قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە نورما شىعارماشىلىق قىزمەتتى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى
1-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مىنا زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلسىن:
1. 2008 جىلعى 4 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت كودەكسىنە (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 2008 ج., № 21, 93-قۇجات; 2009 ج., № 23, 112-قۇجات; № 24, 129-قۇجات; 2010 ج., № 5, 23-قۇجات; № 7, 29, 32-قۇجاتتار; № 15, 71-قۇجات; № 24, 146, 149, 150-قۇجاتتار; 2011 جىلعى 26 قاڭتاردا «ەگەمەن قازاقستان» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىندە جاريالانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبiر زاڭنامالىق اكتiلەرiنە بiلiم بەرۋ ماسەلەلەرi بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ تۋرالى» 2011 جىلعى 19 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى; 2011 جىلعى 2 اقپاندا «ەگەمەن قازاقستان» جانە 2011 جىلعى 29 قاڭتاردا «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىندە جاريالانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەحانيكالىق كولىك قۇرالدارىن جانە ولاردىڭ تىركەمەلەرىن مىندەتتى تەحنيكالىق بايقاۋدان وتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» 2011 جىلعى 24 قاڭتارداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى; 2011 جىلعى 25 اقپاندا «ەگەمەن قازاقستان» جانە 2011 جىلعى 23 اقپاندا «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىندە جاريالانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە عىلىم ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» 2011 جىلعى 18 اقپانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى):
141-باپتىڭ 21) تارماقشاسىنداعى «جانە كەلىسەدى» دەگەن سوزدەر «, كەلىسەدى جانە قابىلدايدى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن.
2. «نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» 1998 جىلعى 24 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى, 1998 ج., № 2-3, 25-قۇجات; 2001 ج., № 20, 258-قۇجات; 2002 ج., № 5, 50-قۇجات; 2004 ج., № 5, 29-قۇجات; № 13,74-قۇجات; 2005 ج., № 17-18, 73-قۇجات; 2006 ج., № 3, 22-قۇجات; № 24, 148-قۇجات; 2007 ج., № 2, 18-قۇجات; № 12, 86-قۇجات; № 13, 100-قۇجات; № 19, 147-قۇجات; 2008 ج., № 13-14, 55-قۇجات; № 21, 97-قۇجات; 2009 ج., № 15-16, 74-قۇجات; № 18, 84-قۇجات; № 22, 94-قۇجات; 2010 ج., № 5, 23-قۇجات; № 7, 29-قۇجات; № 24, 146-قۇجات; 2011 ج., № 1, 7-قۇجات):
1) 1-باپتا:
مىناداي مازمۇنداعى 1-1) تارماقشامەن تولىقتىرىلسىن:
«1-1) زاڭ تەحنيكاسى – نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى رەسىمدەۋ تاسىلدەرىنىڭ, تالاپتارى مەن قاعيدالارىنىڭ جيىنتىعى;»;
3) تارماقشادا «بولىپ تابىلمايتىن,» دەگەن سوزدەردەن كەيىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن;
مىناداي مازمۇنداعى 12-1) تارماقشامەن تولىقتىرىلسىن:
«12-1) نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قۇقىقتىق مونيتورينگى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلەتىن, ەسكىرگەن جانە سىبايلاس جەمقورلىقتى تۋدىراتىن قۇقىق نورمالارىن انىقتاۋ, ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى اقپاراتتى جيناۋ, باعالاۋ, تالداۋ, سونداي-اق ونىڭ دامۋ ديناميكاسىن جانە قولدانىلۋ پراكتيكاسىن بولجاۋ بويىنشا تۇراقتى نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلاتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتى;»;
2) 2-باپتا:
3-تارماقتاعى «, ونىڭ iشiندە قۇقىقتىق نورمالاردى قامتيتىن شارتتاردى» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن;
4-تارماقتا:
ءبىرىنشى ابزاتستاعى «1)» دەگەن تسيفر «11)» دەگەن تسيفرلارمەن اۋىستىرىلسىن;
3) تارماقشاداعى «ستاندارتتار» دەگەن ءسوز «نورمالار» دەگەن سوزبەن اۋىستىرىلسىن;
مىناداي مازمۇنداعى ەكىنشى بولىكپەن تولىقتىرىلسىن:
«وسى تارماقتىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن نورماتيۆتىك اكتىلەر قۇقىق نورمالارىن كامتىماۋعا ءتيىس.»;
3) 3-باپتا:
2-تارماقتىڭ 5) تارماقشاسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«5) قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسiنiڭ, جوعارعى سوتىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ نورماتيۆتىك قاۋلىلارى;»;
3-تارماقتىڭ 2) تارماقشاسىنداعى «نەمەسە ونىڭ قۇرىلىمدىق ءبولىمشەسىنىڭ» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن;
4) 4-باپتىڭ 2-تارماعىنىڭ 7) تارماقشاسىنداعى «جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ نورماتيۆتiك قاۋلىلارى» دەگەن سوزدەر «, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ نورماتيۆتiك قاۋلىلارى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن;
5) 11-باپ الىپ تاستالسىن;
6) 3-تاراۋ مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«3-تاراۋ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ جوبالارىن
ازiرلەۋ جانە رەسiمدەۋ
13-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ جوبالارىن ءازiرلەۋشىلەر
1. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, ۇكىمەت, وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندار, ولارمەن كەلىسىم بويىنشا ۇيىمدار جانە ازاماتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا نەگىزدەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن ازىرلەۋشىلەر بولا الادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن دايىندالاتىن زاڭ جوبالارىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى پارلامەنت دەپۋتاتتارى بولىپ تابىلادى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ تۋرالى ۇسىنىستاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قاراۋىنا ونىڭ اكىمشىلىگى, ۇكىمەت, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى, سونداي-اق ۇيىمدار جانە ازاماتتار ەنگىزە الادى.
3. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا وزگەشە بەلگىلەنبەسە, ۋاكىلەتتى ورگاندار ءوز باستاماسىمەن نەمەسە جوعارى تۇرعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تاپسىرمالارى بويىنشا ازىرلەيدى.
4. وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندار, ۇيىمدار جانە ازاماتتار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ جونىندە ۇسىنىس ەنگىزۋگە نەمەسە مۇنداي اكتىلەردىڭ باستاماشىلىق جوبالارىن ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ قاراۋىنا بەرۋگە قۇقىلى. ۋاكىلەتتى ورگاندار ولاردى وزدەرى ازىرلەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى ءۇشىن نەگىز رەتىندە قابىلداۋى نەمەسە ولاردىڭ ودان ءارى ازىرلەنۋىن جانە جوبالاردىڭ قابىلدانۋىن ورىنسىز دەپ تانۋى مۇمكىن.
14-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ازiرلەۋ ءتارتiبi
1. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ازiرلەۋشi ۋاكiلەتتi ورگان جوبانى دايىنداۋ جونiندەگi جۇمىس توبىن قۇرادى نەمەسە ونى دايىنداۋدى جۇمىس توبىنىڭ فۋنكتسيالارىن اتقاراتىن ءوز بولiمشەلەرiنiڭ بiرiنە تاپسىرادى. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن دايىنداۋعا جوبانى دايىندايتىن ورگاننىڭ زاڭ بولiمشەسi قىزمەتكەرلەرiنiڭ قاتىسۋى مiندەتتi.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ دەپۋتاتتارى زاڭ جوباسىن دايىنداۋ جونiندەگi جۇمىس توبىنىڭ جۇمىسىنا كەز كەلگەن ساتىدا قاتىسۋعا قۇقىلى.
2. زاڭداردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق جارلىقتارىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىلارىنىڭ جوبالارىن, ال قاجەت بولعان جاعدايدا – باسقا دا ۋاكiلەتتi ورگانداردىڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرiنiڭ جوبالارىن دايىنداۋعا ءارتۇرلi بiلiم سالالارىنىڭ ماماندارى, عىلىمي مەكەمەلەر مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەر, قوعامدىق بiرلەستiكتەردiڭ وكiلدەرi تارتىلۋى مۇمكiن.
3. بiر دەڭگەيدەگi ۋاكiلەتتi ورگانداردىڭ زاڭعا تاۋەلدi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرىنىڭ جوبالارىن بiرنەشە ۋاكiلەتتi ورگان ازiرلەۋى, ال قاجەت بولعان جاعدايدا – قابىلداۋى مۇمكiن.
بiرنەشە ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ زاڭعا تاۋەلدi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرىنىڭ جوبالارىن ولار وسى زاڭدا كوزدەلگەن تارتiپپەن بiرلەسiپ ءازiرلەيدi جانە ولار ۋاكiلەتتi ورگانداردىڭ باسشىلارى قول قوياتىن بiرلەسكەن بۇيرىقتار نەمەسە قاۋلىلار تۇرiندە قابىلدانادى.
بiرلەسكەن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ تۋىندى تۇرلەرi (وسى زاڭنىڭ 3-بابىنىڭ 3-تارماعى) تۋىندى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنi قابىلداعان ۋاكiلەتتi ورگانداردىڭ نەگiزگi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەرi ارقىلى بەكiتiلiپ, وندا تۋىندى اكتiنi قابىلداۋعا ارقاۋ بولعان نەگiزگi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر كورسەتiلەدi.
زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi كەلiسۋدiڭ ءتارتiبiن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi ايقىندايدى.
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن زاڭنامالىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ تاپسىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندارى زاڭنامالىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدى, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نەمەسە ونىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى وزگەشە مەرزىم بەلگىلەمەسە, ءبىر اي مەرزىمدە جۇزەگە اسىرادى.
5. ەگەر وسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ جالپىعا مiندەتتi ماڭىزى بولسا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا قاتىستى بولسا نەمەسە كاسiپكەرلiك قىزمەتتi رەتتەسە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادiلەت مينيسترلiگi نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى بويىنشا زاڭ ساراپتاماسىن جۇرگiزەدi.
6. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا وزگەشە بەلگiلەنبەسە, ۋاكiلەتتi ورگان نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن دايىنداۋدى وزiنە ۆەدومستۆولىق باعىنىستاعى مەملەكەتتiك ورگاندار مەن ۇيىمدارعا تاپسىرا الادى نەمەسە بولiنگەن بيۋدجەت قاراجاتى مەن گرانتتاردى وسى ماقساتتارعا پايدالانا وتىرىپ, شارتتىق نەگiزدە ماماندارعا, عىلىمي مەكەمەلەرگە, جەكەلەگەن عالىمدارعا نەمەسە ولاردىڭ ۇجىمدارىنا, ونىڭ iشiندە شەتەلدiكتەرگە دە ونى دايىنداۋعا تاپسىرىس بەرە الادى.
7. ۋاكiلەتتi ورگان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ بالاما جوبالارىن دايىنداۋدى بiرنەشە مەملەكەتتiك ورگاندار مەن ۇيىمدارعا تاپسىرۋعا نەمەسە ولاردى ازiرلەۋدi شارتتىق نەگiزدە, ونىڭ iشiندە كونكۋرس بويىنشا بiرنەشە عىلىمي مەكەمەلەرگە نەمەسە عالىمدارعا تاپسىرۋعا قۇقىلى.
8. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭنامالىق اكتiسىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق جارلىعىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ نورماتيۆتiك قۇقىقتىق قاۋلىسىنىڭ دايىندالىپ جاتقان جوباسىنىڭ قۇقىق نورمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشiن ءبىر دەڭگەيدەگى نەمەسە تومەنگى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرiستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ قاجەت بولسا, وندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتiنiڭ نەگiزگi ءتۇرىنىڭ جوباسىمەن بiر مەزگiلدە كورسەتiلگەن وزگەرiستەرىمەن جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلارىمەن بىرگە اكتiلەردiڭ جوبالارى دايىندالۋعا نەمەسە تيiستi ورگاندارعا وسىنداي اكتiلەر دايىنداۋ تۋرالى تاپسىرمالار بەرiلۋگە تيiس.
9. ازىرلەنگەن زاڭداردىڭ جوبالارى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا كەلىسۋگە جىبەرىلە وتىرىپ, ءبىر مەزگىلدە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلادى.
15-باپ. جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرiنiڭ مۇددەلەرiن قوزعايتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردi ازiرلەۋدiڭ جانە قابىلداۋدىڭ ەرەكشەلiكتەرi
1. ورتالىق مەملەكەتتىك, جەرگىلىكتى وكىلدى جانە اتقارۋشى ورگاندار جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ساراپتامالىق قورىتىندى الۋ ءۇشىن, ونىڭ ىشىندە وسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلەسى ءاربىر كەلىسۋ كەزىندە مىندەتتى تۇردە تۇسىندىرمە جازبانى قوسا تىركەي وتىرىپ, ساراپتامالىق كەڭەستەر ارقىلى جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرىنە جىبەرەدى.
جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىنا ساراپتامالىق قورىتىندى ۇسىنۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار بەلگىلەيتىن مەرزىم جوبا جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرىنە تۇسكەن كەزدەن باستاپ ون جۇمىس كۇنىنەن از بولماۋعا ءتيىس.
قورىتىندىنى ۇسىنۋ مەرزىمى جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرىنىڭ جازباشا ساۋال سالۋى بويىنشا ون جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمگە قوسىمشا ۇزارتىلادى. مەرزىمدەردى قايتا ۇزارتۋعا جول بەرىلمەيدى.
2. جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرiنiڭ مۇددەلەرiن قوزعايتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ جوباسىنا تۇسiندiرمە جازبادا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ قولدانىسقا ەنگiزiلۋiنە بايلانىستى جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرi شىعىندارىنىڭ ازايعانىن جانە (نەمەسە) ۇلعايعانىن راستايتىن ەسەپتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرi قامتىلۋعا تيiس.
3. ساراپتامالىق قورىتىندى جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرiنiڭ اككرەديتتەلگەن بiرلەستiكتەرi مۇشەلەرiنiڭ ورتاق پiكiرiن بiلدiرەدi, ۇسىنىم سيپاتىندا بولادى جانە ونى مەملەكەتتiك ورگان قابىلداعانعا دەيiن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ جوباسىنا مiندەتتi قوسىمشا بولىپ تابىلادى.
جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرى ساراپتامالىق قورىتىندىنى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ۇسىنادى.
4. مەملەكەتتiك ورگان ساراپتامالىق قورىتىندىمەن كەلiسكەن جاعدايدا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ جوباسىنا تيiستi وزگەرiستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگiزەدi.
مەملەكەتتiك ورگان ساراپتامالىق قورىتىندىمەن كەلiسپەگەن جاعدايدا جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرiنiڭ اككرەديتتەلگەن بiرلەستiكتەرىنە ساراپتامالىق قورىتىندىمەن كەلiسپەۋ سەبەپتەرiن نەگiزدەپ, جاۋاپ جiبەرەدi.
جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ اككرەديتتەلگەن بىرلەستىكتەرى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسى بويىنشا ەسكەرتپەلەرى بار ءبىر ساراپتامالىق قورىتىندى ۇسىنعان جانە وسى بىرلەستىك ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىن وتكىزۋدى تاباندى تۇردە تالاپ ەتكەن جاعدايدا, وسىنداي وتىرىستىڭ وتكىزىلۋى مىندەتتى بولىپ تابىلادى.
بۇل رەتتە ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى ساراپتامالىق كەڭەس مۇشەلەرىن تىكەلەي شاقىرۋ ارقىلى نە ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە ينتەرنەت-كونفەرەنتسيا وتكىزۋ ارقىلى وتكىزىلۋى مۇمكىن.
5. جەكە كاسiپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنi قولدانىسقا ەنگiزۋدiڭ مەرزiمدەرi جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiسiنە قىزمەتiن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگiلەنەتىن تالاپتارعا بايلانىستى جۇزەگە اسىرۋعا دايىندالۋى ءۇشiن قاجەتتi مەرزiمدەردi نەگiزگە الا وتىرىپ بەلگiلەنۋگە تيiس.
نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردى قولدانىسقا ەنگiزۋدiڭ ءتارتiبi مەن مەرزiمدەرi جەكە كاسiپكەرلiك سۋبەكتiلەرiنە زالال كەلتiرمەۋگە تيiس.
6. وسى باپتا كوزدەلگەن راسiمدەر جەكە كاسiپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردى قابىلداۋدىڭ مiندەتتi شارتى بولىپ تابىلادى.
7. جەكە كاسiپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ جوبالارى ولاردى تيiستi ورگاندا نەمەسە ساراپتامالىق كەڭەستiڭ وتىرىسىندا قاراعانعا دەيiن, ينتەرنەت-رەسۋرستاردى قوسا العاندا, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مiندەتتi تۇردە جاريالانۋعا (تاراتىلۋعا) تيiس.
16-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ جوباسىن مۇددەلi مەملەكەتتiك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن كەلiسۋ
1. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ دايىندالعان جوباسى, ال قاجەت بولعان جاعدايدا – ونى دامىتۋ ءۇشiن قابىلداناتىن باسقا دا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ جوباسى مۇددەلi مەملەكەتتiك ورگاندارمەن جانە ۇيىمدارمەن كەلiسۋگە جiبەرiلەدi. مەملەكەتتىك كىرىستەردى قىسقارتۋدى نەمەسە مەملەكەتتىك شىعىستاردى ۇلعايتۋدى كوزدەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىنا قارجى-ەكونوميكالىق ەسەپتەۋلەر قوسا بەرىلەدى.
ەگەر زاڭ جوباسىندا قامتىلعان قۇقىق نورمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ قاجەت بولسا (ەگەر ونداي قاجەتتىلىك بولماسا, وندا ول ىلەسپە حاتتا كورسەتىلەدى), زاڭ جوباسىنا زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارى قوسا بەرىلەدى. ەگەر زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ باسقا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قۇزىرەتىنە جاتاتىن بولسا, وندا وسى مەملەكەتتىك ورگان زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ءتيىستى جوباسىن زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى مەملەكەتتىك ورگانعا ۇسىنادى.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi اكتiلەرiنiڭ جوبالارىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ دەپۋتاتتارى زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتiبiمەن ەنگiزەتiن زاڭ اكتiلەرiنiڭ جوبالارىن قوسپاعاندا, نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ جوبالارى مiندەتتi تۇردە كەلiسiلۋگە تيiستi مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ تiزبەسiن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi ايقىندايدى.
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن دايىندالعان زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نەمەسە ونىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ايقىندايتىن جاعدايلاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارىمەن كەلىسىلەدى.
4. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسى كەلىسىلۋگە جىبەرىلگەن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار, ەگەر ۋاكىلەتتى ورگان وزگەشە, نەعۇرلىم قىسقا مەرزىم بەلگىلەمەسە, – ونى العان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇن ىشىندە, ال قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ شىعارۋ باستاماشىلىعى تارتىبىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ماجىلىسىنە ەنگىزىلەتىن زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ جوبالارى كەلىسىلگەن جاعدايدا, ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نەمەسە ونىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى وزگەشە, نەعۇرلىم قىسقا مەرزىم بەلگىلەمەسە, ون جۇمىس كۇنىنەن اسپايتىن مەرزىمدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسى بويىنشا ءوز ەسكەرتپەلەرى مەن ۇسىنىستارىن دايىنداۋعا نەمەسە ولاردىڭ جوقتىعى تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن ازىرلەگەن ورگانعا حابارلاۋعا ءتيىس.
مەملەكەتتىك ورگاننىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسى بويىنشا ەسكەرتپەلەرى كەمشىلىكتەردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى قامتۋعا, سونداي-اق ونىڭ قۇزىرەتىندەگى ماسەلەلەرگە تىكەلەي قاتىستى بولۋعا, نەگىزدەلگەن جانە تۇپكىلىكتى بولۋعا, جازباشا نىساندا ۇسىنىلۋعا ءتيىس.
5. الىنعان ەسكەرتپەلەر بويىنشا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن, قاجەت بولعان جاعدايدا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى ءازiرلەگەن ورگان پىسىقتايدى, ال جۇمىس توبى قابىلدانعان جانە قابىلدانباعان ەسكەرتپەلەر تۋرالى, ەسكەرتپەلەردiڭ قابىلدانباۋ سەبەپتەرi تۋرالى انىقتاما جازادى. بۇل انىقتاما جۇمىس توبىن قۇرعان مەملەكەتتiك ورگانعا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىمەن بiرگە بەرiلەدi.
6. جۇمىس توبىن قۇرعان مەملەكەتتiك ورگان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىنا جۇمىس توبىمەن بiرلەسiپ تالقىلانۋعا ءتيiستى وزگەرiستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگiزۋi نەمەسە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جوباسىن جۇمىس توبىنا پىسىقتاۋعا قايتارۋى مۇمكiن.
17-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ رەكۆيزيتتەرi
نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ مىناداي رەكۆيزيتتەرi بولۋعا تيiس:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك ەلتاڭباسى;
2) اكتiنiڭ نىسانىن كورسەتۋ: قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭ كۇشi بار جارلىعى; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ زاڭ كۇشi بار جارلىعى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتiنiڭ قاۋلىسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتi سەناتىنىڭ قاۋلىسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتi ءماجiلiسىنىڭ قاۋلىسى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ جارلىعى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ قاۋلىسى; ءمينيستردىڭ بۇيرىعى; ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان باسشىسىنىڭ بۇيرىعى; ورتالىق مەملەكەتتiك ورگاننىڭ قاۋلىسى; ءماسليحاتتىڭ شەشiمi; اكiمدiكتiڭ قاۋلىسى; اكiمنiڭ شەشiمi; وسى زاڭدا كوزدەلگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ وزگە دە نىسانى;
3) وسى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىنىڭ رەتتەۋ نىساناسىن بiلدiرەتiن تاقىرىپ;
4) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ قابىلدانعان جەرi مەن جىلى, كۇنi, ايى;
5) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ تiركەۋ ءنومiرi;
6) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiگە قول قويۋعا ۋاكiلەتتىك بەرiلگەن ادامنىڭ نەمەسە ادامداردىڭ قولتاڭبالارى;
7) نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادiلەت ورگاندارىندا مەملەكەتتiك تiركەۋدەن وتكەن كۇنi مەن ءنومiرiن مەملەكەتتىك تiركەلۋگە تيiستi نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردە كورسەتۋ;
8) ەلتاڭبالى ءمور.
18-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ قۇرىلىمى
1. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ نەگىزگى قۇرىلىمدىق بولىكتەرى قۇقىق نورمالارىن قامتيتىن ابزاتس, بولىك, تارماقشا, تارماق جانە باپ بولىپ تابىلادى.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ بابىنىڭ, تارماعى مەن تارماقشاسىنىڭ ىشىندە بولىك – قۇقىقتىڭ قيسىندى اياقتالعان, باس ارىپتەن باستالاتىن ازات جول ارقىلى ءبولىنىپ كورسەتىلگەن جەكە نورماسى بولۋى مۇمكىن.
ءماتىننىڭ ماعىنالىق جاعىنان تۇتاس, ءبىرىنشى جولدا ازات جول ارقىلى ءبولىنىپ كورسەتىلەتىن جانە كىشى ارىپپەن باستالاتىن بولىگى, بولىكتىڭ باس ارىپپەن باستالاتىن ءبىرىنشى ابزاتسىن قوسپاعاندا, ابزاتس دەپ سانالادى. ابزاتستار (بولىكتىڭ ءبىرىنشى جانە سوڭعى ابزاتستارىنان باسقاسى) نۇكتەلى ۇتىرمەن اياقتالادى.
زاڭنامالىق اكتىلەر, ادەتتە, «باپ» دەگەن اتاۋى بار باپتاردان تۇرادى, ولار بولىكتى, تارماقتى, تارماقشانى جانە ابزاتستى قامتۋى مۇمكىن.
وزگە دە نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەر ولاردىڭ اتاۋى «تارماق» دەگەن سوزبەن جازىلمايتىن تارماقتاردان تۇرادى, ولار تارماقشالاردى, بولىكتەردى, ابزاتستاردى قامتۋى مۇمكىن.
2. كولەمi قوماقتى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ مازمۇنى جاعىنان جاقىن باپتارى (تارماقتارى) تاراۋلارعا بiرiكتiرiلۋi مۇمكiن. مازمۇنى جاعىنان جاقىن بiرنەشە تاراۋ - بولiمدەرگە, ال بولiمدەر نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ بولiكتەرiنە بiرiكتiرiلۋi مۇمكiن. كولەمi ۇلكەن تاراۋلار مەن بولىمدەردە تيىسىنشە پاراگرافتار جانە كىشى بولىمدەر ءبولiنىپ كورسەتىلۋى مۇمكiن.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردەگى پاراگرافتار مەن كىشى بولىمدەر تيىسىنشە «پاراگراف» جانە «كىشى ءبولىم» دەگەن سوزدەرمەن بەلگىلەنەدى.
3. كودەكس, ادەتتە, «بولىك» دەگەن سوزبەن جازىلمايتىن بولىكتەرگە بولىنەتىن باپتاردان تۇرادى, ولار اراب تسيفرلارىمەن نومىرلەنەدى.
4. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ ءاربiر تارماعى, بابى, پاراگرافى, تاراۋى, كىشى ءبولىمى جانە ءبولىمى اراب تسيفرلارىمەن نومiرلەنەدi. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ باپتارى, تاراۋلارى, بولىمدەرى جانە بولىكتەرى تۇتاستاي نومىرلەنەدى. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ ءاربىر تاراۋىنداعى پاراگرافتار جانە ءاربىر بولىمدەگى كىشى بولىمدەر دەربەس نومىرلەنەدى.
5. تارماقتارداعى تارماقشالار جانە باپتارداعى تارماقتار تيىسىنشە دەربەس نومىرلەنەدى. تارماقتارداعى تارماقشالاردىڭ نومىرلەنۋى جاقشامەن جابىلعان اراب تسيفرلارىمەن مىناداي تۇردە بەلگىلەنەدى: 1), 2), 3) جانە ودان ءارى قاراي.
6. زاڭدى قابىلداۋدىڭ ماقساتتارىن جانە ونىڭ الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەتتەردى ءتۇسiندiرۋ قاجەت بولعان جاعدايلاردا قۇقىق نورمالارىن جازۋدىڭ الدىنان كiرiسپە ءبولiم (كىرىسپە) بەرiلەدi.
كiرiسپە ءبولiم (كىرىسپە) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوبالارىندا جازىلمايدى.
7. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiدە پايدالانىلاتىن تەرميندەر مەن انىقتامالاردى ناقتىلاۋ قاجەت بولعان جاعدايدا, وندا ولاردىڭ ءمانiن تۇسiندiرەتiن باپ (تارماق) بەرiلەدi. قازاق تىلىندەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدەگى تەرميندەر مەن انىقتامالار الىپبيلىك رەتپەن ورنالاستىرىلادى. ورىس تىلىندەگى نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiدەگى تەرميندەر مەن انىقتامالار قازاق تىلىندە جازىلعان رەتپەن سايكەس كەلۋگە ءتيىس.
نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiدە پايدالانىلاتىن تەرميندەر مەن انىقتامالار بىرتەكتەس قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن جوعارى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە قولدانىلاتىن تەرميندەر مەن انىقتامالارعا سايكەس كەلۋگە تيiس.
8. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىگى ءتيىستى نۇسقاۋلاردى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە قۇقىق نورماسىنىڭ ماعىناسىنا نۇقسان كەلتىرمەي جازۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە ەسكەرتپەمەن تولىقتىرىلۋى مۇمكىن.
9. پايدالانۋعا ىڭعايلى بولۋى ءۇشىن نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ ءاربiر تاراۋى, ءبولiمى, بولiگى, سونداي-اق تاراۋدىڭ پاراگرافى مەن ءبولiمنىڭ كىشى ءبولiمىنىڭ تاقىرىپتارى بولۋعا تيiس.
زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭنامالىق اكتىلەردى قوسپاعاندا, زاڭنامالىق اكتىلەر باپتارىنىڭ تاقىرىپتارى بولۋعا ءتيىس.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت بولىكتەرىنىڭ, بولىمدەرىنىڭ, كىشى ءبولىمدەرىنىڭ, تاراۋلارىنىڭ جانە پاراگرافتارىنىڭ تاقىرىپتارى الدىڭعى ماتىننەن – ەكى, ال كەلەسى ماتىننەن ءبىر جولارالىق ينتەرۆالمەن بولىنەدى.
10. كودەكستiڭ قۇرىلىمىنا مازمۇن كىرەدى.
11. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمىنا قوسىمشالار ەنگىزىلۋى مۇمكىن.
19-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكت ءماتiنiنiڭ مازمۇنى مەن جازىلۋ ستيلىنە قويىلاتىن تالاپتار
1. مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ قوعامدىق قاتىناستاردى مەملەكەتتiك رەتتەۋ سالاسىنداعى قۇزىرەتi, فۋنكتسيالارى مەن مiندەتتەرi قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك راسىمدەر تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە مەملەكەتتiك باسقارۋ دەڭگەيi بويىنشا اراجىگى ايقىن اجىراتىلىپ بەلگiلەنۋگە تيiس.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تيپتىك فۋنكتسيالارىن ايقىنداۋ ءجونىندەگى ادىستەمەلىك ۇسىنىمداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قابىلدايدى.
2. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ءماتىنى بىرىڭعاي قارىپپەن باسىلۋعا ءتيىس.
3. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiنiڭ ءماتiنi ادەبي ءتىل نورمالارى, زاڭ تەرمينولوگياسى جانە زاڭ تەحنيكاسى ساقتالا وتىرىپ جازىلادى, ونىڭ ەرەجەلەرى بارىنشا قىسقا بولۋعا, ناقتى جانە ءارتۇرلى تۇسىندىرۋگە جاتپايتىن ماعىنانى قامتۋعا ءتيىس. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە ماعىنالىق جانە قۇقىقتىق جۇكتەمەسى جوق دەكلاراتيۆتىك سيپاتتاعى ەرەجەلەر قامتىلماۋعا ءتيىس.
كونەرگەن جانە كوپ ماعىنالى سوزدەر مەن ءسوز ورامدارىن, ەپيتەتتەردi, مەتافورالاردى قولدانۋعا, سوزدەردi قىسقارتۋعا جول بەرiلمەيدi. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىگىندە جازىلعان قۇقىق نورماسى ءدال وسى اكتىنىڭ باسقا قۇرىلىمدىق بولىكتەرىندە قايتالاپ جازىلمايدى.
4. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردەگى تاپسىرمالار مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نە, قاجەت بولعاندا, ولاردىڭ باسشىلارىنىڭ اتىنا جولدانۋعا ءتيىس.
تاپسىرما بەرۋشى ادامعا باعىنىستى ەمەس مەملەكەتتىك ورگاندارعا قاتىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردەگى تاپسىرمالار ۇسىنىمدىق نىساندا نە ولارمەن كەلىسىم بويىنشا جازىلۋعا ءتيىس. كەلىسىلگەن جاعدايدا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ اتاۋىنان كەيىن «(كەلىسىم بويىنشا)» دەگەن بەلگى كورسەتىلەدى.
5. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وزگە دە ۇيىمداردىڭ اتاۋلارى رەسمي اتاۋىنا سايكەس تولىق جانە بۇكىل ءماتىن بويىنشا ءبىرىزدى جازىلۋعا ءتيىس.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت ءماتىنىنىڭ قاراپايىم جانە ىقشام بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت ءماتىنىنىڭ وزىندە قىسقارتۋدىڭ نە اببرەۆياتۋرانىڭ ماعىناسىن تاراتىپ جازا وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وزگە دە ۇيىمداردىڭ اتاۋلارىن قىسقارتۋعا جول بەرىلەدى.
6. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ ماتىنىندە ابزاتستاردى دەفيستەرمەن نەمەسە وزگە دە بەلگىلەرمەن بەلگىلەۋگە, جەكەلەگەن سوزدەر مەن ءسوز تىركەستەرىن ەرەكشەلەپ جانە استىن سىزىپ كورسەتۋگە جول بەرىلمەيدى.
20-باپ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردە باسقا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنە سiلتەمە جاساۋ, نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىندە وسىنداي اكتىلەردىڭ باسقا قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنە سiلتەمە جاساۋ. نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردە باسقا نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتiلەردiڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىن كەلتىرۋ
1. قاجەت بولعان جاعدايدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە جوعارى دەڭگەيلەردەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قۇرىلىمدىق ءبولىكتەرىنە سىلتەمەلەر جاسالۋى, سونداي-اق وسىنداي اكتىلەرگە سىلتەمە جاسالا وتىرىپ, جوعارى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردەن جەكەلەگەن قۇقىق نورمالارى كەلتىرىلۋى مۇمكىن.
2. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىندە ونىڭ باسقا قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنە سىلتەمەلەر جاساۋعا قۇقىق نورمالارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن كورسەتۋ نە قايتالاۋدى بولعىزباۋ قاجەت بولاتىن جاعدايلاردا عانا جول بەرىلەدى.
3. جولدارعا جانە سويلەمدەرگە سىلتەمە جاساۋ كەزىندە ولاردىڭ نومىرلەنۋى رەتتىك سان ەسىمدەرمەن (جازۋمەن) بەلگىلەنەدى.
4. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە قۇرىلىمدىق بولىككە سىلتەمە ونىڭ رەت ءنومىرىن جازۋمەن نەمەسە تسيفرلارمەن (ولاردى بەلگىلەۋ ءۇشىن سىن ەسىمدەردى پايدالانۋعا جول بەرىلمەيدى) كورسەتۋ ارقىلى كەلتىرىلەدى.
5. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە سىلتەمە جاساۋ كەزىندە كەلەسى كەزەكتىلىگىمەن ونىڭ تاقىرىبى, قابىلدانعان كۇنى, تىركەۋ ءنومىرى جانە وسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ نىسانى كورسەتىلەدى.
زاڭنامالىق اكتىلەرگە سىلتەمە جاساۋ كەزىندە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ زاڭ كۇشى بار جارلىقتارىن قوسپاعاندا, ولار تىركەلگەن نومىرلەردى كورسەتۋ تالاپ ەتىلمەيدى.
6. ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە ءبىر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە ەكى جانە ودان ارتىق سىلتەمەلەر قاتارىنان كەلتىرىلسە, وندا وسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ تولىق تاقىرىبى وعان كەيىننەن سىلتەمە جاسالا وتىرىپ, ءبىر رەت (ماتىندە ءبىرىنشى اتالعان كەزدە) كورسەتىلەدى.
7. ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە قوسىمشالارعا سىلتەمەلەر بولسا, وندا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە ءبىر قوسىمشا بولاتىن جاعدايدى قوسپاعاندا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىندە ولاردىڭ اتالۋ تارتىبىمەن بەرىلەتىن قوسىمشالاردىڭ نومىرلەرى كورسەتىلەدى.
21-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى رەسىمدەۋ
1. زاڭداردى قوسپاعاندا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ تاقىرىبىندا اكتىنىڭ نىسانىنا, قابىلدانعان كۇنىنە, تىركەۋ نومىرىنە جانە تاقىرىبىنا سىلتەمە قامتىلۋعا ءتيىس.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە نەمەسە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ تاقىرىبىندا ءبىرىنشى كەزەكتە «وزگەرىستەر» نەمەسە «وزگەرىس» دەگەن ءسوز كورسەتىلەدى.
2. زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭنامالىق اكت جوباسىنىڭ ماتىنىندە وسى زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ تاقىرىبى, قابىلدانعان جىلى, كۇنى, ايى, سونداي-اق جاقشانىڭ ىشىندە ولاردىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى» جيناعىندا جاريالانۋ جىلى, ءنومىرى جانە قۇجاتى نە, ەگەر زاڭنامالىق اكت كورسەتىلگەن جيناقتا جاريالانباسا, وسى زاڭعا سايكەس رەسمي جاريالانىمىنىڭ وزگە دە دەرەككوزى كورسەتىلەدى.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت جوباسىنىڭ ءماتىنىندە وسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تاقىرىبى, قابىلدانعان جىلى, كۇنى, ايى, تىركەۋ ءنومىرى, سونداي-اق جاقشانىڭ ىشىندە, ەگەر ولار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اكتىلەر جيناعى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى جانە وزگە دە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ اكتىلەرى جيناعى» جيناقتارىندا جاريالانعان بولسا, كورسەتىلگەن جيناقتارداعى ولاردىڭ جاريالانۋ جىلى, ءنومىرى جانە قۇجاتى كورسەتىلەدى.
3. ءۇش جانە ودان دا ارتىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە ءوزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن كەزدە جەكەلەگەن قوسىمشالارمەن رەسىمدەلەتىن تىزبەلەر جاسالادى.
كورسەتىلگەن تالاپ زاڭنامالىق اكتىلەرگە قولدانىلمايدى.
4. سول ءبىر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە ەنگىزىلەتىن بارلىق وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ءبىر تارماقپەن نەمەسە تارماقشامەن كوزدەلەدى. وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ولاردىڭ زاڭ كۇشىنىڭ اراقاتىناسىنا قاراي, سونداي-اق ولاردىڭ قابىلدانعان (شىعارىلعان) كۇنى بويىنشا حرونولوگيالىق تارتىپپەن ورنالاستىرىلادى.
قابىلدانعان سول ءبىر كۇننىڭ شەگىندە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ولاردىڭ تىركەۋ نومىرلەرىنە نەمەسە رەسمي جاريالانىم دەرەككوزدەرىندەگى قۇجاتتاردىڭ نومىرلەرىنە سايكەس كورسەتىلەدى.
5. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىگىنە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ كەزىندە ونداي قۇرىلىمدىق بولىك جاڭا رەداكتسيادا جازىلادى.
وسى تارماقتىڭ تالاپتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە ەنگىزىلگەن زاڭ جوبالارىن قاراۋ كەزىندە قولدانىلماۋى مۇمكىن.
6. جاڭا قۇرىلىمدىق بولىكتەر, سونداي-اق قوسىمشالار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىنە ءدال سونداي سوڭعى قۇرىلىمدىق بولىكتەردەن كەيىنگى رەت نومىرلەرىمەن نەمەسە ءدال سونداي قۇرىلىمدىق بولىكتەر اراسىنا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ وزدەرى سوڭىنان كەلەتىن سول قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنىڭ نومىرلەرىن قايتالايتىن قوسىمشا ءنومىرلەرمەن ەنگىزىلەدى, مىسالى: 2-1, 2-2-تارماقتار; 8-1), 8-2) تارماقشالار; 5-1-ءبولىم; 3-1, 3-2, 3-3-قوسىمشالار.
ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت قوسىمشامەن تولىقتىرىلسا, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىنە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى قوسىمشامەن نەمەسە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ تۋىندى تۇرىمەن تولىقتىرۋ تۋرالى تارماق (تارماقشا) ەنگىزىلەدى.
7. قۇپيالىلىق بەلگىسى نەمەسە «قىزمەت بابىندا پايدالانۋ ءۇشىن», «باسپاسوزدە جاريالانبايدى», «باسپاسوزگە ارنالماعان» دەگەن بەلگىلەرى بار نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر تىزبەگە ولاردىڭ تاقىرىبى كورسەتىلمەستەن ەنگىزىلەدى.
8. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ماتىنىنە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت ءماتىنىنىڭ جارتىسىنان اساتىن كولەمدە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن كەزدە, ونىڭ جاڭا رەداكتسياسى قابىلدانادى.
زاڭ جوبالارىن جاڭا رەداكتسيادا رەسىمدەۋ كەزىندە كولەمدى ايقىنداۋ بىرلىگى باپ بولىپ تابىلادى.
وزگە دە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى جاڭا رەداكتسيادا رەسىمدەۋ كەزىندە كولەمدى ايقىنداۋ بىرلىگى تارماق بولىپ تابىلادى.
وسى تارماقتىڭ تالاپتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە ەنگىزىلگەن زاڭداردىڭ جوبالارىن قاراۋ كەزىندە قولدانىلمايدى.
21-1-باپ. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى رەسىمدەۋ
1. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر نەمەسە ولاردىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرى, ەگەر ولار جاڭا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە ەنگىزىلگەن قۇقىق نورمالارىنا قايشى كەلسە نەمەسە ولاردا قامتىلسا, كۇشى جويىلدى دەپ تانىلادى.
2. جوعارى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلعان كەزدە, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان تومەنگى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلادى.
بۇل تالاپ جوعارى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ جەكەلەگەن قۇقىق نورمالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تومەنگى دەڭگەيدەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلدانىپ, ودان سول قۇقىق نورمالارى الىپ تاستالعان جاعدايلاردا دا قولدانىلادى.
كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتاتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ولاردىڭ زاڭ كۇشىنىڭ اراقاتىناسىنا قاراي, سونداي-اق ولاردىڭ قابىلدانعان كۇنى بويىنشا حرونولوگيالىق تارتىپپەن ورنالاستىرىلادى.
3. زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى زاڭنامالىق اكت جوباسىنىڭ ماتىنىندە وسى زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ تاقىرىبى, قابىلدانعان جىلى, كۇنى, ايى, سونداي-اق جاقشانىڭ ىشىندە ولاردىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ جارشىسى» جيناعىندا جاريالانۋ جىلى, ءنومىرى جانە قۇجاتى نە, ەگەر زاڭنامالىق اكت كورسەتىلگەن جيناقتا جاريالانباسا, وسى زاڭعا سايكەس رەسمي جاريالانىمىنىڭ وزگە دە دەرەككوزى كورسەتىلەدى.
نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت جوباسىنىڭ ماتىنىندە وسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تاقىرىبى, قابىلدانعان جىلى, كۇنى, ايى, تىركەۋ ءنومىرى, سونداي-اق جاقشانىڭ ىشىندە, ەگەر ولار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اكتىلەرى جيناعى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى جانە وزگە دە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ اكتىلەرى جيناعى» جيناقتارىندا جاريالانعان بولسا, كورسەتىلگەن جيناقتارداعى ولاردىڭ جاريالانۋ جىلى, ءنومىرى جانە قۇجاتى كورسەتىلەدى.
4. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتاتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ نەمەسە ولاردىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنىڭ تىزبەسى, نە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ وزىندە نەمەسە ونى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءتارتىبى تۋرالى اكتىدە قامتىلۋعا ءتيىس.
5. نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلعان كەزدە ونداي بولىكتەر الىپ تاستالادى, بىراق ولاردىڭ نومىرلەرى ساقتالادى. ساقتالعان نومىرگە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ (نەمەسە ونىڭ قۇرىلىمدىق بولىگىنىڭ) كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە سىلتەمە قوسىلادى. ساقتالعان قۇرىلىمدىق بولىكتەردىڭ نومىرلەرى وزگەرمەيدى.
6. ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ كولەمى بويىنشا ۇلكەن بولىگىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسا, وندا كۇشى جويىلدى دەپ تانۋعا ارنالعان تىزبەگە ءوزىنىڭ زاڭ كۇشىن ساقتايتىن قۇرىلىمدىق بولىكتەر تۋرالى ەسكەرتىلىپ, بۇكىل نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكت ەنگىزىلەدى.
ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ كولەمى بويىنشا كىشى بولىگىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسا, وندا كۇشى جويىلدى دەپ تانۋعا ارنالعان تىزبەگە جاڭادان قابىلدانعان نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە قايشى كەلەتىن قۇرىلىمدىق بولىكتەر عانا ەنگىزىلەدى.
بۇل جاعدايلاردا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ كولەمى وسى زاڭنىڭ 21-بابىنىڭ 8-تارماعىنا سايكەس ايقىندالادى.
7. باسقا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قۇقىق نورمالارىن قايتالايتىن جانە جاڭا قۇقىق نورمالارىن قامتىمايتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر دە كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتادى.
8. نەگىزگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتى دە, وعان وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر (نەمەسە ولاردىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرى) دە كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتادى. كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتاتىن قانداي دا ءبىر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ قۇرىلىمدىق بولىگىنىڭ رەداكتسياسى بىرنەشە مارتە وزگەرگەن جاعدايدا, تىزبەگە نەگىزگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە وزگەرىستەر جانە (نەمەسە) تولىقتىرۋلار ەنگىزگەن بارلىق نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر دەربەس تارماقتار تۇرىندە ەنگىزىلەدى.
كورسەتىلگەن تالاپ زاڭنامالىق اكتىلەرگە قولدانىلمايدى.
9. ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋدى كوزدەگەن باسقا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ نەمەسە ونىڭ قۇرىلىمدىق بولىگىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسا, بۇرىن قابىلدانعان اكتىلەردىڭ قولدانىسى قايتا جاڭعىرتىلمايدى.
10. كۇشىنە ەنبەگەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋعا بولمايدى. قاجەت بولعان جاعدايدا مۇنداي نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر قابىلدانباۋى مۇمكىن.
11. قولدانىلۋ مەرزىمى وتكەن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر جانە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قۇرىلىمدىق بولىكتەرى كۇشى جويىلدى دەپ تانىلۋعا جاتپايدى.
ەگەر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە قولدانىلۋ مەرزىمى ءو
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • كەشە
مويىنقۇم اۋدانىندا ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
ەينشتەين ءوزىن «الاياق» سەزىنگەن بە؟
قوعام • كەشە
