەشكامىن», دەپ جاۋاپ قاتقان بولاتىن. شاحمات تاقتاسىنداعى قارسىلاس الاڭىنىڭ سوڭىنا دەيىن جەتكەن پەشكا دا فەرزگە اينالاتىنىنداي, اقىرىن, بىراق انىق باسقان قادامدارىڭنىڭ ارقاسىندا سەنىڭ دە ناعىز پاتشايىمعا اينالاتىن كۇنىڭ الىس ەمەس دەگىمىز كەلەدى.
ءمادينا اسىلبەك,
جۋرناليست
استانا
