استانادا سۇيىتىلعان وتىندى گاز كۇيىنە اينالدىراتىن ستانسا اشىلدى

بۇل استانا استانا بولعالى ايتىلىپ كەلە جاتقان ءتۇيىندى ماسەلە ەدى. قىس تۇسسە بولدى, كوك تۇتىنگە وراناتىن باس شاھار ەندى ونداي كەيىپتى باسىنان وتكەرۋدەن ارىلادى. "قالاعا تابيعي گاز تارتىلسا" دەگەن كوپ جىلعى ارمان ورىندالعان سىڭايلى. جاقىندا سۇيىتىلعان وتىندى كادىمگى گاز كۇيىنە اينالدىراتىن "تۇران" اتتى العاشقى ستانسا اشىلدى. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان نىساننىڭ تۇڭعىش تۇتىنۋشىسى دا اتالعان وقۋ ورنى بولماق. ەلوردا اتاۋىن يەلەنبەگەن, كەڭەس زامانىنداعى تسەلينوگرادتىڭ وداق اۋماعىنداعى ەكىنشى ەكولوگيالىق تازا قالا اتانعانى كوزكورگەندەردىڭ ەسىندە. الايدا, ارقانىڭ توسىندەگى شاعىن شاھار استانا بولىپ, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى جۇرت وسىلاي قاراي ات باسىن بۇرعاندا, اۋقىمىن دا كەڭگە جايعان. التى اي قىستا تۇرعىن­­دار جاققان, قازاندىقتاردان بۋداق­­تا­عان كومىر ءتۇتىنى مەن قاپتاعان اۆتوكو­لىك­تەردىڭ زياندى قالدىقتارى قالا ەكو­لو­گياسىن ءبىرشاما لاستاپ ۇلگەر­گەنىن مويىنداماسقا امالىمىز جوق. ونىڭ ۇستىنە بيىل استانا بالا­مالى ەنەرگيا كوزدەرىن سىنايتىن الىپ الاڭعا اينالادى. «بولاشاقتىڭ ەنەر­گياسىن» ناسيحاتتايتىن ەكسپو كور­مەسىن ۇيىمداستىرا وتىرىپ, كومىر جاعىپ وتىرعانىمىز, ارينە, كۇل­لى قازاقستانىمىزعا سىن ەدى. ولقى­لىقتىڭ ورنىن تولتىرعان وقيعاعا وراي قالا اكىمى اسەت يسەكەشەۆ بىلاي دەدى: «بۇل – استانا تۇرعىندارى ءۇشىن ەرەكشە ءسات. ەلباسى ەكولوگيا مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەسىنە ۇنەمى ىجداعاتپەن كوڭىل بولەدى. مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدى جاپپاي گازداندىرۋ كەرەكتىگىنە, ەكولوگيانى جاقسارتۋ مەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا نازار اۋداردى. استانا دا بۇل ۇدەرىستەن تىس قالمايتىنى ءمالىم. سول ماقساتتا ءبىز LNG يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسى نەگىزىندە بالامالى ەنەرگيانىڭ جاڭا كوزىن ىسكە قوستىق. بۇل جوبا كومىر مەن ديزەل وتىنىنا قاراعاندا, زياندى قال­دىقتاردىڭ اۋاعا تارالۋىن 70-90 پا­يىزعا ازاي­تادى. گاز ستانساسى شەت ەل ينۆەس­تيتسيا­لارىنىڭ ەسەبىنەن سالىن­دى. وسىعان قاتىستى ءوزىمىز باسىم­دىق بەرىپ وتىرعان, الدا جۇزەگە اسىرى­لاتىن ءبىرشاما جوسپار بار. سونىڭ ارقا­سىندا ەلوردادا ەكو­لو­گيا مەن زيان­دى قالدىقتار ماسە­ل­ەسىن شەشەمىز دەپ ويلايمىن. بۇل جوبا ەلوردا حال­قى­نىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتەدى». نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ يننوۆا­تسيالار جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى قانات بايعاريننىڭ ايتۋىنشا, حالىق­ارالىق ءبىلىم ورداسىندا وسى كۇندەرى «جاسىل كامپۋس» باعدارلاماسىنا سايكەس زياندى قالدىقتاردان ارىلۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتقان كورىنەدى. گاز ستان­ساسىنىڭ اشىلۋى سوعان ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزبەك. ياعني, باس قالا بايىرعى «ەكولوگيالىق تازا شاھار» اتاعىن قايتارىپ الاتىن كۇن الىس ەمەس. ASTANA LNG جوباسى تۋرالى ايتساق, پايدالى باستامانىڭ العاش­قى قادامدارى وسىدان ەكى جىل بۇ­رىن وتكەن ينۆەستيتسيالىق فورۋم با­رى­سىندا جاسالعان. سول شارادا قاجەت­تى قۇجاتتارعا قول قويىلعان. ال «گازپروم ەكسپورت» جشق مەن «Global Gas Regazification» جشس ارا­سىندا سۇيىتىلعان تابيعي گاز­دى جەتكىزۋ جونىندە جاسالعان كەلىسىمشارتقا سايكەس, اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ اياعىندا وتىن­نىڭ العاشقى پارتياسى رەسەي­دىڭ ەكاتەرينبۋرگ قالاسىنان كولىك­پەن قازاقستانعا جەتكىزىلدى. بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋشى دا رەسەي كومپانياسى – «گازپروم ترانسگاز ەكاتەرينبۋرگ» جشق. وسى مەكەمەنىڭ باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سەر­گەي ليحوۆسكيحتىڭ سوزىنە قارا­عان­دا, ەلىمىزگە جىل سايىن 320 مىڭ توننا نەمەسە 500 ملن تەكشە مەتر سۇيىتىلعان گاز جەتكىزىلمەك. گازدان­دىرۋ جوباسىنا تەك استانا قالاسى عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك جانە شىعىس وڭىرلەرى دە كىرىپ وتىر. «Global Gas Regazification» جشس ديرەكتورى پاناەت ساۋليدي بيىل مەتان گازىنىڭ 5 مىڭ تونناسىن جەتكىزۋ بويىنشا كەلىسىمشارت جاسال­عانىن ايتادى. «جوبا, جال­پى العاندا, 2021 جىلعا دەيىن جالعاسادى. ول كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزە­گە اسىرىلا­دى. باستاپقى كەزەڭگە 2 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ال ينۆەس­تيتسيانىڭ جالپى كولەمى 20 ملرد تەڭگە شاماسىندا», دەيدى ول. الدا استانا قالاسىن جاپپاي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارى تۇر. ماسەلەن, 2018-2019 جىلدىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىندا «كوكتال» تۇرعىن ا­لابىن جارتىلاي گازبەن جىلىتۋ كوزدەلىپ وتىر. ازىرگە سۇيىتىلعان گاز رەسەيدەن جەتكىزىلەدى. الايدا, مامان­دار سوزىنە سەنسەك, بولاشاقتا قازاق­ستان ءتيىستى تەحنولوگيانى مەڭ­گەرە­تىن بولسا, وسى جەردە-اق بار­لىق جۇمىس اتقارىلاتىن بولادى. اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»