شىمكەنتتە گرەك-ريم, ەركىن كۇرەس جانە ايەلدەر كۇرەسىنەن قازاقستان چەمپيوناتى مارەسىنە جەتتى. كۇرەستىڭ بۇل تۇرلەرى وليمپيادا باعدارلاماسىنا كىرەتىن بولعاندىقتان, ۇلتتىق قۇرامانىڭ مۇشەلەرى قاتاڭ سىننان ءوتىپ بارىپ, وسى تۋرنيردە انىقتالدى.
جارىسقا 14 وبلىس پەن استانا جانە الماتى قالالارىنان 600-گە جۋىق بالۋان قاتىستى.
كۇرەستىڭ العاشقى كۇنى سەنساتسيامەن باستالدى. باس بايگەنى شاپپاي الادى دەپ وتىرعان نۇرماحان ءتىناليەۆ اقتىق ايقاستا وڭتۇستىكقازاقستاندىق دامير كۇزەنباەۆتىڭ قانجىعاسىندا كەتتى. ءداميردىڭ بۇل جەڭىسىن كەزدەيسوقتىققا بالاۋ قيىن. ويتكەنى, ول وتكەن جىلى دا قازاقستان چەمپيوناتىندا توپ جارعان. بىراق, ول جارىسقا نۇرماحان قاتىسپاعان بولاتىن.
قالاي دەسە دە, حالىقارالىق جارىستاردا تالاي رەت جەڭىس تويىن تويلاپ, ۇلتىنىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتكەن, وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى حاسان باروەۆتىڭ ءوزىن سان سوقتىرىپ كەتكەن نۇرماحاننىڭ سوڭعى كەزدەرى جولى بولماي ءجۇر. لوندون وليمپياداسىندا العاشقى كەزدەسۋىندە ۇتىلدى. ريو-دە-جانەيرودا جولى وڭعارىلمادى. ەكەۋىندە دە سوقىر ۇپاي الا الماي, قۇر قايتتى. جانكۇيەر دەگەن كەي رەتتە قاتال دا حالىق قوي. بالۋان شولاقتىڭ اتالاس ءىنىسىن, مۇمكىن شوبەرەسىن ەڭسەرگەن داميرگە قاتتى قولداۋ كورسەتىپ, سارايدى باستارىنا كوتەرىپ اكەتە جازدادى.
ريو وليمپياداسىنا گرەك-ريم كۇرەسىنەن ءۇش قانا بالۋان بارعان. نۇرماحان تىناليەۆتىڭ جايىن ايتتىق. دوسجان قورتىقوۆ بولسا بۇل كۇندە سالماق اۋىستىرعان, كوپتەن بەرى جارىستاردان كورىنبەي كەتكەن لوندون وليمپياداسىنىڭ قولا ءجۇلدەگەرى دانيال گادجيەۆتەن اسا المادى. قولانى مىسە تۇتتى.
سالماعى اۋىرلاعان المات كەبىسباەۆ قانا ەل چەمپيونى اتاندى. لوندون وليمپياداسى قارساڭىندا حالىقارالىق ساراپشىلار المات كەبىسباەۆتى وليمپيادا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى قاتارىنا قوسقان ەدى. بىراق, جارىستى ادەمى باستاعان المات كۇشى سارقىلىپ, ورتا جولدا قالىپ قويدى. ريو وليمپياداسىندا دا ەكىنشى بەلدەسۋىندە الەمنىڭ التى ءدۇركىن چەمپيونى, وليمپيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى حاميت سورياننىڭ اپتىعىن باسقانىمەن, كەلەسى كەزەڭگە وتە الماعان. الماتقا رەسپۋبليكا بىرىنشىلىگى وڭايعا تۇسكەن جوق. سوڭىنان ەرگەن بولتىرىكتەر جەتىلىپ قالىپتى. اباداندىققا ءۇمىتى بارلاردىڭ جان بەرىپ, جان العان ايقاسىن كوردىك.
گرەك-ريم جانە ەركىن كۇرەستەن وتكەن ەل چەمپيوناتىندا تالاي جانكەشتى بەلدەسۋلەردىڭ كۋاسى بولدىق. كەيبىر بالۋاندار قاجەتتى ۇپايلارىن العان سوڭ, سوڭعى مينۋتتاردا بوساڭسي باستايدى. قازاقستانداعى اتاقتى بالۋانداردىڭ ءبىرى تاتيانا امانجول ءسال بوساڭسىپ ەدى, قارسىلاسى مارينا سەدنەۆا ىشكە ءبىر قادام اتتاپ كىرىپ, ەكپىنىنەن ايىرىپ, موينىن بۇراعان كۇيى اسپانداتىپ اكەلىپ كىلەمگە جاۋىرىنىمەن جانشىدى.
العاشقى كەزەڭدە 3:0 ەسەبىمەن جاس پەرى بولات ساقاەۆقا (الماتى قالاسى) ۇتىلىپ جاتقان قىزىلوردالىق ساقا بالۋان عالىمجان وسەرباەۆ بەلدەسۋ اياقتالۋعا 7 سەكۋند قالعاندا جەڭىستى ج ۇلىپ كەتتى. بولاتتىڭ اياعىنا جارماسقان كۇيى تىك كوتەرىپ كەتىپ, كوكپاردا سالىم سالعانداي كىلەم سىرتىنا يتەرىپ شىعارىپ, جامباسپەن وتىرعىزدى.
57 كيلودا كۇرەسكەن اقتوبەلىك نۇريسلام ساناەۆ ناعىز دەر شاعىندا ەكەن. كىلەمگە شاقىرىلعاننان تەكەجاۋمىت ارعىماقتاي ورنىندا تىقىرشىپ تۇرمايتىن نۇريسلامنىڭ قيمىلى جويقىن, جىلدامدىعى اتقان وقتاي. الداۋسىراتىپ تۇرىپ, اياققا ءوتىپ كەتسە ادەمى ءادىس جاساماي قويمايدى ەكەن.
61 كەلى سالماقتا بەلدەسكەن, لوندون وليمپياداسىنىڭ دۋىن كورگەن قىزىلوردالىق ءداۋلەت نيازبەكوۆ تە فينالدا قارسىلاسى قايرات امىرتاەۆقا سوقىر ۇپاي ۇستاتقان جوق.
بيىلعى جىلدىڭ باستى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – داڭقتى بالۋان داۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ گرەك-ريم كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى بولىپ تاعايىندالۋى. قازاقستان ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ باس حاتشىسى, ءارى گرەك-ريم, ەركىن جانە قىزدار كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى دانيار ابىلعازين وسى تاعايىنداۋ جونىندە ويىن بىلاي جەتكىزگەن ەدى. «ءداۋلەت تۇرلىحانوۆتىڭ فەدەراتسياعا كەلۋىنەن جاڭا, ءناتيجەلى جۇمىس كۇتىپ وتىرمىز. ول سپورتشى رەتىندە وتە بيىك بەلەستەردى باعىندىردى, باپكەر رەتىندە تالانتتى سپورتشىلاردى تاربيەلەدى. باسشى رەتىندە دە جاقسى ۇيىمداستىرىلعان شارالاردىڭ باستاۋىندا بولدى.
دۇنيە جۇزىنە ايگىلى بالۋان داۋلەت بولات ۇلىنان كۇتەرىمىز كوپ. جاتتىعۋ بازالارى بار, بالۋاندارعا بارىنشا جاعداي تۋعىزىلعان. ەندى تەك جاقسى دايىندىق كەرەك. تورەشىلەرىمىزدىڭ, باپكەرلەرىمىزدىڭ بىلىگىن ءوسىرۋ ماقساتىندا شەتەلدەن ءتاجىريبەلى مامانداردى تارتۋعا دايىنبىز», دەگەن.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىمكەنت
«بالۋاندارعا جانكەشتىلىك جەتىسپەيدى»
شىمكەنتتەگى جارىس قارساڭىندا داۋلەت تۇرلىحانوۆقا ءبىرتالاي سۇراقتار قويعان ەدىك. داڭقتى بالۋان ويىن بىلاي تۇجىردى: «قۇراما جاستارمەن تولىعادى. بۇل زاڭدى قۇبىلىس. كەشە عانا ريو-2016 وليمپياداسى ءوتتى, جاڭعىرىعىن بىلەسىزدەر. گرەك-ريم مەن ەركىن كۇرەستەن ەرلەر قۇراماسى ەشقانداي ناتيجە كورسەتە الما- دى. سول بالۋاندارعا بارلىق جاعداي جاسالدى, باپكەرلەردىڭ جۇمىس جوسپارىنا, وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا سىرتتان ارالاسقان ەشكىم جوق. ياعني, باپكەرلەرىمىز ءبىز كۇتكەن ۇدەدەن شىعا المادى. جىگىتتەرىمىزدىڭ كوزىنەن جەڭىسكە دەگەن جارقىلداعان وت كورە المادىق. سوندىقتان, اتقارۋشى كوميتەتتىڭ شەشىمىمەن ەكى قۇرامادا باس باپكەرلەر اۋىستى. گرەك-ريم كۇرەسىنەن نۇرىم دۇيسەنوۆ, ەركىن كۇرەستەن اسەت سەرىكباەۆ ۇلتتىق قۇرامانى دايىندايتىن بولادى. جارىستى بايقاپ وتىرسىز,بۇرا تارتۋ جوق, كىم مىقتى – سول جەڭىسكە جەتىپ جاتىر. تورەشىلەرىمىزدىڭ قاتارىنا «التىن ىسقىرىق» اتاعىن العان شەتەلدىك مىقتى قازىلاردى دا شاقىردىق. ءوزىمىزدىڭ جىگىتتەرگە سەنبەگەندىكتەن ەمەس, جاقسى تاجىريبەسىن الۋ, ءوزارا بىلىكتىلىك الماسۋ ءۇشىن. قۇرامامىزدىڭ باس بالۋانى نۇرماحان تىناليەۆ قارسىلاسىنان جەڭىلىپ قالدى. بۇل دا اششى ساباق. بۇعان دەيىن ءبارىن قاپىسىز جەڭىپ جۇرگەن بالۋان بۇل جولى دا جەڭەمىن دەگەن ءۇستىرت سەزىممەن كەلسە, ول ىسكە اسپادى. كۇرەسكە تۇسكەندە سەنىڭ بۇرىنعى جيعان-تەرگەن اتاعىڭ, ەل الدىنداعى بەدەلىڭ ءبارى كىلەمنىڭ سىرتىندا قالادى. ونىڭ ۇستىنە, قۇراما سەركەلەرىنىڭ الدى وتىز جاستان اسىپ كەتتى. تاجىريبە بار بولعانىمەن جىلدامدىق ازايعان, كۇش تە قالىپتاعىداي ەمەس. ونىڭ ءبىر مىسالىن ەركىن كۇرەستەگى الىبىمىز, كەشە عانا ريو وليمپياداسىنا بارعان داۋلەت شابانبايدىڭ كۇرەسىنەن بايقاعان بولارسىز. ءوزىنىڭ جەرلەسى, وكشەسىن باسىپ كەلە جاتقان ءىزباسارى دميتري پوپوۆقا ەسە جىبەردى. تالاپتى جاستار ءوسىپ كەلەدى. ەندى ولار اعا بۋىننىڭ تاجىريبەسىمەن تولىسىپ, ۇلكەن سىنداردا جۇلدە الا باستاۋ كەرەك. كاۆكاز بالۋاندارى ءادىس-ايلاسى جەتپەي جاتقان جەردە ورشەلەنىپ, قارسىلاسىنىڭ مىسىن باسىپ كەتەدى. سوڭعى دەمى تاۋسىلعانشا كۇرەسەدى. وسىنداي رۋح, جانكەشتىلىك ءبىزدىڭ بالۋاندارعا كەرەك. جاڭا قۇراما باپكەرلەرى وسىنداي ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرادى دەپ سەنەمىن». تاعى ءبىر قۋانعانىمىز, ەلىمىزدىڭ گرەك-ريم, ەركىن كۇرەس جانە ايەلدەر كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەرلان قوجاسباي «ۇلتتىق قۇراماعا شەتەلدەن لەگيونەرلەر شاقىرمايمىز, ءوز جىگىتتەرىمىز كۇرەسەدى», دەدى. ءبىزدىڭ ەسىمىزگە بەيجىڭ وليمپياداسىندا جۇرەك سىزداتقان جاعداي تۇسكەن. قازاقستان اتىنان كۇرەسىپ, فينالدا جەڭىلگەن تەيمۋراز تەگيەۆ وزىنە بەرىلگەن قازاق ەلىنىڭ بايراعىن كەرى سەرپىپ تاستاعان ەدى. اشۋى بويىنا سىي- ماي تۇرعان شىعار. جەڭىلگەنىنە. قازاق ءرامىزىن مەنسىنبەيتىن, بىراق, قازاق بەرگەن مۇمكىندىكتى, اقشانى ۇيالماي الاتىن مۇنداي كەلىمسەكتەر كىمنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتەدى؟! وزەگىنەن تەپسەڭ دە كەتپەيتىن ءوز بالۋاندارىڭا نە جەتسىن. ەرلاننىڭ توقتامىنا قۋانعانىمىز سول.