ەڭ جاس «التىن القالى» انا

بيىلعى اقپان ايىندا اقتوبە قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق ومىرىندە ايتا قالارلىقتاي جاڭالىق بولدى. قالا تۇرعىنى, التىن قۇرساقتى انا ايساۋلە ساتىبالديەۆا 34 جاسىندا ونىنشى پەرزەنتىن ومىرگە اكەلدى. وسى ارقىلى ول اقتوبەنىڭ ەڭ جاس «التىن القا» يەگەرى اتاندى. ال بۇل ماراپات كەم دەگەندە سەگىز بالا وسىرگەن كوپ بالالى انالارعا بەرىلەتىنىن ەسكەرسەك, بۇگىنگى اقتوبەلىك جاس انالار مەن كەلىنشەكتەردىڭ اراسىندا ون تۇگىلى, سەگىز بالانى دۇنيەگە كەلتىرگەندەر ىلۋدە ءبىر ەكەنىنە كوز جەتكىزەمىز. قالاي دەگەندە دە, قازىرگى كەزدە انالاردىڭ ون بالانى دۇنيەگە اكەلۋى سيرەك كورىنىسكە اينالىپ بارا جاتقانى راس. ارينە, مۇنىڭ ءتۇرلى سەبەپتەرى بولۋى مۇمكىن. ايتسە دە, ءبىز ونىڭ ءبارىن تالداپ جاتپاي, ەسەسىنە اڭگىمەمىزدى كوپ بالالى وتباسى اتانۋدىڭ, اعالى-ءىنىلى جانە اپالى-ءسىڭلىلى بولۋدىڭ وڭ قىر­لارىنا قاراي اۋدارعىمىز كەلەدى. مۇن­دايدا قايسى بىرەۋلەر كوپ بالانى ءومىر­گە اكەلىپ, اسىراپ وسىرۋگە شا­ما­مىز كەلمەيدى, ماتەريالدىق جاع­داي­ى­­- مىز كوتەرمەيدى دەپ ءۋاج ايتۋى دا ءاب­دەن مۇمكىن. مۇنى قيسىنسىز پىكىر دەي المايسىز. دەگەنمەن, «قوي ەگىز تاپ­سا, قوس ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى», «ءار بالانىڭ ءوز نەسىبەسى بار» دەگەن حا­لىق دانالىعىن ەسكە سالا كەتكەننىڭ دە ارتىقشىلىعى جوق. وسى حالىقتىق قا­عيدانى ون بالانى دۇنيەگە كەلتىرگەن اق­تو­ب­ەلىك انا ايساۋلە ساتىبالديەۆا دا قۋاتتادى. كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭگە قاراي شە­گى­نىس جاساپ كورەيىكشى. سول داۋىردەن نە­نى كوڭىلگە تۇيۋگە بولادى؟ بۇل ەڭ الدى­مەن الپىسىنشى-جەتپىسىنشى جىلدار ارا­لىعىنداعى بالا تۋ سانىنىڭ كۇرت ءوسى­مى. ءبىر وتباسىندا بەس-التى بالادان كەم بولمايتىن, ءارى سەگىز-ون بالاعا «الەم­نىڭ جارىعىن سىيلاعان» اتا-انالار وتە ءجيى كەزدەسەتىن. ال سول كەزدەگى تۇر­عىنداردىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق دەڭگەيى قازىرگى قازاقستاندىق قوعام ءمۇ­شەلەرىمەن سالىستىرعاندا الدە­قاي­دا تومەن تۇردى دەسەك, قاتە­لەس­پەي­تىن شىعارمىز. ويتكەنى, ول داۋىردە جار­تىمسىز كەسىمدى جالاقىدان وزگە تا­بىس كوزدەرى جوق بولاتىن. ءتىپتى, كە­ڭەس وكىمەتى جەكە تۇرعىنداردىڭ قو­لىن­دا­عى مال سانىن شەكتەۋ جونىندە شارالار بە­ل­گىلەدى. سونىڭ وزىندە كوپ بالالى وت­باسىلار ءوز بالالارىن ەشكىمنەن كەم قىل­ماي ءوسىردى. الەۋمەتتانۋشى ماماندار ءبىر وت­با­­سىنداعى ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى كوپ با­لانى تاربيەلەگەننەن گورى, جال­عىز با­لانىڭ تاربيەسى الدەقايدا كۇر­­دە­لى بولاتىنىن تۇجىرىمدايدى. حال­­قىمىز تۋمىسىنان وتە بالاجان ەكە­نى دە شىندىق. سوندىقتان ءوز پە­ر­­­ز­­ەن­ت­- تەرىن ەركەلەتىپ وسىرۋگە دەن قو­يا­­دى. الا­يدا, شەكتەن تىس ەركەلىك جەت­­­كىن­شەك­تىڭ بويىن­دا ءوزىمشىل مىنەز-قۇ­­­لىق­تىڭ پايدا بو­لۋىنا سوقتىرماي قوي­­­ماي­­دى دەيدى ءتار­بيە ءىسىنىڭ ماماندا­رى. مۇنداي كو­رىنىس, اسىرەسە, جالعىز پەر­­­­زەنتى بار وت­باسىلاردىڭ اراسىندا ءجيى كەزدەسەدى. ونىڭ ۇستىنە اتا-انا­سى ەركەلەتىپ ءوسىر­گەنىمەن, ءومىر ونداي ەر­كە­لىكتى كو­تەرمەيتىنى دە ايان. جال­عىز با­لا ەرجەت­كەن سوڭ ومىردە ءارتۇر­لى كە­لەڭسىز جاع­دايلارعا تاپ بولا­تى­نى­نا, ال كوپ با­لالى وتباسىندا ءتار­بيە­لەن­گەن با­لا­لاردىڭ كوپشىل, باۋىر­مال, ءوز­گەگە قول­دان كەلگەن كومەگىن بەرۋگە بەي­ىم بولىپ وسەتىنىنە ءومىردىڭ وزىنەن كوپ­تە­گەن مى­سال­دار كەلتىرۋگە بولادى. ەلىمىزدىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمىن جاق­سارتۋ جونىندە بۇدان بيىك مەجەلەر دە بەلگىلەنەر. الايدا, باستى ماسەلە تەك وسى يندەكسپەن ەسەپتەلمەيتىنىن ءارى باعالانبايتىنىن ۇعىنا الار ما ەكەنبىز. تۇتاستاي العاندا, بۇگىندە ەلىمىزدە جاس وتباسىلارعا مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق ولاردىڭ پەرزەنت سانىن شەكتەمەۋىنە وڭ اسەر ەتەدى دەگەن ويدامىز. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتى تۇسىرگەن حايرەدەن راۋشانوۆ اقتوبە