فەرمەرلىك ءۇردىستى قالاي قالىپتاستىرامىز؟

ءومىر بار جەردە وزگەرۋلەر بار. «ەلۋ جىلدا ەل جاڭا, ءجۇز جىلدا قازان». ونىڭ ءوزى تىرشىلىك زاڭى. وزگەرىستەر اۋىل شارۋاشىلىعىندا دا, اۋىلدىڭ وزىندە دە بايقالۋدا. بىراق, ول ءالى ءبىز كۇتكەندەي دارەجەدە ەمەس. ونىڭ دا وزىندىك سەبەپتەرى بار. كەزىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن رەفورمالاۋدا قاتەلىكتەرگە جول بەرىلدى. ەلىمىزدى ازىق-ت ۇلىكپەن قام­­تاماسىز ەتۋشىلەرگە نەسيە الۋ­دىڭ قيىندىعى كوپ بولدى. ءونىمنىڭ ءوزىن­دىك قۇنى قىمبات, باعاسى ارزان, وتكىزۋى قيىن سياقتى تاعى باس­قا سەبەپتەرى جەتەرلىك. ءتىپتى, كە­رەك دەسەڭىز, سول سەبەپتەردىڭ قا­تارىندا «ءبىزدىڭ اعايىن جالقاۋ, بوي­كۇيەزدىگى باسىم, شارۋاعا قى­رى جوق» دەگەن ءۋاج ايتىپ, كىنا­لاۋ­شىلار دا تابىلىپ جاتتى. راس, كو­بىنىڭ ءىستىڭ كوزىن تابا الماي, نا­رى­ق­تىق قاتىناستارعا بەيىمدەلىپ كە­تۋى قيىن ءتيىپ جاتقانى شىندىق. ءايت­پەسە, ءبىزدىڭ حالىق تالانتتى, ەڭبەكقور حالىق. ونەر, ءبىلىم, ادە­بيەت پەن سپورتتا تانىلىپ جاتقانى ءتا­رىز­دى, بۇل سالانى دا جاقسى يگەرىپ اكە­تەرى اقيقات. ەل تۇرعىندارىن ازىق-ت ۇلىكپەن قام­تاماسىز ەتىپ جاتقان ادامدار ارا­سىنان شاعىن توپتار قۇرىپ, جىل سايىن شەتەلدەردە, وندا دا «جىعىلساڭ ناردان جىعىل» دە­گەن­دەي, بىزدەن كوپ العا وزىپ كەت­كەندەردىڭ, ونىڭ ىشىندە اۋىل شا­رۋا­شىلىعى جوعارى دامىعان ەل­دەردە اتقارىلىپ جاتقان جۇ­مىس­تاردى كورىپ, تانىسىپ قاي­تۋىنا مۇمكىندىك جاسالىپ تۇر­سا, كوپ ناتيجەسى بولار ەدى. اقش, كانادا فەرمەرلەرىنىڭ شا­رۋا­شى­لىقتارى, يزرايلدەگى كي­بۋتس­يلەر, گوللانديالىق گۇل ءوسىرۋ­شى­لەر, نەمىستەردىڭ دەرەۆنيالارى, بول­­گاريانىڭ كوكونىس القاپتارى, پول­­شانىڭ جەمىس باۋلارى, اۆس­ت­ري­يا­نىڭ, اۆستراليانىڭ, جا­­ڭا زەلانديانىڭ قوي شا­رۋا­­شى­لىقتارى, جاپون, كورەي كۇ­رىش ەگىستىكتەرى سەكىلدى اۋىل­شا­رۋا­شى­لىق سەكتورىندا كور­سە­تۋ­گە ءدۇ­نيە­لە­رى جەتەرلىك ەلدەر بار. ءبىر-ەكى م­ى­سال كەلتىرىپ كە­تۋگە دە بولادى. جەر كولەمى ءبىز­دىڭ ەلدەگى ءبىر وبلىس اۋ­ماعىنان اس­پاي­تىن نيدەرلاند ەلىن الايىق. گوللاندىقتاردىڭ گۇل وسىرۋدەن اتى شىققانىن ءبارىمىز ءبى­لەمىز. الايدا, بۇل ەلدىڭ اۋىل­شا­­رۋاشىلىق ونىمدەرىن ەكسپورتقا شى­عارۋدان الەمدە ەكىنشى ورىن الا­تىنىنان كوبىمىز حابارسىزبىز. مۇن­دا ءتىپتى, اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيسترلىگى دە جوق ەكەن. نەمەسە سوڭ­عى جىلدارى اگرارلىق سەكتورى مىقتى دامىپ كەتكەن پولشا مەم­لەكەتى ەكسپورتقا جىلىنا 25 ملرد دوللار كولەمىندە اۋىل­شارۋاشىلىق ونىمدەرىن شى­عا­رۋدا. ال ول نەگىزىنەن شاعىن شا­رۋا­­شىلىقتار, جەكە كاسىپكەرلەر كۇ­شىمەن جۇزەگە اسۋدا. سونداي-اق, ءشول مەن تاستاقتى جەرگە باۋ, ەگىن سال­­عان ەڭبەكقور ەۆرەي حالقى ءونىم­­د­ەرىن وزدەرىنە دە, وزگەلەرگە دە جەت­­كىزىپ جاتىر. مۇنداي مى­سال­­­داردى كوپتەپ كەلتىرە بەرۋگە بولادى. بىراق, مۇنىڭ ءبارى شا­رۋاشىلىق جۇرگىزىپ جاتقان ادام­دا­رىمىزدىڭ سول دۇنيەلەردى ءوز كو­زىمەن كورگەنىندەي بولماي­دى. سول سەبەپتى دە ولاردىڭ شەت­ەل­دە­گى ارىپتەستەرىنىڭ جاساپ جات­قان جۇمىسىن كورىپ قاي­تۋى­نا ءمۇم­كىندىك بەرگەن ابزال. ول ءۇشىن مەم­لەكەت ارنايى باع­دار­لا­ما قا­بىل­داۋى قاجەت. ونى سىر­ت­قى ىستەر مي­نيسترلىگى, اۋىل شا­رۋا­­شى­لىعى مينيسترلىگى, كا­سىپ­كەر­لەر پالاتاسى سەكىلدى وزگە دە ق­ۇ­رى­لىم­دار بىرلەسىپ اتقاراتىن بولادى. مۇنداي جوبانى كەم دەگەندە بەس جىلداي جۇزەگە اسىرعان ءجون. ودان كەيىنگى كەزەڭدە جال­عاس­تى­رۋدىڭ قاجەتتىلىگى بار ما, ونى ۋا­قىت كورسەتەر. مۇمكىن, ءارى قاراي كا­سىپكەرلەر مەملەكەت كومەگىنە ءسۇي­ەن­بەي, جاقسىنى كورمەك ءۇشىن ءوز كۇشتەرىمەن-اق بارىپ قايتا بە­رە­تىن بولار. ەندى مۇنداي شارالارعا قارجى كەرەك ەكەنى بەلگىلى. قازىر قارجى داع­دارىسىنىڭ اسەرى ءالى سەزىلىپ تۇر. كوپتەگەن سالاعا قاتىستى قار­جى­لىق قىسقارتۋلار بولىپ ءوتتى. دە­- گ­ەن­مەن دە, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبا­لار, مەم­لەكەتتتىك باعدارلامالار جە­تەر­لىك. قىرقىنا شىداعاندا قىرىق ءبى­رىنە نەگە شىداماسقا. ءبىر جىلدا 200-300-دەي قاراپايىم ەڭبەك ادام­دارىنىڭ شەتەلدە بولىپ قاي­تۋىن ۇيىمداستىرىپ تۇرۋعا سون­شالىقتى مول قارجى كەتە قوي­ماس. اۋىل شارۋاشىلىعىن ارالاعان ادامعا قىمبات قوناق ءۇي, قىمبات رەستوران كەرەك ەمەس. جوعارىدا كەلتىرگەندەي, ۇيىندە بولعان ءبىر-ەكى ادامنىڭ كەيبىر شى­عىندارىن فەرمەردىڭ ءوزى-اق كوتە­رىپ الۋى مۇمكىن. كىم بىلەدى, سول فەرمەردىڭ قوناعىنا ىقىلاسى اۋىپ, تانىستىعى دوستىققا ۇلا­سىپ, ەلىنە قايتقاننان كەيىن دە شا­رۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە ودان ءارى كومەگىن جالعاستىرىپ جاتۋى دا ىقتيمال. تۇرمىس ادەمىلىگىنە نە جەت­سىن. وسى ورايدا, تاعى ءبىر وي ما­زا­­لايدى. ەۋروپا ەلدەرىن ايت­پا­­عان­دا, كورشىمىز رەسەيدە ءۇي شا­رۋا­شىلىعىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى اقىل-كەڭەس قوساتىن ءتۇرلى-ءتۇستى بە­زەن­دىرىلگەن «ساد ي وگورود», «موي پرە­كراسنىي ساد», «ۆاشي 6 سوتوك», «حو­زيايستۆو» سياقتى جۋرنالدار, با­س­ىلىمدار كوپتەپ شىعادى. قا­زىر ينتەرنەت دامىعان زامان. ءبۇ­گىن­دە اتالعان باسىلىمداردىڭ ين­تەرنەتتىك نۇسقاسى بەلەڭ الىپ كەلەدى. مىنە, وسىعان ۇقساس جۋرنال جانە سايتتاردىڭ قازاق تىلىندە دە پاي­دا بولۋىنا ىنتالاندىرۋلار, ءتيىس­تى قولداۋ مەن جەڭىلدىكتەر كور­سەتىلسە دەيسىڭ. وسىنىڭ ءبارى – اۋىل مادەنيەتىنىڭ ار­تۋ­ىنا, اۋىل كەلبەتىنىڭ جاق­سا­رۋى­نا قارلىعاشتىڭ قاناتىمەن سۋ سەپكەندەي كومەگى بولا ما دە­گەن تىلەكتەن تۋىپ وتىرعان پىكىر­لەر. ۇنەم­شىلدىك, ۇقىپتىلىق, جينا­قى­­لىق, ەڭبەكققورلىق جاعىنان ءبىز­دىڭ اعايىننىڭ باسقالاردان كەم بول­ماعانىن, سونىمەن بىرگە ءاربىر ءۇي وتباسىلىق بيۋدجەتىن بايىتا ءتۇس­ك­ەنىن قالاعاندىقتان وسىنداي وي­لاردى ورتاعا سالۋعا تۋرا كەلىپ وتىر. قاجەت دەپ تاباتىن تۇستارى ب­و­لىپ قالار. ىدىرىس تاجى ۇلى, جۋرناليست قىزىلوردا