قارقىندى دامۋعا باستايتىن تاريحي قادام

ەلىمىزدە دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا ءبىر كوپتەن كۇتكەن قادام جاسالدى. توقسانىنشى جىلدارداعى قازاقستان ەسىمىزدە. ايتىس-تارتىس پارلامەنتتىڭ ىشىندە دە, سىرتىندا دا ءجۇرىپ جاتاتىن. ىستەن ءسوز كوپ بولاتىن. حالىق قيت ەتسە ميتينگىلەپ, كوشەگە شىعاتىن. ويتكەنى, بىزگە, وتارلىق قامى­تىنان كەشە عانا قۇتىلعان ەلگە دامىعان كاپيتاليزمدى دەرەۋ ورناتۋ قاجەت بولدى. بىراق, ول «جۇماقتى» ءبىر كۇندە ورناتۋعا ەكونوميكالىق تا, ساياسي دا شاما جوق-تىن. قاشان ورنايدى دەپ كۇتىپ وتىرۋعا تاعى بولمايتىن. قارنى اشقان حالىقتىڭ ۇكىمەتكە باس سالۋى دا عاجاپ ەمەس ەدى. سول الاساپىراندى بولدىرماۋ ءۇشىن شۇعىل شەشىم قابىلدايتىن ۇكىمەت كەرەك بولدى. سوندىقتان دا پرەزي­دەنت پارلامەنتتىڭ دە, ۇكىمەتتىڭ دە نەگىزگى بيلىگىن ءوز قولىنا الدى. «ديكتاتۋرا!» دەگەن ايقايلار شىقتى. ىشتەن دە, سىرتتان دا. الايدا, حالىق نازارباەۆقا سەندى. ويتكەنى, ول بۇعان دەيىن ۇكى­مەتتى تالاي جىل باسقارىپ, سەنىم­گە يە بولعان. سونىمەن قاتار, ول ەلىمىزدەگى كوپ ۇلتتى شارۋا حالىق­پەن دە, جۇمىسشى حالىقپەن دە ورتاق ءتىل تابا بىلەتىن تۋعان توپى­راق­تىڭ ءتول پەرزەنتى ەدى. سول تۇسقا ساي بۇل تاڭ­داۋ, پرەزيدەنتتىك بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر دۇرىس تاڭداۋ بولعانىن تاريح دالەلدەدى. قازاقستان شارۋاشىلىعى تۇرالاپ قالعان ەلدەن 25 جىل ىشىندە الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى 50 ەلىنىڭ ساناتىنا شىقتى. ايماقتىق كوشباسشىعا اينالدى. ەندى وسى تۇستا پرەزيدەنت قولىنا شوعىر­لانعان بيلىكتىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن پار­لامەنت پەن ۇكىمەتكە قايتارىپ بەرۋگە شەشىم قابىلدادى. اتا زاڭعا وزگەرىستەر ۇسىنىلدى. پارلامەنت بۇل وزگەرىستەردى ماقۇلدادى. ەندى پارلامەنتتىڭ دە, ۇكىمەتتىڭ دە ءرولى كۇشەيدى. بىراق, بۇل دەگەن ءسوز, پرەزيدەنتتىك بيلىكتى السىرەتۋ ەمەس, بىزدىڭشە. بيلىكتىڭ پارلامەنتتىك جانە ۇكىمەتتىك تارماقتارىن كۇشەيتۋ عانا. ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ. بۇل – دامىعان دەموكراتيالىق ەلدەر تاجىريبەسى. بۇل ۇسىنىستى قازاقستاندى بۇرىنعىدان دا قارقىندى دامۋعا باستايتىن تاريحي قادام دەپ بىلەمىز. سماعۇل ەلۋباەۆ, جازۋشى الماتى