ومىرمەن وزەكتەس وزگەرىس

ەلباسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق رەفور­ما جاساۋ تۋرالى باستاماسى جۇرت­شىلىق تاراپىنان كەڭ قولداۋ­عا يە بولىپ, زاڭ جوباسى ءبىر اي بويى تالقىلاندى. باق بەتتەرىندە جاريالانعان مالىمەتتەر بويىنشا ساياسي پارتيالار, قوعامدىق بىرلەس­تىكت­ەر, جەكەلەگەن ادامدار تاراپىنان التى مىڭعا جۋىق ۇسىنىس-تىلەكتەر ءتۇس­كەن. وڭىردە دە تالقىلاۋ جيىن­دارى ءوتىپ, بىرقاتارىنا قاتىسۋ ءمۇم­كىن­دىگىنە يە بولدىم. ءبىر اڭعارعا­نىم, دەمو­كراتيالىق دامۋ جولىنا نىق قادام باس­قان ەلىمىزدىڭ قوعامدىق ومىرىنە قاتىستى ساياسي ماسە­لەلەر وبلىس تۇرعىندارىن دا بەيجاي قالدىرماعان ءتارىزدى. ەندى, مىنە, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ءجونىن­دەگى جۇمىس توبى ۇسىنىس-پىكىرلەردى ەكشەپ, جيناقتاپ, كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تو­لىق­تىرۋلار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەشىمىمەن پارلامەنت قاراۋىنا ەنگىزىلدى. پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسىنىڭ بىرلەس­كەن وتىرىسىنا قاتىسقان ەلباسى قۇجاتتى اشىق جانە جاريالى تۇردە قاراۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. ءبارىمىزدىڭ كۇتەتىنىمىز – وسى. سوندىقتان دا, تاريحي شەشىم قابىلداۋ ار­قىلى دەمو­كرا­تيالاندىرۋ ۇردىستەرى مەن تەتىك­تەرىن جەتىل­دىرۋ دەپۋتاتتىق كورپۋستان سەرگەكتىكتى, بەل­سەن­دىلىكتى, قۇقىقتىق بىلىمدىلىكتى تالاپ ەتەرى انىق. بارلىق پروتسەدۋرالاردىڭ زاڭدارعا سايكەس اتقارىلىپ, ەڭ باستىسى, ايتىلعان ۇسىنىستاردىڭ جان-جاقتى ەسكەرىلگەنى وتە ماڭىزدى. قازاق ەلىنىڭ كەلەشەككە باعدارلانعان سترا­تەگيالىق ماقساتى – الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەنۋ. بيىل جاريالانعان جولداۋدا وسى ماقساتقا قاراي تاباندىلىقپەن جەتۋدىڭ باسىم باعىتتارى كورىنىس تاپقان. كوز الدىمىزداعى بولىپ جاتقان ساياسي وزگە­رىس­تەر جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قام­تا­ما­سىز ەتەتىن ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا ۇلگىسىن ەنگىزۋمەن قاتار, قۇقىقتىق, دەموكراتيالىق تەتىكتەردى نىعايتۋ­دى دىتتەيدى. شيرەك عاسىر بويى قازاق­­ستاننىڭ وزىنە ءتان ساياسي مودەلى ۇراقتى پرەزيدەنتتىك بيلىك جۇرگىزىلىپ كەلدى. اۋقىمدى رەفورمالار ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ, جەمىسىن بەردى. الەمدەگى ەكونوميكاسى باسەكەگە قابىلەتتى 50 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلدىق. ەكى جاڭعىرۋ كەزەڭى ار­قىلى باعا جەتپەس قۇندى تاجىريبە جيناقتالدى. ءۇشىنشى جاڭعىرۋ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى نەگىزىندە وتكىزىلەدى. ءتۇپ­كى ماقسات ەكونوميكانىڭ الەمدىك ءوسىمىنىڭ ورتا دەڭگەيدەن جوعارى قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە 30 وزىق ەلدىڭ قاتارىنا قاراي تۇراقتى تۇردە ىلگەرىلەۋگە باعىتتالعان. پرەزيدەنت مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ارقىلى ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ, پارلامەنت­تىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن تالاي رەت ايت­قان بولاتىن. ەندى پارلامەنت ۇسى­نىل­عان كونستي­تۋتسيا­لىق وزگەرىستەردى بەس نەگىز­گى بلوك بويىنشا جان-جاقتى قارايدى دە­گەن سەنىم مول. ويتكەنى, نەگىزگى زاڭدى وزگەرتۋ حا­لىق سايلاعان دەپۋتاتتىق كورپۋسقا سەنىپ تاپسى­رىل­­عان­دىقتان, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن ءتيىمدى دە تۇراقتى ەتۋدىڭ بارلىق جولدارى ەلدىك مۇددە­دەن ويلاس­تىر­عانى ابزال. بۇل – قاتارداعى زاڭ نورما­لارى ەمەس, سوند­ىقتان كەڭى­نەن قابىلدانعان وڭتايلى رەفورما­لىق شەشىم­دەر عانا ءوز ناتيجەسىن بەرە الارى انىق. زاڭ نورمالارى ارقىلى بيلىك تارماقتارى مەن ولاردىڭ اراسىنداعى وكىلەتتىكتەر بارىنشا ءتيىمدى ەتىپ قايتا بەكەمدەلسە, ۇتارىمىز كوپ بولماق. التاي قوجاحمەت, سقمۋ پروفەسسورى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى