قۋاندىق راحىم, ءانشى: «اكەمنىڭ قانى, انامنىڭ سۇتىمەن دارىدى...»

قۋاندىق راحىم – تىڭدارمانىن جاڭا اندەرىمەن ءجيى قۋانتىپ جۇرگەن تالانتتى ءانشى. سودان بولار ونىڭ شىعارماشىلىعىنداعى وزگەرىستەر مەن جەكە ءومىرى كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى انىق. جەزقازعاننان شىققان جەز تاڭداي ءانشى, ەرەكشە قوڭىر داۋىس يەسىمەن سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. – سۇحباتىمىزدى وتباسىڭىزدان, ونەر جولىنا كەلۋىڭىزدەن باستاساق. جال­پى, ءان الەمىنە, ونەرگە دەگەن قى­زى­عۋشىلىق قايدان باستاۋ الدى؟ – مەن قاراعاندى وبلىسى, ساتباەۆ قالاسىنىڭ تۋماسىمىن. ونەرلى وتباسىنان شىقتىم. انام كەزىندە جەزقازعان ءوڭىرىنىڭ بەلدى ءانشىسى بولدى. ۇيدە 4 اعايىندىمىز. ءبارىمىز دە ونەردەن قۇر الاقان ەمەسپىز. ەڭ العاش انگە باۋلىعان انام. سوسىن ساتباەۆ قالاسىنداعى ۇستازىم ايگۇل جۇماشقىزى تاربيەلەدى. 9-سىنىپتى بىتىرگەن سوڭ قاراعاندىداعى تاتتىمبەت اتىنداعى ونەر كوللەدجىنىڭ ءداس­تۇرلى ءان بولىمىنە وقۋعا ءتۇستىم. مۇن­دا مادەنيەت قايراتكەرى مەيىر­حان ادامبەكوۆتەن ساباق الدىم. ونەر ماعان اكەمنىڭ قانىمەن, انامنىڭ سۇتىمەن دارىدى. سونداي ونەرلى اۋلەتتىڭ ۇرپاعى بولا تۇرا, باسقا ماماندىقتى ارمانداۋىم مۇمكىن ەمەس سياقتى. العاش رەت 1-سىنىپتا الىپپەمەن قوشتاسۋدا ءان ايتتىم. ۇستازىم مەنىڭ دارىنىمدى سول كەزدە بايقاسا كەرەك, ۇنەمى سىنىپ, مەك­تەپارالىق كەشتەردە مىندەتتى تۇردە ءان ايتقىزاتىن. «ءانشى بولامىن» دەپ ارماندادىم, بالا كەزدەن قىزىقتىم. جانە سول باعىتتا شارشاماي ەڭبەكتەنۋدەمىن. – ءان قورجىنىندا اۆتورلىق ءان­دەرىڭىز نەشەۋ؟ – ءان قورجىنىمدا اندەر وتە كوپ. جيىرمادان استام ءان بار. بولاشاقتا ەكى ءۇنتاسپا جانە ەكى ءتۇرلى باعىتتا شىعارساق دەگەن نيەتىمىز بار. ءبىرى, تەك ءداستۇرلى اندەر, ەكىنشىسى, ەسترادالىق باعىتتاعى اۆتورلىق اندەر. ءوزىم شىعارعان ءۇش ءانىم بار. الايدا, «سازگەرمىن» دەپ ءتو­سىمدى قاعۋدان اۋلاقپىن. كەيدە شابىت قىسىپ, ادەمى اۋەندەر كومەيگە كەلىپ قالا­تىنى بار. كەيبىرىن جاقىندارىما تىڭداتىپ تا ءجۇرمىن. كەيبىرىن تەك ءوزىم عانا تىڭدايمىن. سەبەبى ۇيالامىن. بىراق جۋىردا ۇياتتى جيىپ قويىپ, پرو­ديۋسەرىممەن اقىلداسا وتىرىپ رە­پەرتۋارىما ءوزىم جازعان بىرنەشە ءان­دەردى قوستىق. ولار: «ۋايىمداما», «ماق­تا قىز», «كەيىپكەرىمسىڭ» دەگەن اندەر. بولاشاقتا دا ءساتتى شىققان ەڭبەكتەرىمدى رەپەرتۋارىما قوسىپ, ونەرسۇيەر قاۋىمعا سىيلايمىن دەگەن ويدامىن. – كەز كەلگەن ءانشى ساحناعا وزىندىك قولتاڭبامدى قالىپتاستىرسام دەپ كەلەدى. ءسىزدىڭ ەرەكشەلىگىڭىز قانداي؟ – ءاربىر ءانشى كوپتىڭ ءبىرى بولۋدى ەمەس, ونەردەن ءوزىنىڭ ويىپ الار ورنىن تابۋدى ماقسات ەتەدى. مەنىڭ باسقا انشىلەردەن ەرەكشەلەگىم بار دەپ ايتا المايمىن. اللا تاعالا اركىمگە وزىنە لايىقتى ادەمى داۋىس بەرەدى عوي. سول نىعمەتپەن ەرەكشەلەنەتىن شىعارمىن. ءداستۇرلى اننەن ەستراداعا اۋىسقانىمنىڭ دا وزىندىك سەبەبى بار. ويتكەنى, ءبىز جاستارعا بىردەن ءداستۇرلى ءاندى تىڭداتىپ كەتە المايمىز. ەسترادانى ايتىپ, كەيىن اراسىندا ءداستۇرلى ءاندى تىڭداتساق, ولار جاقسى قابىلدايدى. ماسەلەن, وتكەندە ماعان ءبىر قىز ورىسشا جازدى. «مەن بۇرىن قازاقشا اندەر تىڭدامايتىنمىن. ءسىزدىڭ اندەرىڭىزدى تىڭداعاننان كەيىن عانا قازاقشا اندەرگە ءمان بەرىپ ءجۇرمىن» دەپ... مىنە, سولارعا ەرتەڭ ءداستۇرلى اندەردى تىڭداتساق, دومبىرامەن ءان سالساق, ولار دا ۇيرەنەدى دەپ ويلايمىن. مەنىڭ اندەرىم ەۋروپالىق ستيلدە ەمەس, قازاقي باعىتتا. ءداستۇرلى ءانشى بولعان سوڭ, ەستراداعا كەلگەندە مەنى حالىق جاقسى قابىلدادى. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە تانىمال بولۋىما دا وسى اسەر ەتكەن بولار. ويتكەنى, حالىق ءداستۇرلى ماقامداعى انشىلەردى جاقسى كورەدى. – ستيل, يميدج قالىپتاستىرۋدا كىمدەرمەن اقىلداساسىز؟ – بۇل تۇرعىدا كاسىبي ماماننىڭ كەڭەسىنە قۇلاق اسۋدى ءجون كورەمىز. ولاردىڭ قاتارىندا, ارينە, پروديۋسەرىم جاننا ابۋوۆا, ودان كەيىن ايجان دەگەن ءستيليسىمىز بار. ال بەينەبايان كەزىندەگى مەنىڭ ءارتۇرلى جانرداعى يميدجدەرىمنىڭ اۆتورى رەجيسسەرلەر. سەبەبى, ءار رەجيسسەردىڭ ءوز قيالى مەن وبرازى بار. ءانشىنىڭ مىندەتى سول كەيىپكەردى ءمىنسىز كورسەتۋ. – تانىمالدىلىق سىزگە نە بەرۋدە؟ – ءوزىمدى «تانىمالمىن» دەپ كەۋ­دەمدى ۇرۋدان اۋلاقپىن. ونەرگە جاڭادان ءتاي-ءتاي قادام باسقان جاس ونەرپاز رەتىندە ءوز تىڭدارمانىم, ءوز كورەرمەنىم بار. جانە ونەردە دە تانىپ, شىعارماشىلىعىما باعا بەرىپ جۇرگەن اعا-اپكەلەر بار. ولاردىڭ بارلىعىنىڭ جاقسى پىكىرى مەن ماعان دەگەن قۇرمەتى, مەنىڭشە, تانىمالدىلىققا جەتۋ جولىنداعى ەڭبەكتىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن. – «جىگىتكە جەتى ونەر دە از» دەيدى. ءسىزدىڭ بويىڭىزدا ءبىز بىلمەيتىن قان­داي قاسيەتتەر بار؟ جالپى, قانداي اسپاپتاردا وينايسىز؟ – ازىرگە مەڭگەرگەنىم ءۇش اسپاپ. ءداستۇرلى ءانشى بولعاندىقتان دومبىرادا, كۇيساندىق جانە قىلقوبىزدا وينايمىن. مۇنىمەن توقتاماي بولاشاقتا اسپاپتار ءتىزىمىن تولىقتىرسام دەگەن نيەتىم بار. – ومىرلىك ۇستانىمىڭىز قانداي؟ ءسىز ءۇشىن جەتىستىككە جەتۋدىڭ فورمۋلاسى قانداي؟ – ادام بولىپ كەلگەن ومىردەن ادام بولىپ ءوتۋدى باستى ماقساتىم دەپ سانايمىن. جانە قانداي بيىككە جەتسەم دە, قاراپايىمدىعىمدى ساقتاپ, ادامگەرشىلىكتىڭ ءجىبىن اتتاپ كەتۋدەن ساق بولۋعا تىرىسامىن. جەتىستىككە جەتۋدىڭ فورمۋلاسى وتە وڭاي. ايقىن ماقسات, تالماس ەڭبەك, ەڭ باستىسى, ۇلكەن سابىرلىلىق قاجەت. وسى ءۇش نارسەنى كوكەيگە قۇيىپ, تاۋەكەل ەتىپ ىسكە كىرىسكەن ءار ادام جەتىستىكتىڭ ءدامىن سەزەدى دەپ سەنەمىن. اڭگىمەلەسكەن ارايلىم شابدەنوۆا