اقپاراتتىق تەحنولوگيا ادىمدارى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنداعى ءبىرىنشى باسىمدىق ەلىمىزدە وزىق تەحنولوگيانى ەنگىزۋدى جەدەلدەتۋگە ءارى ونى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعانى بەلگىلى. مۇنىڭ الدىڭعى قاتارىنىڭ بىرىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيا ماسەلەلەرى تۇر. مىنە, وسى وزەكتى تاقىرىپ وڭىردە وتكىزىلگەن ارنايى ءماجىلىستىڭ ارقاۋىنا اينالدى. ءسوز جوق, بۇگىنگى اقپاراتتىق تەح­­نولوگيا جونىندە ۇزاق اڭگىمە ايتۋ­عا بولادى. بىراق بۇل اڭگىمەلەر ونىڭ بۇگىنگى قولدانىسقا ەنگىزىلىپ ءۇل­گەرگەن ناقتى مىسالدارىمەن باي­لا­نىستىرىلماسا, ءبارىبىر سول با­ياعى قۇر, بوس ءسوز كۇيىندە قالىپ قويۋى ابدەن ىقتيمال. اقتوبەدە بۇل تاقى­رىپقا بايلانىستى وتكىزىلگەن ءما­جىلىستىڭ باستى وزگەشەلىگى – وعان قاتى­سۋ­شىلار وڭىردە ىسكە اسا باستاعان ءبىر­قاتار اقپاراتتىق تەحنولوگيا تۇرلەرى­نىڭ تانىستىرىلىمىنا كۋا بولۋىندا. سونىڭ ءبىرى – جەر تەلىمدەرىن بەرۋ كەزىندەگى كەزەكتىڭ ساقتالۋىن باقى­لاپ, بۇل ىستە جاريالىلىقتى ور­نىق­­تىرۋعا سەپتىگىن تيگىزە الاتىن «جەر قاتىناستارى» اتتى جۇيەنىڭ ال­عاش­قى ناتيجەلەرى. اقپاراتتىق تەح­نو­لو­­گيا­نىڭ وسىناۋ ومىرشەڭ جاڭا ءتۇرى بو­يىن­شا بۇعان دەيىن ورىن ال­عان كوپ­تە­گەن كەلەڭسىزدىكتەردىڭ تامى­­رى­نا بال­تا شابۋعا, اتالعان ءىستى وڭ­تاي­لان­­دى­رۋعا, سونىمەن بىرگە, مۇن­دا­عى ادام فاكت­ورىن, ياعني بۇل ىسكە ادام­دار­­د­ىڭ تىكەلەي ارالاسۋىن تەجەۋگە بو­لا­دى. سونداي-اق, الىنعان جەردى ءتيىم­­­دى پاي­د­ا­­لانباي جۇرگەندەر دە بۇل تەح­­نو­­لو­گيانىڭ قۇرىعىنان قۇتىلا المايدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, «جەتەكشى تاقتايشاسى» اتتى جوبا بويىنشا تۇرعىنداردى وبلىستاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ تۇرعىسىنداعى مالىمەتتەردى جەدەل ءتۇر­دە تانىستىرۋعا مۇمكىندىك جاسال­عان. بۇل ماسەلەگە زەيىن قويعان­دار ونى تالداپ, تالقىلاۋعا دا ارالاسا الادى. مۇنداي مىسالدار جەتكى­لىكتى. ونىڭ الدىڭعى قاتارىندا تاياۋدا ەن­گىزىلگەن «جەدەل مونيتورينگ» ءمودۋلى بار. بۇل ارقىلى ورىن العانى­نا وتىز مينۋت وتە قويماعان توتەنشە جاعداي مەن ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جەدەل دەرەكتەرىمەن تانىسۋعا بولادى. سونىمەن بىرگە, وڭىردە مەملەكەت­تىك باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسىن ۇڭعىل-شۇڭعىلىنا دەيىن تانىستىراتىن, سونىڭ ىشىندە ين­نوۆا­تسيالىق جوبالاردىڭ جىلىك ما­يىن شاعىپ كورسەتەتىن ساراپتامالىق مودۋل ىسكە قوسىلعان. ۇسىنىلعان ءمالى­­­مەت­تەردىڭ وزەكتىلىگىن ساقتاۋ ءۇشىن ەلى­مىزدىڭ قۇقىقتىق ستاتيس­تي­كا ءجو­نىندەگى كوميتەتىنە قاراس­تى اق­پاراتتىق جۇيەلەر مەن ينتەگ­راتسيا­لىق سيپاتتاعى بايلانىستار ورناتىلعان. وبلىستاعى اسا ماڭىزدى جوبا­لار­دىڭ تاعى ءبىر لەگى تۇرعىن­داردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن كوتەرۋگە باعىت­تالعان. اتاپ ايتقاندا, اقىلدى باع­دار­شامداردىڭ ەنگىزىلۋى, كولىك قۇرال­دارىن كىدىرتۋ كورىنىستەرىن ازايتۋعا ارنالعان قادامدار. جانار­ماي شىعى­نى مەن زياندى زاتتار شىعارۋدى تومەندەتۋگە ارنالعان مودۋلدەر جانە «جۇمىل­عىش ينس­پەك­تور» جوباسى وسى پىكىرىمىزگە ايقىن ايعاق. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اقتوبە ايماعىندا پرەزيدەنت جولداۋىندا كورىنىس تاپقان اقپاراتتىق تەحنولو­گيا ماسەلەسىنىڭ ادىمى ارشىندى. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە